I SAB/Wa 451/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W. S., A. T., M. D., E. S., M. P., H. W. i Z. W. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Warszawy do rozpatrzenia wniosku W. S., A. T., M. D., E. S., M. P., H. W. i Z. W. z dnia 14 października 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. pochodzącą z dawnej księgi hipotecznej [...], oznaczoną d. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz W. S., A. T., M. D., E. S., M. P., H. W. i Z. W. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 17 grudnia 2015 r. (data wpływu do Sądu 25 kwietnia 2016 r.) W. S., A. T., M. D., E. S., M. P., H. W. i Z. W., reprezentowani przez radcę prawnego E. S., złożyli skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 14 października 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], pochodzącą z dawnej księgi hipotecznej [...], oznaczoną d. nr [...]. W skardze zarzucili organowi naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego wnieśli o: 1) zobowiązanie organu do wydania, w terminie 2 miesięcy, od daty zwrotu przez Sąd organowi administracji akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, uwzględniającym skargę na bezczynność – decyzji administracyjnej kończącej w I instancji postępowanie o przyznanie i wypłatę na rzecz skarżących odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 2) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumenty mające uzasadniać uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. zwrócił się o przekazanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Ponadto wskazał, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego, faktycznej możliwości władania omawianą działką oraz ewentualne wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu albo dokonania czynności w określonym terminie oraz zobowiązaniu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "Kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga W. S., A. T., M. D., E. S., M. P., H. W. i Z. W na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent miasta W. w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Wniosek wpłynął do organu w dniu 14 października 2015 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Tymczasem pomimo upływu ponad 7 miesięcy od złożenia opisanego wniosku, Prezydent miasta W. nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin czteromiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie, Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu – aczkolwiek naganna - nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Orzekając o powyższym Sąd wziął pod uwagę datę złożenia wniosku skarżących wszczynającego przedmiotowe postępowanie (14 października 2015 r.) oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. Nieruchomości [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.