II GZ 861/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1369/15 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1369/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw J. R. w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu wynika, że została ona doręczona w dniu 6 kwietnia 2016 r. Niemniej jednak, przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 21 marca 2016 r., a następnie po raz drugi w dniu 31 marca 2016 r. Stąd Sąd doszedł do przekonania, że doręczenie - zgodnie z regułą zawartą w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa) - nastąpiło z dniem 4 kwietnia 2016 r., a co za tym idzie, siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania upłynął z dniem 11 kwietnia 2016 r. Skarżąca uzupełniła natomiast brak formalny sprzeciwu w dniu 13 kwietnia 2016 r., a więc już po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że uchybiono terminowi do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu i dlatego orzekł powołując w podstawie art. 259 § 2 ppsa. Zażalenie na to postanowienie wniosła J. R. W uzasadnieniu wskazała, że przepisy o doręczeniu korespondencji mówią o doręczeniu adresatowi, a nie o pozostawieniu na poczcie. Skarżąca nie ma zaś możliwości kontroli dat w urzędzie pocztowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn poniżej wskazanych. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odrzucił sprzeciw skarżącej z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jego braku formalnego, mimo prawidłowego wezwania w tym zakresie, przy czym wezwanie to zostało doręczone w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Z treści zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że uzupełnienie braku sprzeciwu nastąpiło z uchybieniem terminu, a zatem sprzeciw podlegał odrzuceniu, skoro J. R. uzupełniła brak w dniu 13 kwietnia 2016 r., zaś faktyczne wydanie jej wezwania w placówce Poczty Polskiej nastąpiło w dniu 6 kwietnia 2016 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja oraz rozstrzygnięcie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie są prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 ppsa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 ppsa. W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 ppsa, przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 861/16). Należy mieć na uwadze, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w myśl art. 73 ppsa może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jednakże w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazuje argumentów świadczących o nieprawidłowości doręczenia zastępczego, a jedynie podkreśla fakt rzeczywistego odbioru przez nią korespondencji w dniu 6 kwietnia 2016 r. Przede wszystkim w aktach sprawy (k. 34 akt sądowych) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania do uzupełnienia braku sprzeciwu skarżącej. Z potwierdzenia tego, mającego moc dokumentu urzędowego, a którego w żaden sposób nie podważono, wynikają okoliczności na których Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, tj. daty próby pierwszego doręczenia (21 marca 2016 r.) i data wydania przesyłki (6 kwietnia 2016 r.). Powyższe dane znajdują również potwierdzenie w znajdującym się w aktach sprawy wydruku ze strony Poczty Polskiej – Śledzenie przesyłek (k. 44 akt sądowych). Z wydruku tego wynika też, że ponowne awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu 31 marca 2016 r. Co istotne, powyższe informacje nie są w sprawie sporne. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw aby uznać, że skutek doręczenia wezwania – z mocy ustawy, tj. art. 73 § 3 w zw. z art. 73 § 4 ppsa - nie nastąpił w dniu 4 kwietnia 2016 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (21 marca 2016 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku sprzeciwu rozpoczął swój bieg w dniu 5 kwietnia 2016 r. i bezskutecznie upłynął w dniu 11 kwietnia 2016 r. Skarżąca uzupełniła brak dopiero w dniu 13 kwietnia, co obligowało Sąd I instancji do odrzucenia sprzeciwu na podstawie art. 259 § 2 ppsa. Tym samym Sąd kasacyjny zaznacza, że wpływu na rozstrzygnięcie nie mogła mieć okoliczność podniesiona przez wnoszącą zażalenie, czyli faktyczne doręczenie jej korespondencji w urzędzie pocztowym w dniu 6 kwietnia 2016 r. Rzeczywiste oddanie przesyłki w placówce pocztowej skarżącej po terminie wskazanym w art. 73 § 3 ppsa nie ma bowiem prawnej doniosłości przez wzgląd na skutki upływu czternastodniowego terminu określone ustawą, a konkretnie cytowanym już wyżej art. 73 § 4 ppsa. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.