II GZ 598/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2275/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., sygn. akt VI SA/Wa 2275/15 odmówił skarżącej – M.W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od jej skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 września 2015 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w wysokości 450 złotych, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczono skarżącej 25 września 2015 r. Pismem z dnia 6 października 2015 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, podkreślając, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że w związku z chorobą, która trwała dwa tygodnie nie mogła wyjść z domu do biura celem dokonania internetowego przelewu wskazanej kwoty. Z tego powodu opłata została dokonana 5 października 2015 r. Skarżąca zastrzegła, że dostęp do internetu ma jedynie w biurze, poza jej osobą nikt nie miał dostępu do konta firmowego. Do wniosku skarżąca dołączyła bankowe potwierdzenie dokonania wpłaty w dniu 5 października 2015 r. w żądanej przez Sąd wysokości. Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2015 r. Przewodniczący Wydziału WSA w W. wezwał skarżącą do przesłania w terminie 7 dni oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu wskazującego na okres choroby wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, pod rygorem rozpatrzenia wniosku na podstawie argumentów w tym wniosku zawartych. Skarżąca nie przesłała żądanego dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Sąd I instancji wskazał, że dopuszczalne jest przywrócenie terminu, którego uchybienie nastąpiło z powodu choroby, jednakże strona musi wykazać, iż w związku z chorobą zaistniały przeszkody, których nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Rozważając przesłankę choroby, jako okoliczności wyłączającej winę w niedochowaniu terminu w pierwszej kolejności należy wskazał, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej z zastrzeżeniem spełnienia się określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Natomiast z treści wniosku skarżącej nie można wywieść żadnej z tych informacji, albowiem skarżąca nie podaje żadnych dat, nie wspomina o przebiegu choroby, nie określa jej charakteru czy też rodzaju. Sąd I instancji podkreślił ponadto, że skarżąca pomimo wezwania, nie przesyła żadnego dokumentu, który potwierdzałby informacje zawarte we wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia oraz przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wskazała, że to, że nie przedłożyła zaświadczenia lekarskiego nie przesądza o tym, że nie była chora. Stwierdziła, że jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą nie jest jej potrzebne zwolnienie lekarskie w przypadku choroby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu Sąd I instancji zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Artykuł 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oznacza to, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. W doktrynie i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się np. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333), mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 209). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, że w świetle przedstawionych przyczyn uchybienia terminu nie można przyjąć, iż skarżąca uprawdopodobniła brak winy w tym uchybieniu. Powoływana przez skarżącą okoliczność choroby, nie przesądza o braku jej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że była to choroba nagła, uniemożliwiająca jej uiszczenie wpisu w stosownym terminie. Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie kwestionował, że była ona we wskazanym przez siebie terminie chora, stwierdził jedynie, że nie uprawdopodobniła, że okoliczność ta wyłączała jej winę w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Należy wskazać ponadto, że skarżąca nawet po wezwaniu jej zarządzeniem nie przesłała dokumentów, które mogłyby uprawdopodabniać brak jej winy w uchybieniu terminu. Zgodzić się należy ze skarżącą, że nie potrzebowała ona zwolnienia lekarskiego, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jednakże nie tylko takie zwolnienie (ale również np. zaświadczenie lekarskie) mogło stanowić dokument, poprzez który uprawdopodobniony by został brak winy w uchybieniu terminu. Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.