II OZ 1261/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Jerzego S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 794/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi Jerzego S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i nakazanie dokonania rozbiórki instalacji kanalizacyjnej na zewnątrz budynku postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 794/15 odrzucił skargę Jerzego S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] ze względu na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu od skargi. Z notatki urzędowej sporządzonej w dniu 18 sierpnia 2016 r. przez starszego sekretarza sądowego wynika, że ww. postanowienie zostało doręczone na adres skarżącego w dniu 26 lipca 2016 r., co ustalono na stronie internetowej Inpost wpisując numer przesyłki zawierającej odpis postanowienia. Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, na którym data odbioru jest niewyraźnie zapisana, wynika, że przesyłka kierowana do skarżącego zawierająca odpis postanowienia z dnia 22 lipca 2016 r. z uzasadnieniem została doręczona dorosłemu domownikowi. Jerzy S. pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lipca 2016 r. wraz z zażaleniem na to postanowienie. We wniosku wskazał, że firma InPost S.A. dostarcza przesyłki z opóźnieniem. Nadmienił, że przesyłki nie są doręczane do rąk własnych adresata, lecz dzieciom i sąsiadom, którzy dostarczają je po kilku dniach, dlatego też nie jest w stanie dotrzymać wskazanego w pismach sądowych terminu. Z uwagi na braki formalne wniosku zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 sierpnia 2016 r. skarżący został wezwany do ich usunięcia przez złożenie 6 brakujących odpisów wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto zarządzeniem tym wezwano także skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia przez podanie dnia i okoliczności otrzymania odpisu postanowienia Sądu z dnia 22 lipca 2016 r. w terminie 7 dni po rygorem odmowy przywrócenia terminu. W wyznaczonym terminie skarżący uzupełnił braki formalne wniosku i wyjaśnił, że żona odebrała przesyłkę zawierającą odpis postanowienia Sądu z dnia 22 lipca 2016 r. pod koniec lipca, nie wskazując jednak dokładnej daty, lecz dopiero na początku sierpnia przekazała ją skarżącemu, gdyż nie było go w domu przez kilka dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 września 2016 r. odmówił Jerzemu S. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wymogi formalne wniosku zostały spełnione, jednak skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, że niedochowanie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 22 lipca 2016 r. było przez niego niezawinione. Skarżący nie wskazał żadnej obiektywnej i niezależnej przeszkody uniemożliwiającej złożenie w terminie zażalenia. Zdaniem Sądu za przeszkodę taką nie można bowiem uznać braku obecności skarżącego w domu, bądź niedostarczenie przesyłki przez InPost do rąk własnych skarżącego. Sąd zaznaczył, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż postanowienie Sądu z dnia 22 lipca 2016 r. odebrał dorosły domownik, a tak dokonane doręczenie, zwane doręczeniem zastępczym, uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji adresatowi. W niniejszej sprawie istotne bowiem jest to, że Sąd doręczył odpis postanowienia z dnia 22 lipca 2016 r. wraz z uzasadnieniem i stosownym pouczeniem co do sposobu i terminu wniesienia zażalenia na podany przez skarżącego adres korespondencyjny, dorosłemu domownikowi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Jerzy S. podnosząc, że jest ono dla niego krzywdzące, gdyż brak przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 22 lipca 2016 r. uniemożliwia ponowne rozpatrzenie jego sprawy ze skargi na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2015 r. Skarżący wniósł zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku reguluje art. 87 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 powołanego przepisu stanowi, iż w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie przepisy powyższe zostały zastosowane w sposób prawidłowy. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia Sąd oddalił z uwagi na nieuprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Przy czym w niniejszej sprawie sam fakt uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie był kwestionowany. Zauważyć zatem należy, że brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja strony nie uprawdopodobnia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu powyższego terminu, dlatego też prawidłowo Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 22 lipca 2016 r. Przepisy proceduralne zakładają bowiem pewien miernik należytej staranności, z którym strona powinna działać we wszczętym przez siebie postępowaniu. Staranności wymaga się zwłaszcza w przestrzeganiu stosownych terminów. Odnosząc się zatem do kwestii niedostarczenia przesyłki przez upoważnionego doręczyciela do rąk własnych skarżącego zauważyć należy, że stosownie do art. 72 § 1 P.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Powołany przepis wskazuje więc na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, iż takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem, co jak wynika z wyjaśnień skarżącego miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z powyższym skoro przesyłkę zawierającą odpis postanowienia Sądu z dnia 22 lipca 2016 r. odebrał pod adresem skarżącego dorosły domownik, co nie jest kwestionowane w sprawie, to doręczenie to należy uznać za skuteczne. Osoba ta składając podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zobowiązała się bowiem do oddania przesyłki. Niedochowanie natomiast należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności przesądzającej o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej. Skarżący bowiem jako osoba należycie dbająca o swoje interesy, wyjeżdżając na kilka dni powinna powiadomić Sąd o czasowej nieobecności, bądź też ustanowić pełnomocnika, który należycie zadbałby o jego interesy. Ponadto błędne przekonanie strony, że otrzymała pismo w innej dacie, niż to rzeczywiście nastąpiło, nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Nieuwagi czy zaniedbania nie można zatem kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Zauważyć również należy, że normy wymuszające dokonywanie określonych czynności we wskazanym w ustawie terminie mają bowiem na celu nie tylko zdyscyplinowanie strony, lecz służą również zapewnieniu sprawności postępowania sądowego, gwarantując pewien poziom bezpieczeństwa obrotu prawnego. Skarżący nie przedstawił zatem żadnych nowych okoliczności, świadczących o powstaniu nagłych zdarzeń, czy innych sytuacji, które w znaczący sposób wpłynęły na niemożność podjęcia przez niego prawidłowych czynności procesowych. Tym samym podane we wniosku czy też w zażaleniu okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu było niezawinione. W związku z powyższym zaskarżone orzeczenie należy uznać za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.