I SA/Wa 533/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. L., J. L., W. L. i M. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 227/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. L., J. L., W. L. i M. L. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. L., J. L., W. L. i M. L. pismem z 18 stycznia 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 227/15. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionych, zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania ich wniosku z [...] grudnia 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie [...] i ul. [...], pochodzącą z osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], działka zwana "[...]" - w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 16 września 2015 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie skarżący pismem z 11 stycznia 2016 r. wezwali Prezydenta W. do wykonania powyższego wyroku, a następnie wnieśli wskazaną na wstępie skargę, w której zażądali wymierzenia Prezydentowi W. grzywny oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, jak też rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę – udzielonej 3 miesiące po jej wniesieniu - Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując na gromadzenie dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji w sprawie. Sprzeciwił się jednocześnie rozpoznawaniu sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z 20 kwietnia 2016 r. skarżący zwracali uwagę na przekazanie odpowiedzi na skargę z dwumiesięcznym uchybieniem terminu przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a., co z jednej strony powoduje że sprzeciw co do żądania rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym został zgłoszony z uchybieniem 14-dniowego terminu z art. 119 pkt 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), z drugiej zaś wskazuje na brak poszanowania przez organ zasad postępowania sądowo administracyjnego. W kolejnym piśmie z 27 kwietnia 2016 r. skarżący rozszerzyli zakres pierwotnie ujętego w skardze żądania, wnioskując o uznanie bezczynności w wykonaniu wyroku za rażąco naruszającą prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi W., określonej w sentencji grzywny oraz ocena charakteru zaistniałej zwłoki. Na wstępie wyjaśnić należy, że sam fakt zgłoszenie przez skarżących wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, nie obligował Sądu do rozpoznania sprawy w tym trybie. Wynika to wprost z treści art. 119 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", który stanowi, że sprawa "może" być rozpoznana w trybie uproszczonym we wskazanych w punktach 1 do 4 sytuacjach. W konsekwencji nawet wówczas, gdy inna strona sprzeciw od takiego żądania wnosi w sposób bezskuteczny (z uwagi na niedochowanie terminu z art. 119 pkt 2 p.p.s.a), o tym w jaki sposób sprawa będzie procedowana ostatecznie każdorazowo decyduje Sąd. W niniejszej sprawie zaś oceniono, iż zasadnym jest przeprowadzenie rozprawy, w celu pełniejszego wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku zaistnienia stanu zwłoki w wykonaniu wyroku, Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 227/15 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie [...] i ul. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 16 września 2015 r. Zgodnie zatem z art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty rozpoczął swój bieg czteromiesięczny termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Tym samym upłynął on 16 stycznia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia rozpoznania skargi, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent W. nie rozstrzygnął zawisłej przed nim sprawy administracyjnej. Skoro zatem Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił to wniosek o wymierzenie mu z tego tytułu grzywny jest niewątpliwie w pełni uzasadniony. Niewykonywanie bowiem wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem godzi w samą istotę praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.) i nieuchronnie prowadzić musi do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Mając przy tym na względzie, że od dnia otrzymania wyroku organ ów nie podjął ani jednej czynności ukierunkowanej na załatwienie sprawy uprawniona jest ocena, że przybrała ona w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. oraz art. 286 § 2 w zw. z art. 12 k.p.a. Świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Tym bardziej, że jedyną czynnością po wyroku jaką organ wykonał – i to po monicie stron - było wypłacenie 15 lutego 2016 r. skarżącym zasadzonych wówczas kosztów postępowania sądowego. W tym kontekście całkowicie nieprzekonujące są więc wyjaśnienia organu – przedstawione w odpowiedzi na skargę - o rzekomym gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do wydania merytorycznej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru zaistniałej zwłoki jest także sposób podejścia przez organ do wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania sądowi skargi w terminie 30 dni od jej wniesienia. W niniejszej sprawie bowiem przekazana ona została do sądu dopiero po trzech miesiącach od jej wniesienia. Nie sposób wreszcie nie dostrzec, że samo postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za utraconą nieruchomość prowadzone jest już przeszło 5 lat i choć w tym okresie równolegle prowadzono postępowanie dekretowe, które jak zauważył Sąd w wyroku z 9 lipca 2015 r. miało pierwszeństwo przed postępowaniem odszkodowawczym, to jednak z całą pewnością możliwe było w tym czasie zarówno zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego jak też zabezpieczenie środków, z których ewentualne odszkodowanie mogłoby być sfinansowane. Miarkując wymiar grzywny uwzględniono okres zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku. Ten zaś na dzień wnoszenia skargi wynosił jedynie 2 dni, a na dzień orzekania niespełna 5 miesięcy, co na tle analogicznych spraw rozpatrywanych w tut. sądzie nie jest okresem znacznym. Stąd mimo, że zwłoka ta przybrała postać kwalifikowaną (rażąco naruszającą prawo), za adekwatną do tego okresu Sąd uznał grzywnę w wymiarze 1000 złotych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804.