I OZ 275/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Z. W. i T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 544/16 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu działki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 544/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu działki. Powodem odrzucenia skargi był brak uzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych skargi w postaci jej odpisów. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, a także wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wniosek ten, jako przedwczesny i konkurencyjny wobec złożonego zażalenia, został odrzucony postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r. Natomiast zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OZ 778/17 i doręczone skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2017 r. Następnie pismem z dnia 2 maja 2017 r. skarżący ponownie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że brak uzupełnienia braków formalnych wynikał z faktu utraty kopii skargi i braku możliwości jej odtworzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 544/16 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast wedle art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W ocenie Sądu I instancji skarżący nie spełnił wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż nie dokonał czynności, której terminowi dokonania uchybił, tj. nie złożył żądanych odpisów skargi. Nie spełnił zatem jednego z warunków skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, co skutkowało jego odrzuceniem. Na powyższe postanowienie WSA w Warszawie skarżący złożył zażalenie z dnia 30 sierpnia 2017 r., w którym wniósł o zmianę tego postanowienia w całości. Podniósł, że nie ma możliwości odtworzenia skargi oraz że nie wiedział, iż do wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi należy złożyć jej odpisy. Argumentował, że Sąd I instancji powinien wezwać go do uzupełnienia braków formalnych wniosku, czego nie uczynił. Na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 544/16 zażalenie z dnia 30 sierpnia 2017 r. o tożsamej treści złożyła również T. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia zasługują na uwzględnienie. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej Sąd może przywrócić na wniosek strony, jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, dokonać uchybionej czynności, uprawdopodobnić okoliczność wskazując na brak winy w uchybieniu terminu. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie strona nie dopełniła czynności, co do której uchybiono terminowi, czyli nie złożyła odpisów skargi. Zwróciła się jedynie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Skoro jednak skarżący tego nie uczynił, to obowiązkiem WSA w Warszawie było wezwanie go do usunięcia wskazanego braku formalnego. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest wszak pismem procesowym w rozumieniu art. 45 p.p.s.a., natomiast niedopełnienie przez wnoszącego o przywrócenie terminu niedokonanej w terminie czynności procesowej, w omawianym wypadku polegającej na dołączeniu do składanego wniosku odpisów skargi, należy traktować jako brak formalny, podlegający, na zarządzenie przewodniczącego, usunięciu w ramach tzw. postępowania naprawczego przewidzianego w art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że przewodniczący w WSA w Warszawie powinien był, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu przez złożenie odpisów skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Sąd I instancji rozpoznał merytorycznie przedmiotowy wniosek, pomimo że dopiero należyte wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu pozwoli na jego merytoryczne rozpoznanie. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie było co najmniej przedwczesne, należało na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, odnosząc się do argumentów podnoszonych przez wnoszących zażalenia odnośnie do braku możliwości sporządzenia odpisów skargi w związku z zalaniem dokumentów, że istotą odpisu, jak przyjmuje się powszechnie, jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być egzemplarz pisma zgodny układem treści z oryginałem (fotokopia, kserokopia, wydruk komputerowy) lub też osobno sporządzony dokument. Skoro skarżący nie dysponuje swoim oryginałem skargi, może zwrócić się do WSA w Warszawie o wykonanie kopii już wniesionej skargi, bądź wykonać jej fotokopię, następnie powielić ją w odpowiedniej ilości egzemplarzy, poświadczyć za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisać i złożyć w WSA w Warszawie.