II GZ 871/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1214/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1214/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek M. S., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że M. S. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 24.000 zł zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. W uzasadnieniu skarżący podał, że wykonanie decyzji może wyrządzić mu szkodę, bowiem, aby uiścić karę pieniężną, będzie musiał zaciągnąć zobowiązanie w instytucji finansowej. W ocenie wnioskodawcy przedwczesne wykonanie decyzji pozbawi go środków niezbędnych do utrzymania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że skarżący na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przedstawił jedynie swoje obawy związane z zaciągnięciem ewentualnego zobowiązania pieniężnego celem uiszczenia nałożonej kary pieniężnej. Do wniosku nie dołączył natomiast dokumentów odzwierciedlających jego sytuację majątkową, tj. wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, deklaracji PIT, czy też zindywidualizowanych informacji dotyczących obciążeń finansowych strony itp. Stąd, zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił, jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego nałożonej kary pieniężnej. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący, będąc wyłącznie posiadaczem zależnym lokalu, jest podmiotem urządzającym gry na automatach, podczas gdy skarżący nie ma związku prawnego ani faktycznego z urządzeniami, zatem błędnie został uznany za stronę postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach; 2. przepisów postępowania w sposób wywierający istotny wpływ na treść postanowienia, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji kiedy skarżący spełnił przesłanki określone w wymienionym przepisie i konieczne jest wstrzymanie wykonania, bowiem wykonanie decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w postaci pozbawienia skarżącego środków koniecznego utrzymania, albowiem skarżący jest bezrobotny, nie ma prawa do zasiłku, nie posiada majątku ruchomego lub nieruchomego, skarżący nie ma nawet konta w banku, zatem sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego dowodzi tego, że wskutek wykonania decyzji zostanie mu wyrządzona szkoda i trudne do odwrócenia skutki, gdyż nie ma on majątku pozwalającego na uiszczenie kary, zaś zaciągnięcie pożyczek w instytucjach pożyczkowych będzie skutkowało wpadnięciem w spiralę zadłużenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł argumenty dotyczące prawidłowości decyzji nakładającej karę pieniężną oraz skuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych. Ponadto powołał się na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie możliwości stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych stanowiących podstawę decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej. Skarżący stwierdził, że wysokość kary pieniężnej znacząco przewyższa jego możliwości majątkowe i finansowe, co równocześnie implikuje konieczność podjęcia kroków zmierzających do pozyskania w różny sposób tej kwoty pieniężnej, m.in. poprzez zaciągnięcie pożyczki w instytucji pożyczkowej. Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, obecnie nie posiada źródeł dochodów, nie ma też majątku znacznej wartości, jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości, w której mieszka. Do zażalenia skarżący dołączył zaświadczenie z Urzędu Pracy [...] stwierdzające, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz oświadczenie M. S. o jego stanie finansowym i majątkowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że ogólnikowe twierdzenia o możliwości wyrządzenia znacznej szkody bądź wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków nie są wystarczające dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na nim spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący nie wykazał ani swojej sytuacji majątkowej ani wpływu, jaki może mieć na nią wykonanie zaskarżonej decyzji. Nieudokumentowanie – na etapie orzekania przez Sąd I instancji – stanu finansów skarżącego powodowało, że WSA nie mógł ocenić, czy wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżący, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym, nie dokonał nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sam fakt, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co zostało przez niego podniesione dopiero w postępowaniu zażaleniowym, nie jest wystarczającą przesłanką, aby wstrzymać wykonanie decyzji nakładającej karę pieniężną. Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób dostatecznie szczegółowy, nie podał popartych odpowiednimi dokumentami informacji o źródłach utrzymania, wysokości comiesięcznych wydatków oraz sytuacji rodzinnej, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu dotyczącej braku notyfikacji przepisów dających możliwość nakładania kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych, należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tej decyzji. Wobec tego bez znaczenia dla rozpoznania zażalenia, jak i bez znaczenia dla kwestii zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są okoliczności podniesione w zażaleniu jak i subiektywne przekonanie skarżącego o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.