II GZ 1144/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia "O." w Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 961/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "O." w Ś. na pismo Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o wszczęcie postępowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 961/16, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a., odrzucił skargę Stowarzyszenia "O." w Ś. na pismo Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o wszczęcie postępowania. I W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Stowarzyszenie Ekologiczne "O." (dalej: Stowarzyszenie) wniosło skargę ([1]) na pismo Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie wniosku o wszczęcie i dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym doprowadzenia parametrów eksploatacyjnych stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. P./ D. w Ś. do pełnej zgodności z decyzją o pozwoleniu radiowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z [...] maja 2016 r., doręczonym stronie w dniu [...] maja 2016 r., Stowarzyszenie zostało wezwane do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie oryginałów lub notarialnie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii: dokumentu określającego umocowanie osoby podpisującej skargę do działania w imieniu strony skarżącej, aktualnego na dzień wniesienia skargi, wydanego przez właściwy organ wypisu (zaświadczenia) z rejestru, regulaminu Stowarzyszenia, wskazania z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę wskazał, że strona przy piśmie procesowym z dnia [...] maja 2016 r. dołączyła jedynie regulamin Stowarzyszenia, wskazując, iż wszystkie żądane przez Sąd dokumenty zostały załączone do skargi nr [2] z dnia 3 marca 2016 r. Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jednym z wymogów – na podstawie art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. dotyczącym pism procesowych wnoszonych do Sądu, a więc także skargi – jest obowiązek jej podpisania przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie stroną skarżącą jest stowarzyszenie zwykłe i zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym skarga stowarzyszenia zwykłego powinna być podpisana przez wszystkich jego członków bądź przez osobę upoważnioną przez wszystkich członków stowarzyszenia. W ocenie WSA, Stowarzyszenie nie wykonało prawidłowo wezwania Sądu, ponieważ nie nadesłało: dokumentu określającego umocowanie osoby podpisującej skargę do działania w imieniu strony, wydanego przez właściwy organ wypisu (zaświadczenia) z rejestru, ponadto nie wykazało z imienia i nazwiska wszystkich członków stowarzyszenia. Przy piśmie z dnia [...] maja 2016 r. Stowarzyszenie nadesłało jedynie regulamin i wskazało, iż żądane dokumenty znajdują się w sprawie [2]. Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. II W zażaleniu na to postanowienie Stowarzyszenie Ekologiczne "O." wniosło o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazano, że Stowarzyszenie skierowało do WSA w Warszawie "SKARGĘ nr [2]" z dnia [...] marca 2016 r. i załączyło do tej skargi żądane przez Sąd w wezwaniu skierowanym do strony dokumenty. Skarga nr [2] została uzupełniona przez Stowarzyszenie dodatkowym dowodem nr [1] z dnia [...] marca 2016 r., zatytułowanym "SPRZECIW". W punkcie 2 tego sprzeciwu, Stowarzyszenie wyraźnie zaznaczyło, że stanowi on uzupełnienie skargi nr [2], znajdującej się – jak wskazuje Stowarzyszenie – w aktach WSA. Z niezrozumiałych dla Stowarzyszenia powodów, WSA nazwał ten "SPRZECIW" odrębną "SKARGĄ" i skierował do strony wezwanie z dnia [...] maja 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych. W odpowiedzi na to wezwanie Stowarzyszenie skierowało do WSA wyjaśnienie nr [3] z dnia [...] maja 2016 r., w którym wskazano, że dowody legitymujące przedstawiciela Stowarzyszenia do podpisania skargi nr [2] z dnia [...] marca 2016 r. zostały załączone do tej skargi na str. 5 pod poz. 9-10 i znajdują się w aktach WSA. Zdaniem strony skarżącej, WSA nie respektując wyjaśnień zawartych w piśmie Stowarzyszenia nr [3] i zabiegając o wykluczenie sprzeciwu nr [1] z materiału dowodowego przynależnego do skargi nr [2], postanowieniem z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 961/16, odrzucił sprzeciw nr [1], przemianowany samowolnie przez WSA na odrębną skargę. W związku z tym Stowarzyszenie wniosło również o przywrócenie sprzeciwu nr [1] z dnia [...] marca 2016 r. do kompletu materiału dowodowego, przynależnego do skargi Stowarzyszenia nr [2] z dnia [...] marca 2016 r. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jak wynika z akt sądowych w dniu [...] marca 2016 r. wpłynęło na Biuro Podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo skarżącego Stowarzyszenia zatytułowane "Sprzeciw" i oznaczone numerem [1]. W petitum tego pisma wskazano, że stanowi ono sprzeciw od postanowienia Prezesa UKE z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] oddalającego w całości naprawczy wniosek Stowarzyszenia w sprawie wszczęcia postępowania i potwierdzenia Stowarzyszeniu przywileju strony w postępowaniu dotyczącym doprowadzenia parametrów eksploatacyjnych stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. P./D. w Ś. do pełnej zgodności z decyzją o pozwoleniu radiowym. W zażaleniu strona wskazała, że pismo nazwane Sprzeciwem stanowiło uzupełnienie skargi Stowarzyszenia nr [2] z dnia [...] marca 2016 r. na odmowę dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania i naruszanie prawa przez Prezesa UKE. Z treści zażalenia wynika ponadto, że Stowarzyszenie przy skardze nr [2] z [...] marca 2016 r. przedłożyło uwierzytelniony przez notariusza odpis uchwały wszystkich członków Stowarzyszenia nr [...] z [...] czerwca 2015 r., udzielających swojemu przedstawicielowi pełnomocnictwa do wszczęcia postępowań administracyjnych i sądowych, dla doprowadzenia eksploatacyjnych parametrów stacji bazowej nr [...] do zgodności z decyzją Prezesa UKE o pozwoleniu radiowym oraz oryginał uchwały wszystkich członków Stowarzyszenia nr [...] z [...] grudnia 2015 r., udzielających swojemu przedstawicielowi ramowego pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia we wszystkich sprawach faktycznych i prawnych. Na odwrocie obu uchwał zamieszczony został wykaz wszystkich członków Stowarzyszenia, z podaniem numerów PESEL i adresów zamieszkania. Stowarzyszenie podkreśliło, że dokumenty te znajdują się w aktach WSA, a zatem Sąd pierwszej instancji powinien był dysponować wszystkimi dokumentami niezbędnymi do nadania skardze biegu. Dopiero z treści wezwania z [...] maja 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi strona dowiedziała się o rozdzieleniu sprzeciwu od skargi, w związku z czym pismem nr [3] z [...] maja 2016 r. poinformowała Sąd, że dowody legitymujące przedstawiciela Stowarzyszenia do podpisania skargi nr [2] z [...] marca 2016 r. zostały załączone do tej skargi na str. 5 pod poz. 9-10 i znajdują się w aktach WSA. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione przez Sąd pierwszej instancji, a tym samym postanowienie o odrzuceniu skargi należało uznać za przedwczesne. Jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z [...] maja 2016 r. Sąd wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi m.in. poprzez nadesłanie oryginałów lub notarialnie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów określających umocowanie osoby podpisującej skargę do działania w imieniu Stowarzyszenia. Jednocześnie w pkt. IV tego zarządzenia nakazano dołączyć do akt dokumenty z VI KO/Wa 92/16. Pismo Stowarzyszenia z [...] marca 2016 r. zatytułowane "Sprzeciw nr [1]", w którym kwestionuje się stanowisko Prezesa UKE wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. w związku z wnioskami Stowarzyszenia z [...] września 2015 r. i [...] listopada 2015 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego, w którym Stowarzyszenie wnosi o uwzględnienie sprzeciwu przy rozpatrywaniu skargi Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2016 r. zostało podpisane przez S. K. i nadane bezpośrednio do WSA w Warszawie. Natomiast z treści znajdującej się w aktach sprawy odpowiedzi Prezesa UKE na skargę Stowarzyszenia, wynika iż do organu wpłynęła skarga Stowarzyszenia z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [4] dotycząca nieprawidłowego załatwienia wniosku strony z dnia [...] września 2015 r. nr [5] dotyczącego stacji bazowej telefonii komórkowej. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wskazał również, że po przeanalizowaniu tej skargi poinformowano Stowarzyszenie o jej bezzasadności. WSA w Warszawie odrzucając skargę Stowarzyszenia na skutek nieuzupełnienia braków formalnych środka zaskarżenia, nie wyjaśnił powyższych - budzących wątpliwości okoliczności sprawy. Przede wszystkim, Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, które z pism wniesionych przez Stowarzyszenie, potraktował jako skargę na opisane na wstępie postanowienie Prezesa UKE z [...] marca 2016 r. i przyjął do rozpoznania, a następnie odrzucił z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Budzi to wątpliwości również w świetle treści pisma Stowarzyszenia z [...] maja 2016 r., w którym strona wnosi o udostępnienie jej przez Sąd kserokopii pism organu ze wskazaniem oznaczenia właściwej skargi oraz o potwierdzenie, czy wniesionym przez nią skargom o numerach [2.1] i [2] został nadany bieg (k. – 26 akt sądowych). WSA nie ustalił również, czy – jak twierdzi Stowarzyszenie – żądane przez Sąd dokumenty potwierdzające właściwą reprezentację Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym zostały załączone do skargi nr [2] z [...] marca 2016 r., mającej się, wedle Stowarzyszenia, znajdować w aktach Sądu. Wreszcie, z akt sądowych nie wynika, czy wskazane w pkt. IV zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA "dokumenty z VI KO/Wa 92/16" zostały dołączone do niniejszej sprawy. Reasumując, skarżące Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że przy złożonej skardze nr [2] z [...] marca 2016 r. przedłożyło wszystkie niezbędne dokumenty potwierdzające prawidłowe umocowanie Stanisława Kosa do działania w imieniu Stowarzyszenia przed Sądem administracyjnym, a pismo z [...] marca 2016 r. nazwane sprzeciwem stanowiło uzupełnienie złożonej skargi. W związku z tym, że WSA nie wyjaśnił, które z pism jest skargą, czy doręczono wszystkie niezbędne dokumenty, a ma to podstawowe znaczenie – czy skarga zawiera braki formalne, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Z tych przyczyn, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.