I FZ 267/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1453/15 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1453/15 oddalającego skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1453/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, wskazanego w sentencji, wyroku tego Sądu z dnia 17 maja 2016 r. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że wskazane przez pełnomocnika spółki powody uchybienia terminu do wniesienia wniosku, tj. choroba oczu i brak możliwości skontaktowania się z substytutem ustanowionym w sprawie, nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Tym samym w ocenie Sądu pierwszej instancji pełnomocnik nie wskazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. W zażaleniu, powyższe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zostało przez stronę zaskarżone w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), poprzez przyjęcie, iż pełnomocnikowi w niniejsze sprawie można przypisać winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sytuacji przedstawienia przez pełnomocnika dowodów, które potwierdzających chorobę pełnomocnika uniemożliwiającą jego osobiste działanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed oceną zaskarżonego postanowienia, także przez pryzmat argumentów podnoszonych w zażaleniu przypomnieć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy można było zgodzić się z pełnomocnikiem spółki, że choroba oczu uniemożliwiała mu terminowe sporządzenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie uniemożliwiała mu ona jednak kontaktu z substytutem w celu złożenia przez tegoż stosownego wniosku. Kontaktu tego można było wymagać od pełnomocnika w ramach staranności strony dbającej należycie o własne interesy. Gdyby rzeczywiście taki kontakt został uprawdopodobniony w sprawie, a rzeczony substytut z uzasadnionej przyczyny wniosku takiego nie mógłby złożyć lub brak było by z nim kontaktu z powodu obiektywnych okoliczności, można byłoby uznać, że pełnomocnik spółki uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu w złożeniu przedmiotowego w sprawie wniosku. Tymczasem w sprawie brak jest chociażby oświadczenia substytuta, że próby kontaktu z nim w stosownym okresie miały miejsce, czy też oświadczenia, że w tym okresie kontakt z nim był niemożliwy albo utrudniony albo odpowiedniego bilingu połączeń z którego wynikałaby próba kontaktu. Reasumując, ocena determinującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez WSA była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły jej. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.