II SA/Rz 317/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-06-18

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fakt popełnienia przestępstwa przez kandydata na prawo jazdy, polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej pośrednikowi w celu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami, nawet jeśli skarżąca twierdzi, że przestępstwo nie miało wpływu na wynik egzaminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt popełnienia przestępstwa przez skarżącą, polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej pośrednikowi w celu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy, stanowił podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że dla wznowienia postępowania nie jest istotne, czy przestępstwo miało wpływ na treść decyzji, lecz jedynie istnienie związku przyczynowego między wydaniem decyzji a popełnieniem przestępstwa. W konsekwencji, organy prawidłowo uchyliły pierwotną decyzję o wydaniu prawa jazdy i odmówiły wydania uprawnień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B dla A. C. Po tym, jak Prokurator Apelacyjny złożył sprzeciw od decyzji Starosty z 2008 r. o wydaniu prawa jazdy, wskazując na uzyskanie go w wyniku przestępstwa (wręczenie korzyści majątkowej), Starosta wznowił postępowanie. Następnie uchylił swoją poprzednią decyzję i odmówił wydania uprawnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że wręczenie korzyści majątkowej pośrednikowi nie miało wpływu na wynik egzaminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur- Selwa /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami we wznowionym postępowaniu -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. C. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] stycznia 2014 r., nr[...], wydana w sprawie odmowy wydania uprawnienia do kierowania pojazdami. W dniu 4 września 2012 r. Prokurator Apelacyjny złożył w Starostwie Powiatowym sprzeciw od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy kat. B dla A. C. Z sprzeciwu wynika, że A. C. uzyskała prawo jazdy kat. B w wyniku przestępstwa, uzyskując pozytywny wynik egzaminu państwowego za pomocą udzielenia korzyści materialnej w zamian za załatwienie sprawy tj. zdanie egzaminu państwowego z wynikiem pozytywnym. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. - Starosta wznowił postępowanie na żądanie Prokuratora Apelacyjnego w sprawie uchylenia decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2008 r., w przedmiocie wydania prawa jazdy kat. B dla A. C. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Starosta uchylił ww. decyzję własną z dnia [...] czerwca 2008 r., oraz odmówił wydania uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że wobec A. C. prokurator umorzył postępowanie prawomocnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. W niniejszej sprawie nie wydano wyroku sądowego, to jednak w ocenie organu postanowienie prokuratora umarzające postępowanie jest równoważne wyrokowi sądowemu stwierdzającemu popełnienie przestępstwa. Starosta zwrócił uwagę, że okoliczności faktyczne i prawne przedstawione w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym przez prokuratora i dotyczące związanego z nim właściwym postępowaniem karnym nie podlega ocenie organu administracji publicznej, gdyż organy nie są do tego w żaden sposób uprawnione. W związku z tym organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., tj. dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. A. C., reprezentowana przez radcę prawnego wniosła odwołanie od tej decyzji nie zgadzając się z nią i wniosła o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr[...], utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu Kolegium przychyliło się do stanowiska organu I instancji i wyjaśniło, że wynika ono z brzmienia art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.), który stawowi, że prawo jazdy jest wydawane osobie, która zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy. A contrario wynika z niego, że osobie która nie zdała takiego egzaminu, (za taki uznać należy osobę która zdała ten egzamin w wyniku przestępstwa stwierdzonego w postępowaniu karnym), nie można wydać uprawnień do kierowania pojazdami. A. C., reprezentowana przez radcę prawnego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2014 r. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, 77 § 1, 107 § 3, art. 8, 78 § 1 w zw. z art. 136, art. 80, 135, art. 145 § 1 pkt 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., II. naruszenie prawa materialnego: tj.; art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zatasowanie i błędną wykładnię przez uznanie, że skarżąca udzielając korzyści majątkowej w zamian za pozytywny wynik egzaminu na prawo jazdy egzaminu tego nie zdała, wobec czego nie może jej być wydane uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B, w sytuacji gdy wręczenie korzyści majątkowej pośrednikowi nie miało żadnego wpływu na przebieg i wynik egzaminu. W uzasadnieniu skarżąca przyznała, że dokonała wręczenia korzyści majątkowej osobie-pośrednikowi który miał jej pomóc w uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu na prawo jazdy kat. B, jednakże od początku postępowania podkreśliła równocześnie, że przekazanie tej korzyści nie miało w konsekwencji żadnego znaczenia dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu. W trackie przebiegu egzaminu skarżąca nie korzystała z żadnych pomocy oraz nie popełniła błędów, które mogłyby zaważyć na negatywnym wyniku egzaminu. Przebieg egzaminu był rejestrowany przez kamery umieszczone we wnętrzu pojazdu egzaminacyjnego. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego skarżąca przedstawiła dowody na poparcie swojego stanowiska, które jednak nie zostały uwzględnione jako, że zdaniem organu I instancji, nie miały decydującego znaczenia z punktu widzenia przedmiotowej sprawy. W ocenie skarżącej Kolegium bezkrytycznie podzieliło tok rozumowania organu I instancji, uznając za wystarczające argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji Starosty. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy administracji jest bezsporny. Skarżąca w skardze argumentuje za koniecznością przeprowadzenia go w szerszym zakresie, a to na okoliczność braku wpływu wręczenia korzyści majątkowej na przebieg i wynik egzaminu. Sąd nie podziela jej stanowiska w tej mierze. Jedną z przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego jest istnienie związku przyczynowego między wydaną decyzją a popełnionym przestępstwem, np. użyciem przemocy, groźbą karalną czy udzieleniem korzyści majątkowej (por. rozdział XXIX k.k. - art. 224, 228-231). Sporne jest przy tym pojęcie przestępstwa. Wydaje się, że należy rozumieć je ściśle, jako czyn w rozumieniu kodeksu karnego, tj. zbrodnie i występki, a nie każdy czyn zagrożony karą (tak nowsze komentarze: Z. Janowicz, Komentarz, 1999, s. 383, czy B. Adamiak (w:) Komentarz, 2014, s. 580). Gdyby bowiem ustawodawca dążył do wprowadzenia szerszej podstawy wznowienia, posłużyłby się tym ostatnim pojęciem (B. Adamiak (w:) System 9, s. 252). Odmienne stanowisko zajmował E. Iserzon (E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 196), obejmując tym również pojęcie wykroczenia. W literaturze postępowania administracyjnego autorzy opowiadają się za wąskim rozumieniem przestępstwa na tle art. 145 § 1 pkt 2, ale obejmującym również czyny karalne nieletnich (por. G. Krawiec, Wznowienie..., s. 96) czy też orzeczenia sądów zagranicznych (G. Krawiec, Stwierdzenie sfałszowania dowodu (popełnienia przestępstwa) jako warunek wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., PPPubl. 2008, nr 7-8, s. 87). Zdaniem B. Adamiak nie ma znaczenia to, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji. Nie musi więc istnieć związek między treścią decyzji a przestępstwem, ale musi istnieć jedynie między przestępstwem a wydaniem decyzji. Taka interpretacja wynika z porównania treści art. 145 § 1 pkt 1 oraz 2 (B. Adamiak (w:) Komentarz, 2014, s. 581). Por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 marca 2013 r., II SA/Go 1099/12, LEX nr 1305653: "1. Dla wznowienia postępowania nie ma znaczenia, czy przestępstwo miało wpływ na treść decyzji, wystarczy tylko zaistnienie związku przyczynowego pomiędzy jej wydaniem a samym przestępstwem. Ponadto wznowienie na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy fakt popełnienia przestępstwa zostanie stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu". Sąd w całości podziela przedstawione powyżej stanowisko doktryny i orzecznictwa. W niniejszej sprawie faktu popełnienia przez skarżącą przestępstwa polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej osobie – pośrednikowi, który miał pomóc jej w uzyskaniu pozytywnego wyniku w egzaminie na prawo jazdy kat. B nie kwestionuje ona sama. Postępowanie wobec A. C. zostało przez Prokuratora Apelacyjnego umorzone prawomocnym postanowieniem z dnia [...].01.2012 r. sygn. akt [...] wobec tego, że korzyść została przyjęta, a sprawca zawiadomił organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa zanim organ się o nim dowiedział (art. 230a § 3 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 4 k.p.k). Związek przyczynowy pomiędzy wydaniem decyzji przez Starostę z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie wydania skarżącej prawa jazdy kat. B, a popełnieniem przez nią opisanego wyżej przestępstwa jest oczywisty. Bez znaczenia jest, w świetle powyższych rozważań, czy popełnienie przestępstwa wpłynęło na wynik egzaminu na prawo jazdy złożonego przez p. A. C. i w efekcie na treść decyzji. Stąd zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a, 8 k.p.a, 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., 80 k.p.a. są bezzasadne. Organy prawidłowo stwierdziły, iż zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę po wznowieniu postępowania na skutek sprzeciwu Prokuratora Apelacyjnego organ I instancji prawidłowo stosując art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił opisaną decyzję Starosty z [...].06.2008 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy kat. B A. C. i odmówił jej wydania uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Akceptując rozstrzygnięcie organu I instancji SKO stwierdziło, że z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r., nr 30, poz. 151 ze zm.) wynika, ze prawo jazdy jest wydawane osobie, która zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy. A contrario wynika z niego, że osobie która nie zdała takiego egzaminu, a za taką należy uznać osobę, która zdała ten egzamin w wyniku przestępstwa stwierdzonego w postępowaniu karnym, nie można wydać uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd w całości podziela powyższą argumentację. Czyni to zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami całkowicie bezzasadnym. Zarzuty skarżącej naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. sprowadzały się do opisanego wyżej głównego zarzutu skargi, tj. że popełnienie przez skarżącą przestępstwa nie miało wpływu na treść decyzji, w związku z czym wznowienie postępowania, a następnie uchylenie decyzji o przyznaniu jej prawa jazdy i wydanie decyzji odmownej było niezasadne. W świetle wcześniejszych rozważań zarzut naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. należy także uznać za chybiony. Końcowo Sąd zauważa, że prawidłowo organ I instancji nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności po myśli art. 108 § 1 k.p.a., gdyż pozostawienie uprawnienia do kierowania pojazdami osobie, która nie zdała egzaminu na prawo jazdy powoduje realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W związku z tym brak wstrzymania wykonania tejże decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 135 k.p.a. był uzasadniony. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło