II SAB/Wa 148/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-23
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które pozyskuje środki finansowe z umów cywilnoprawnych, a nie ze środków publicznych, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które pozyskuje środki finansowe z umów cywilnoprawnych, a nie ze środków publicznych, nie jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie wykonuje zadań publicznych ani nie dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu tej ustawy. W związku z tym, brak odpowiedzi na wniosek o udostępnienie takich informacji nie stanowi bezczynności organu.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na bezczynność Stowarzyszenia w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pozyskanych przez Stowarzyszenie środków finansowych (darowizn, ofiarności publicznej, spadków oraz z umów cywilnoprawnych) wraz z danymi darczyńców i kontrahentów. Stowarzyszenie wniosło o oddalenie skargi, argumentując, że środki z umów cywilnoprawnych nie stanowią środków publicznych, a strony tych umów nie pełnią funkcji publicznej. Ponadto, Stowarzyszenie podało, że nie pozyskało środków z darowizn, ofiarności publicznej i spadków, a jedynie z umów cywilnoprawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. p. z siedzibą w K. na bezczynność Stowarzyszenia [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. - oddala skargę -
W skardze z dnia 16 listopada 2015 r. Spółka [...] Sp. p. z siedzibą w K. na bezczynność Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej wniosła o rozpoznanie wniosku i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. Spółka [...] Sp. p. z siedzibą w K. obecnie [...] Sp. p. zwróciła się do Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. o udostępnienie, na zasadzie art. 2 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (dalej: "Ustawa o dostępie do informacji publicznej"), informacji w przedmiocie:
1. kwoty wszystkich pozyskanych przez Stowarzyszenie [...] (dalej: "Stowarzyszenie") środków finansowych z tytułu darowizn, ofiarności publicznej, spadków w roku 2014,
2. kwoty wszystkich pozyskanych przez Stowarzyszenie środków finansowych z tytułu darowizn, ofiarności publicznej, spadków w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 15 października 2015 roku włącznie,
3. przekazanie danych darczyńców/spadkodawców, którzy przekazali środki finansowe na rzecz Stowarzyszenia odpowiednio w roku 2014 oraz od dnia 1 stycznia 2015 roku do dnia 15 października 2015 roku włącznie – w przypadku osób fizycznych, poprzez podanie imienia oraz pierwszej litery nazwiska wraz ze wskazaniem kwoty przekazanych środków, w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, poprzez podanie pełnej nazwy podmiotu wraz ze wskazaniem kwoty przekazanych środków,
4. kwoty wszystkich pozyskanych przez Stowarzyszenie środków finansowych z zawartych umów cywilnoprawnych w roku 2014,
5. kwoty wszystkich pozyskanych przez Stowarzyszenie środków finansowych z zawartych umów cywilnoprawnych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 15 października 2015 roku włącznie,
6. przekazanie danych kontrahentów będących stroną zawartych przez Stowarzyszenie umów cywilnoprawnych, w konsekwencji zawarcia których Stowarzyszenie pozyskało środki finansowe w roku 2014 oraz od dnia 1 stycznia 2015 roku do dnia 15 października 2015 roku włącznie – w przypadku osób fizycznych, poprzez podanie imienia oraz pierwszej litery nazwiska wraz ze wskazaniem kwoty przekazanych środków, w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, poprzez podanie pełnej nazwy podmiotu wraz ze wskazaniem kwoty przekazanych środków,
Z uwagi na brak odpowiedzi na dzień złożenia skargi skarżąca uznała, że Stowarzyszenie pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. wniosło o jej oddalenie, wskazując iż pismem z dnia [...] listopada 2015 r. poinformowano skarżących, iż Stowarzyszenie nie jest zobowiązane do udzielenia żądanej informacji publicznej o jakiej udzielenie wnioskowała strona albowiem Stowarzyszenie w realizacji swoich celów statutowych pozyskała środki finansowe z umów cywilno – prawnych, które to środki nie stanowią środków publicznych, a strony umów cywilno – prawnych nie pełnią funkcji publicznej jak również nie są osobami mającymi związek z pełnieniem takich funkcji, a wniosek nie zmierzał do uzyskania informacji publicznej. Jednocześnie Stowarzyszenie wskazało, iż pismem z dnia [...] listopada 2015 r., które stanowiło odpowiedź na wniosek strony z dnia [...] września 2015 r. poinformowano skarżących, że w ostatnim okresie Stowarzyszenie nie pozyskało żadnych środków finansowych z tytułu darowizn, ofiarności publicznej oraz spadków. W związku z tym w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. potwierdzono to stanowisko, iż Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków finansowych z tytułu darowizn, ofiarności publicznej oraz spadków. Ponadto wskazano kwoty wszystkich pozyskanych przez Stowarzyszenie środków finansowych w 2014 r. oraz do 15 października 2015 r. Nadto Stowarzyszenie uznało, że skoro środki finansowe pozyskało z umów cywilno – prawnych niestanowiących środków publicznych nie jest zobowiązane do przestrzegania zasad określonych w ustawi o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie – organ nie wypełnia.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu stosownie do art. 149 § 1 ppsa:
1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonanie czynności;
2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających ; przepisów prawa;
3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenia, postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1. ust. 1. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.); zwanej dalej u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.
Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno - technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.
Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało zatem rozważyć, czy Stowarzyszenie [...] wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Powyższe ustalenie jest bowiem niezbędne do stwierdzenia czy Stowarzyszenie mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przepisu tego wynika, że obowiązek informacyjny przewidziany w omawianej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz na każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Przy czym, na podkreślenie zasługuje alternatywne ujęcie kryterium kwalifikującego podmiot jako adresata ustawy, tj. wskazujące na przedmiot działania podmiotu, który to przedmiot ma się mieścić w materii zadań publicznych lub na dysponowanie przez ten podmiot majątkiem publicznym.
W orzecznictwie akcentuje się natomiast, że zadanie publiczne cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. W piśmiennictwie natomiast przyjmuje się, że zadania publiczne, to zadania wywodzące się z Konstytucji i obowiązujących ustaw, które służą zaspokojeniu potrzeb zbiorowych, przypisane Państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie (tak np. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, St. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych, Problematyka prawna, PWN Warszawa, 1994). Podstawowym kryterium dla uznania danych zadań za zadania publiczne jest brak rezygnacji przez władze publiczne z odpowiedzialności za ich wykonanie Nie jest natomiast konieczne, by samo wykonywanie zadań odbywało się w ramach struktur organizacyjnych państwa lub samorządu terytorialnego (por. St. Biernat, op. cit.). Wykonywanie zadań publicznych nie musi też być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego.
Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy nie wskazują, aby Stowarzyszenie realizowało tak rozumianej zadania publiczne. Z rejestru Stowarzyszeń i Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej wynika, że celem Stowarzyszenia jest wspomaganie walki z rakiem płuc i reprezentowaniem potrzeb społecznych w zakresie szeroko pojętej walki z rakiem płuca. Ze Statutem Stowarzyszenia realizuje ono swoje cele poprzez:
1. podejmowanie działań zmierzających do zmniejszenia zagrożenia nowotworami płuca poprzez promocję i wdrażanie zasad profilaktyki oraz oświaty zdrowotnej,
2. podejmowanie działań zmierzających do poprawy wyników leczenia chorych na nowotwory płuca poprzez prowadzenie wieloośrodkowych badań naukowych i wdrażanie wyników tych badań w celu promocji standardów leczenia skojarzonego,
3. prowadzenie działalności dydaktycznej i dążenie do poprawy poziomu wiedzy na temat nowotworów płuca,
4. dążenie do zniesienia ograniczeń w dostępie do świadczeń zapewnianych przez wysokospecjalistyczne placówki onkologiczne,
5. wydawanie i rozpowszechnianie materiałów związanych ze zwalczeniem nowotworów płuca,
6. zbieranie informacji na temat stanu zdrowotności onkologicznej i potrzeb społecznych w tym zakresie,
7. inicjowanie badań naukowych, ogłaszanie konkursów na prace naukowe,
8. nagradzanie prac naukowych,
9. przyznawanie stypendiów naukowych,
10. organizację zbiórek funduszy pieniężnych,
11. współpracę i pomoc członków stowarzyszenia,
12. współpracę z osobami i instytucjami w zakresie walki z rakiem,
13. inne działania sprzyjające osiągnięciu celu statutowego.
Z tak zakreślonego obszaru działalności Stowarzyszenia wynika, że zadania przez nie realizowane nie mają na celu zaspokojenia powszechnych potrzeb obywateli. Wskazać należy co wynika z odpowiedzi na skargę jak i pisma z dnia [...] listopada 2015 r., że Stowarzyszenie w realizacji swoich celów statutowych pozyskuje środki finansowe z umów cywilno – prawnych a środki te nie stanowią środków publicznych. Tym samym zdaniem Sądu należało przyjąć, iż Stowarzyszenie [...] nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] października 2015 r.
Mają powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło