II SA/Wa 1041/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...].12.2007 r. stwierdził z urzędu nieważność decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].04.2000 r. o przyznaniu K.M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...].04.2000 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji decyzją nr [...] z dnia [...].02.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt. II SA/Wa 591/08 oddalił skargę K.M. na decyzję organu II instancji. Wnioskiem z dnia [...].11.2011 r. K.M. wystąpił do Komendanta Głównego Policji o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].02.2008 r. Komendanta Głównego Policji. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2012 r. Komendant Główny Policji odmówił wznowienia postępowania, a postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2012 r. utrzymał w mocy własne postanowienie. Na postanowienie nr [...] K.M. nie złożył skargi do sądu administracyjnego, wobec czego stało się ono ostateczne. Wnioskiem z dnia [...].12.2014 r. K.M., działając przez pełnomocnika, wystąpił do Komendanta Głównego Policji o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...].12.2007 r. Pismem z dnia [...].01.2015 r. organ poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, że decyzja, w sprawie której domaga się wznowienia, nie kończy postępowania administracyjnego i nie posiada samodzielnego bytu prawnego wobec czego, niedopuszczalne jest zastosowanie w sprawie art. 145 § 1 k.p.a. W odpowiedzi wnioskodawca pismem z dnia [...].01.2015 r. poinformował, że w pełni podtrzymuje swój wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...].12.2007 r. oraz podtrzymuje i załącza wniosek z dnia [...].12.2014 r. skierowany do KGP, za pośrednictwem Naczelnika US w [...], o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...].02.2008 r. nr [...]. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2015 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej nieostateczną decyzją KWP w [...] nr [...] z dnia [...].12.2007 r. K.M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i podniósł, że składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...].12.2007 r. KWP w [...] był przekonany, że wniosek ten będzie również dotyczył utrzymującej ją w mocy decyzji nr [...] z dnia [...].02.2008 r. Komendanta Głównego Policji. Strona załączyła pismo Naczelnika US w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. skierowane do Komendanta Głównego Policji (a przesłane do wiadomości pełnomocnika wnioskodawcy), przekazujące wniosek strony z dnia [...].12.2014 r. o wznowienie postępowania według właściwości KGP. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2015 r. uchylił własne postanowienie z dnia [...].02.2015 r. w całości i orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją KGP nr [...] z dnia [...].02.2008 r. utrzymującą w mocy decyzję KWP w [...] nr [...] z dnia [...].12.2007 r. W uzasadnieniu wskazał, że bezsporne jest, iż K.M. w pierwszym etapie postępowania domagał się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej nieostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].12.2007 r. KWP w [...]. W ocenie organu, powyższy wniosek potwierdził składając, na wezwanie organu, pismo z dnia [...].01.2015 r. KGP wskazał, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, organ administracji publicznej zobowiązany jest dokładnie ustalić treść oraz zakres wniosku, który kieruje do niego strona. Poza tym, realizując obowiązek wynikający z art. 8 i 9 k.p.a., statuujących zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę informowania stron, jest zobligowany do udzielania stronie stosownych informacji. Organ podał, że stosując się do dyspozycji powołanych przepisów, będąc związany zakresem żądania strony zmuszony był poddać analizie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej nieostatecznym orzeczeniem. KGP wskazał, że przepisy prawa nie przewidują możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego wyłącznie w stosunku do decyzji organu I instancji, ponieważ jej byt prawny uzależniony jest w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Organ stwierdził, że skoro wnioskodawca na tamtym etapie postępowania nie chciał, aby badana była również decyzja ostateczna Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...].02.2008 r., to w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, a w takim przypadku postępowanie administracyjne nie może być prowadzone. W tym stanie faktycznym i prawnym żądanie strony o wznowienie postępowania jedynie decyzji nr [...] z dnia [...].12.2007 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] należało załatwić poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z dyspozycją art. 61 a § 1 w związku z art. 149 § 3 k.p.a. KGP podniósł następnie, że kolejną kwestią wymagającą rozpatrzenia jest okoliczność zmiany treści żądania strony, która zdaniem organu nastąpiła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...].02.2015 r. Komendanta Głównego Policji. Przedmiotowym wnioskiem K.M. domagał się poddania kontroli również decyzji nr [...] z dnia [...].02.2008 r. Komendanta Głównego Policji, która utrzymywała w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].12.2007 r. KWP w [...]. Organ podniósł, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zmiany w stanie faktycznym i prawnym sprawy, jakie zaszły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Następnie stwierdził, że decyzja nr [...] z dnia [...].02.2008 r. Komendanta Głównego Policji poddawana była już kontroli pod kątem zaistnienia przesłanek o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. i w sprawie wydano postanowienie nr [...] z dnia [...].01.2012 r. o odmowie wznowienia postępowania, a postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2012 r. utrzymano w mocy to postanowienie. Postanowienie to jest ostateczne, bowiem K.M. nie złożył na nie skargi do sądu administracyjnego.  Kierowanie do organu administracji publicznej żądania dotyczącego sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, stanowi "uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 61 a k.p.a., co z kolei uzasadnia zdaniem organu odmowę wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania. Postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...].04.2015 r. stało się przedmiotem skargi K.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. i spowodowanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].02.2008 r. podniósł, że wydanie decyzji nr [...] przez KRP w [...] pozbawiło go wielu uprawnień wynikających z ustawy o Policji. Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego m.in. w niniejszej sprawie, wskazując że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innych, wskazanych w piśmie, toczących się postępowań sądowoadministracyjnych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. postanowieniem odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W sprawie niniejszej naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim trzeba wskazać, że w sytuacji, gdy strona pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].12.2007 r., a zatem decyzją nieostateczną, obowiązkiem organu było nie tylko poinformowanie pełnomocnika wnioskodawcy, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania wznowieniowego w sprawie tej decyzji, ale przede wszystkim należało prawidłowo zastosować art. 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. i wezwać stronę do wskazania, czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy także decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...].02.2008 r., która utrzymała w mocy decyzję z dnia [...].12.2007 r. Poinformowanie o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony należy do podstawowych obowiązków organu administracji publicznej. Organy winny czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). Zwłaszcza w sytuacji, gdy strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W tej sprawie Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. poinformował tylko pełnomocnika wnioskodawcy, że niedopuszczalne jest zastosowanie art. 145 § 1 k.p.a., po czym w dniu [...].02.2025 r. wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją KWP w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Uchybienie powołanym wyżej przepisom mogło mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się pismo pełnomocnika strony z dnia [...].01.2015 r., w którym pełnomocnik nie tylko podtrzymuje wniosek z dnia [...].12.2014 r. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji KWP [...] z dnia [...].12.2007 r., ale wskazuje też, że podtrzymuje wniosek z dnia [...].12.2014 r. (przekazany KGP według właściwości przez Naczelnika US), w którym wnosi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tj. decyzją KGP z dnia [...].02.2008 r. Pełnomocnik załączył zresztą do swojego pisma ten wniosek. Komendant Główny Policji przed wydaniem postanowienia z dnia [...].02.2015 r. wiedział zatem, że strona wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].02.2008 r. Te okoliczności faktyczne dotyczące treści żądania strony KGP pominął jednak wydając postanowienie z dnia [...].02.2015 r. Także zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...].04.2015 r. nie odpowiada prawu, albowiem wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchylenie postanowienia z dnia [...].02.2015 r. i orzeczenie co do istoty poprzez odmowę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją KGP z dnia [...].02.2008 r. doprowadziło do tego, że wnioskodawca pozbawiony został w istocie możliwości dwukrotnego rozpoznania jego sprawy z wniosku z dnia [...].12.2014 r. uzupełnionego pismem z dnia [...].12.2014 r. Postępowanie administracyjne sprowadzone zostało w istocie do jednokrotnego rozpatrzenia sprawy z wniosku o wznowienie postępowania, co stanowi naruszenie art. 15 k.p.a. Błędnie przyjął przy tym organ, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania nastąpiła zmiana stanu faktycznego. Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że organ odwoławczy, jak też rozpatrujący sprawę na skutek wniosku o wznowienie postępowania nie może rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawy w innym przedmiocie niż sprawa rozpatrzona i rozstrzygnięta przez organ I instancji. Powyższe prowadzi w konsekwencji do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd wskazuje także, iż okoliczność, że w sprawie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...].02.2008 r. K.M. złożył już w 2011 r. wniosek o wznowienie postępowania i organ wydał w dniu [...].01.2012 r. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, które utrzymane zostało w mocy postanowieniem z dnia [...].03.2012 r. nie stanowi samo w sobie przeszkody, która uzasadniałaby odmowę wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie tej samej decyzji z nowego wniosku strony. Wniosek z dnia [...].12.2014 r. uzupełniony pismem z dnia [...].12.2014 r. podlega ponownej ocenie dopuszczalności. Organ winien zatem zbadać, czy wnioskodawca powołał się na ustawowe przesłanki wznowienia postępowania i czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w odniesieniu do każdej z powołanych przesłanek wznowienia. Okoliczność, że już raz odmówiono wznowienia postępowania nie stanowi sama w sobie o niedopuszczalności złożenia kolejnego wniosku wznowieniowego. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakie podstawy wznowienia strona powoływała poprzednio, jakie podstawy wznowienia strona powołała we wniosku z [...].12.2014 r. i [...].12.2014 r., a zatem czy są to identyczne podstawy żądania. Wszelkie ustalenia w tym zakresie i pełna ocena dopuszczalności wniosku z dnia [...].12.2014 r. uzupełnionego pismem z dnia [...].12.2014 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją KGP z dnia [...].02.2008 r., powinny znaleźć zwój wyraz w uzasadnieniu wydanego przez organ aktu. Wnioskodawca ma prawo poznać przesłanki, którymi kierował się organ wydając określonej treści rozstrzygnięcie. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej wskazania, co do dalszego postępowania. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.