VIII SA/Wa 1019/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-23
Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wynajęła część lokalu podmiotowi urządzającemu gry hazardowe na automatach, może być uznana za 'urządzającego gry na automatach poza kasynem gry' w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która wynajmuje lokal podmiotowi urządzającemu gry hazardowe na automatach i czerpie z tego tytułu korzyści finansowe, może być uznana za 'urządzającego gry na automatach poza kasynem gry' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Działanie takie, nawet jeśli nie jest bezpośrednim organizowaniem gry, ale stwarzaniem warunków do jej prowadzenia, wypełnia przesłankę urządzania gier w rozumieniu przepisów, a tym samym uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, wynajął część swojego lokalu Spółce z o.o. pod instalację automatu do gier hazardowych. Organy celne ujawniły w lokalu automat do gier, na którym urządzano gry bez zezwolenia. Skarżącemu wymierzono karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że jedynie wynajął lokal, a nie urządzał gry, oraz że osoby fizyczne nie mogą być podmiotem odpowiedzialnym na podstawie ustawy o grach hazardowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Przedmiotem skargi A. O. (dalej: Strona lub Skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "[...]" A. O. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] września 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: Naczelnik UC lub organ I instancji) z [...] maja 2015 r. nr [...], wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu [...] listopada 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w R.
w barze przy ul. W. [...] w S., w ramach realizacji zadań Służby Celnej, wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.; dalej: "ustawa o Służbie Celnej") ujawnili jeden włączony do sieci elektrycznej i gotowy do eksploatacji automat do gier [...]
nr [...], nie posiadający poświadczenia rejestracji, na którym urządzano gry hazardowe bez zezwolenia w lokalu niebędącym kasynem gry.
W miejscu ujawnienia funkcjonariusze celni przeprowadzili eksperyment procesowy na przedmiotowym automacie, który wykazał, że mogą na nim być urządzane gry niezgodnie z przepisami ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: ustawa o grach hazardowych lub u.g.h.). Z czynności sporządzono protokół z 14 listopada 2014 r.
Przeprowadzono także oględziny spornego automatu. Ustalono również, że właścicielem kontrolowanego lokalu jest skarżący.
W wyniku przeprowadzonych czynności ujawniono nadto umowę dzierżawy powierzchni lokalu z [...] listopada 2014 r., zawartą między skarżącym a [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. [...] przy ul. W. [...]. Z umowy wynika, że miesięczny czynsz najmu strony określiły na kwotę [...] zł.
Skarżący nie ubiegał się o zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego, zatem ustalenie podmiotu władającego lokalem w momencie ujawnienia w nim zatrzymanych urządzeń stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania wobec skarżącego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, jako urządzającego gry na automatach bez zezwolenia.
W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego, o którym mowa w art. 107 § 1 k.k.s. automat zatrzymano do dalszego postępowania.
Postanowieniem z [...] marca 2015 r. Naczelnik UC wszczął postępowanie
w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt
2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, zakończone decyzją tego organu z [...] maja 2015 r., wymierzającą Stronie karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie [...] zł.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości
oraz umorzenie postępowania między innymi postawił zarzuty naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 oraz art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i art. 91 u.g.h.; art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor IC, utrzymując w mocy, w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzję Naczelnika UC powołał się na przepisy art. 2 ust. 3-5 u.g.h. oraz na orzeczenie Sądu Najwyższego z 7 maja 2012 r. (V KK 420/11). Wywiódł, że gry na automacie wypełniają przesłankę z art. 2 ust. 5 art. i 2 ust. 3 u.g.h., gdyż są to gry na urządzeniu elektronicznym (komputerowym) organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy, jak również są grami o wygrane pieniężne, zawierającymi element losowości. Organ odwoławczy powołał się przy tym na opinię z [...] maja 2015 r. sporządzoną przez biegłego sądowego W. K.. Przywołano także wyniki przeprowadzonego w sprawie przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu gry (zob. str. 7 – 9 zaskarżonej decyzji). Sporny automat jest urządzeniem elektronicznym (komputerowym), posiadał bowiem monitor LCD, płytę logiczną z zainstalowanym oprogramowaniem gier i był zasilany energią elektryczną. Gra na spornym automacie urządzana była w celach komercyjnych, automat udostępniony był w miejscu publicznym, posiadał wrzutnik monet i akceptor banknotów, a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy.
Skarżący nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry, o której mowa
w art. 6 ust. 1 u.g.h., ani innego zezwolenia. Nie prowadził nadto działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U.
z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.), tj. nie posiadał zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Po przeprowadzeniu analizy znaczenia terminu "urządzać" oraz dokonaniu analizy treści zawartej umowy dzierżawy z [...] listopada 2014 r. (przedmiot tej umowy stanowił wynajem od skarżącego powierzchni w kontrolowanym lokalu w celu uruchomienia automatów do gry) organ odwoławczy stwierdził, że skarżący był urządzającym gry na automatach poza kasynem gry (zapewnił warunki lokalowe, umożliwił instalację i eksploatację ww. urządzenia w lokalu). Skarżący w momencie podpisywania tej umowy miał zatem wiedzę jaki rodzaj działalności będzie prowadzony w kontrolowanym lokalu. Czerpał przy tym korzyści finansowe z tytułu wynajmu lokalu.
Zdaniem Dyrektora IC, w Polsce wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest powszechna, należy zatem przyjąć,
że Strona miała taką wiedzę. Nie podjęła jednak działań zmierzających
do zabezpieczenia zgodności z prawem prowadzonej działalności. Nie zweryfikowała wiarygodności kontrahenta oraz umocowania osób reprezentujących. Nie uniknęła zatem ujemnych konsekwencji związanych z ryzykiem urządzania gier hazardowych niezgodnie z przepisami prawa. Zawierając ww. umowę najmu nie dochowała bowiem należytej staranności wymaganej w takich przypadkach.
Organ odwoławczy wskazał także, iż zgodnie z art. 3 u.g.h. urządzanie
i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o grach hazardowych, tj. zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy na podstawie koncesji i w kasynach gry. Strona urządzając gry na przedmiotowych automatach, nie posiadała jednak koncesji na prowadzenie kasyna gry i w konsekwencji urządzała gry w lokalu nie będącym kasynem gry. Dyrektor IC wyjaśnił przy tym, że zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) wiąże się z samym faktem organizowania gry poza miejscem do tego wyznaczonym, czyli kasynem gry i stanowi lex specialis w stosunku do zakazu urządzania gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia (art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.). Dlatego w realiach niniejszej sprawy zasadnym było wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Pozostałe zarzuty odwołania organ odwoławczy uznał za chybione (zob. str. 11
– 24 zaskarżonej decyzji). Przedstawił także własne stanowisko w zakresie oceny skutków prawnych braku notyfikacji Komisji Europejskiej przepisów ustawy o grach hazardowych w polskim prawie wewnętrznym. Zwrócił uwagę, na przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.), podnosząc, że organy podatkowe są zobligowane do stosowania powszechnie obwiązujących przepisów prawa. Wobec tego, iż ustawa o grach hazardowych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., organ podatkowy ma obowiązek załatwienia sprawy na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Powołał się także między innymi na poglądy prawne wyrażone w wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C – 213/11,
C – 214/11 i C – 217/11, jak również poglądy prawne prezentowane szeroko
w orzecznictwie sądów krajowych, w tym Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14. Nie dopatrując się naruszenia przez organ I instancji przepisów ustawy o grach hazardowych, jak
i przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613; dalej O.p., Ordynacja podatkowa) organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu
w mocy decyzji organu I instancji.
Na powyższą decyzję Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie. Występując o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji, pełnomocnik skarżącego postawił przy tym zarzuty naruszenia przepisów:
- postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 – 2 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie obowiązku zebrania
i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz wydanie decyzji w oparciu o dowolne założenia
i domniemania w zakresie uznania skarżącego za urządzającego gry;
- prawa materialnego, a mianowicie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może ponosić sankcję administracyjną za delikt polegający na organizowaniu gry bez uzyskania wymaganej koncesji w sytuacji, gdy ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje osób fizycznych jako podmiotów uprawnionych
do uzyskania koncesji; jest to zatem norma skierowana wyłącznie do podmiotów określonych w art. 6 ust. 4 u.g.h. (spółek kapitałowych), a jego zastosowanie
w niniejszej sprawie spowodowało obciążenie karą pieniężną skarżącego.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął poszczególne zarzuty skargi, koncentrując się wokół argumentacji związanej z brakiem podstaw do nakładania
na osoby fizyczne kary pieniężnej, o której mowa w u.g.h. z uwagi na fakt, że osoby te nie są zdolne do poniesienia odpowiedzialności, o której mowa w tym przepisie.
W ocenie pełnomocnika skarżącego osoby te mogą ponosić jedynie odpowiedzialność określoną w art. 107 § 1 k.k.s.
W pozostałym zakresie pełnomocnik skarżącego za niewystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy uznał dokonane w sprawie ustalenia faktyczne
i przyjęcie, że skarżący był urządzającym gry, w sytuacji gdy jedynie wynajął część powierzchni w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządzał. Nie posiadał przy tym żadnych uprawnień do pozyskiwania środków pieniężnych znajdujących się
w automacie, a jedyny dochód, który czerpał z racji wstawienia przedmiotowego urządzenia do baru, wynikał z zawartej przez skarżącego umowy dzierżawy. Organy nie wykazały, że skarżący brał udział przy obsłudze spornego automatu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Zarzuty skargi uznał za chybione, gdyż celem u.g.h. jest zapobieganie negatywnym skutkom społecznym uprawiania hazardu, zatem brak jest podstaw to twierdzenia, że jej przepisy wyłączają uznanie osób fizycznych za podmiot urządzający gry.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja, którą nałożono na Skarżącego karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 89 ust. 1 pkt i ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 u.g.h.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry
na automatach poza kasynem gry. Z art. 90 ust. 1 u.g.h. wynika zaś, że kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.
W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry
i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Z art. 2 ust. 3 u.g.h. wynika zaś, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe,
w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony i mocą art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że w lokalu znajdującym się przy
ul. W. [...] w S., urządzane były gry na automacie [...] nr [...]. Przyjęły, że urządzającym gry był skarżący jako właściciel kontrolowanego lokalu, który zgodnie z zawartą [...] listopada 2014 r. umową (zob. k. 6 – 7 akt podatkowych) wydzierżawił część jego powierzchni [...] Spółce z o.o. z siedzibą w O. [...] pod instalację spornego automatu w celu prowadzenia działalności z jego wykorzystaniem. Skarżący czerpał z tego tytułu korzyści finansowe (czynsz dzierżawny). Automat ze względu na swoje cechy podlega dyspozycji ustawy hazardowej. Skarżący nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry, czyli działał wbrew art. 6 ust. 1 u.g.h. Funkcjonariusze celni przeprowadzili na podstawie art. 211 i art. 143 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 1997 r., Nr 89, poz. 555 ze zm.) gry kontrolne w drodze eksperymentu, doświadczenia i odtworzenia możliwości gry. Sporządzili z tej czynności protokół. W toku postępowania ustalono, że gry na automacie miały charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.). O konfiguracji znaków na bębnach automatu decydowało oprogramowanie sterujące grami i mechanizmy urządzenia. Cechy psychomotoryczne gracza, w tym zdolności manualne i umiejętności grającego, nie miały wpływu na przebieg rozgrywanych gier. Gracz nie miał realnego wpływu na wynik gry, gdyż zatrzymanie się wirtualnych bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku. Powyższe potwierdza przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych eksperyment gry, opisany w protokole z przeprowadzenia eksperymentu procesowego (k-13-14 akt podatkowych) oraz opinia biegłego sądowego W. K. (k. 70-77 akt podatkowych).
Wykładnia językowa zwrotu "charakter losowy", zawartego w art. 2 ust. 5 u.g.h., prowadzi do wniosku, że uprawnione jest utożsamianie powyższego zwrotu języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także
z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego. Nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do tego, jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia "procesów" zachodzących in concreto w danym urządzeniu, pozostaje immanentną cechą tego rodzaju gry na automacie (por. M. Pawłowski: Gry losowe
i zakłady wzajemne, opubl. w: Prawo Spółek 1997, nr 7-8, s. 78).
Pod pojęciem "nieprzewidywalność" rozumieć należy nieprzewidywalność
w normalnych (typowych), nie zaś w szczególnych (wyjątkowych, ekstremalnych) warunkach. W wyroku z 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA 453/99 (LEX nr 46205) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że pojęcie "losowości" należy rozumieć jako niemożliwość przewidzenia rezultatu, odnosić należy do normalnych, nie zaś ekstremalnych warunków. Inne podejście do tego zagadnienia byłoby nielogiczne, skoro w istocie możliwe jest rozszyfrowanie każdego systemu gry, to tylko kwestia czasu
i kosztów. Wyrok ten zapadł co prawda na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), jednak zawarte w nim uwagi zachowują nadal swoją aktualność w zakresie, w jakim dotyczą pojęcia "losowość" i akcentują konieczność odnoszenia tego pojęcia do normalnych, nie zaś wyjątkowych warunków, w jakich znajduje się osoba grająca. Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 763/10 (LEX nr 1068860) oraz z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 września 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1000/06 (LEX nr 247553) wynika, że dla uznania gry za losową nie ma znaczenia fakt, że wybór wygrywających liczb dokonywany jest za pomocą algorytmu (komputerowe wyłanianie nagradzanych liczb za pomocą odpowiedniego programu). Orzeczenia te również odnosiły się do stanów faktycznych zaistniałych w okresie obowiązywania ww. ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jednak zawarte w nich uwagi dotyczące pojęcia "losowość" uznać należy za uniwersalne, a tym samym nie straciły one aktualności także de lege lata.
Podsumowując, zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 u.g.h., poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy gracza, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 u.g.h. te elementy (umiejętności, zręczności, wiedzy) mogą mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu art. 2 ust. 5, dominującym elementem gry musi być "losowość" rozumiana jako sytuacja, w której wynik gry zależy od przypadku, a także jako sytuacja, w której rezultat gry jest nieprzewidywalny dla grającego. W świetle powyższego należy uznać, że pojęcie charakter losowy jest pojęciem znacznie szerszym niż pojęcie element losowości.
Organy trafnie przyjęły, że skarżący urządzał gry w kontrolowanym lokalu
na automacie spełniającym przesłanki wynikające z przepisów ustawy o grach hazardowych, co potwierdzają ustalenia kontroli. Gracz nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów. Zatem rezultat gry był nieprzewidywalny dla grającego, a tym samym gra miała charakter losowy, zawierający jednocześnie element losowości. Skarżący urządzał gry w celach komercyjnych, gdyż udział w grze uzależniony był od wpłaty gotówki, a zatem działalność nastawiona była na uzyskanie korzyści materialnych. Tym samym, należy zgodzić się z organem, że gry na przedmiotowym automacie wypełniły definicję gier na automatach w rozumieniu u.g.h., przy czym z uwagi na możliwość uzyskania wygranych pieniężnych gry na spornym automacie odpowiadają definicji z art. 2 ust. 3 u.g.h. Zatem, wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny sprawy uprawniał organ do stosowania w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy oraz ostatecznie zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że nie brał udziału w urządzaniu gier. Wręcz przeciwnie
w skardze oświadczył, że "jedyny dochód, który czerpał z racji wstawienia przedmiotowego urządzenia do baru, wynikał z zawartej umowy dzierżawy". Wydzierżawiając powierzchnię lokalu miał pełną świadomość celu tej dzierżawy,
a udostępniając powierzchnię, stwarzając możliwość zainstalowania i eksploatacji automatu był urządzającym gry na tym urządzeniu. Jak wynika z zeznań Skarżącego złożonych podczas przesłuchania w dniu [...] listopada 2014 r., udokumentowanego protokołem z tej czynności, nie był to pierwszy i jedyny automat w lokalu Skarżącego. Fakt zatrzymania przez funkcjonariuszy Służby Celnej przedmiotowego w niniejszej sprawie automatu nie był też pierwszym zdarzeniem. Wraz z automatem Skarżący otrzymał klucz służący do kasowania liczników, na wypadek gdyby urządzenie nie wypłacało pieniędzy lub nie było w nim pieniędzy na wypłaty. Brak jest tym samym podstaw do podzielenia argumentacji skargi, iż skarżący nie zajmował się obsługą automatu i nie powinien ponosić odpowiedzialności na podstawie ustawy o grach hazardowych.
W tym miejscu wskazać należy, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.). Należy wskazać, że art. 89 ust.
1 pkt 2 u.g.h. statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej, czyli urządzanie gry na automatach poza kasynem gry.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 871/11 (Lex nr 1138371) z przepisu art. 89 ust.
1 u.g.h. wynika, iż "każdy, kto bez koncesji lub zezwolenia będzie urządzał grę hazardową, albo będzie urządzał grę na automacie poza kasynem gry podlegać będzie karze pieniężnej. Wynika stąd, że każdy, kto urządzi grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, bez względu na formę prawną urządzającego tę grę (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają podmiotowość prawną) i miejsce urządzenia tej gry podlegać będzie karze pieniężnej. Natomiast karze pieniężnej za urządzenie gry
na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Wywieść zatem należy, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej". Karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry należało zatem wymierzyć Skarżącemu jako podmiotowi, który urządzał gry. Chybione są zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 89 ust.
1 pkt 1 i 2 w związku z art. 6 ust. 4 u.g.h.
Sąd za chybione uznał tym samym zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego przez organy celne postępowania dowodowego i trafność oceny przeprowadzonych dowodów. Organy podjęły bowiem w niniejszej sprawie wszelkie niezbędne działania celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób skutecznie zarzucić dowolności. Zgodnie z art. 191 Op organ według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności
na inne. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera stosowne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, oceniając je
we wzajemnej łączności. Dyrektor IC dokonał również oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez stronę. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone
w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych wyjaśnień o przepisach pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Zdaniem Sądu, w postępowaniu przeprowadzonym w sprawie niniejszej organy nie dopuściły się naruszenia żadnych reguł procesowych.
Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że Skarżący urządzał gry na automatach
w rozumieniu ustawy o grach hazardowych bez zezwolenia (wymaganego pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych), bez uzyskania koniecznej w obecnym stanie prawnym koncesji, na automacie niezarejestrowanym
i poza kasynem. Ponosi zatem stosowną odpowiedzialność (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.).
Za chybione należało uznać zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego.
Na marginesie dodać należy, że kwestia technicznego charakteru art. 89 u.g.h. została przesądzona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16; CBOSA), podjęta na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1-3 p.p.s.a., w której Sąd ten przyjął, że art. 89 ust. 1 pkt
2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204,
s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie
z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust.
1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej,
o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela, jak też argumentację NSA uzasadniającą powyższą uchwałę. Zauważyć przy tym należy, że stanowisko zaprezentowane w tej uchwale jest zgodne z wyrażanym już dominującym orzecznictwem tutejszego Sądu sprzed podjęcia tej uchwały.
Przypomnieć również należy, że wyrokiem z 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, natomiast na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. TK wskazał, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych jest unijną procedurą, w której państwo członkowskie jest zobowiązane do informowania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o projektowanych przepisach technicznych, a także do uwzględniania zgłoszonych przez nie szczegółowych opinii i uwag tak dalece, jak to będzie możliwe przy kolejnych pracach nad projektem przepisów technicznych. W ocenie Trybunału, nie ma wątpliwości, że żaden z przepisów konstytucji nie reguluje tej kwestii, ani też nie odwołuje się do niej wprost czy nawet pośrednio. TK uznał zatem, że notyfikacja,
o której mowa w dyrektywie 98/34/WE, implementowanej do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem w sprawie notyfikacji, nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Trybunał nie ocenił, czy kwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mają charakter techniczny. Zdaniem TK, uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może jednak samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art.
2 Konstytucji) oraz legalizmu (art. 7 Konstytucji). Wykładnia przychylna prawu europejskiemu w żadnej sytuacji nie może prowadzić do rezultatów sprzecznych
z wyraźnym brzmieniem Konstytucji.
Zdaniem Trybunału odstąpienie przez ustawodawcę od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach w salonach gier, w punktach handlowych, gastronomicznych i usługowych, a więc poza kasynami gry, spełnia konstytucyjne wymogi ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Ograniczenie możliwości organizowania gier na automatach wyłącznie do kasyn jest niezbędne dla ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu oraz dla zwiększenia kontroli państwa nad tą sferą, stwarzającą liczne zagrożenia nie tylko w postaci uzależnień, ale także struktur przestępczych. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zwalczanie takich zagrożeń społecznych leży z całą pewnością w interesie publicznym, o którym mowa
w art. 22 Konstytucji.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd oddalił skargę orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło