I SA/Ol 387/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy wznowienia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych WSA/post.1 - sentencja postanowienia We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – H. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 200 zł (zgodnie z § 2 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.]). Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 612 zł miesięcznie pozostała część emerytury ponad tę kwotę zajęta jest przez komornika. Wnioskodawczyni otrzymuje również dodatek mieszkaniowy w wysokości 400 zł miesięcznie. Łączny dochód skarżącej wynosi 1012 zł netto. Wnioskodawczyni wykazała miesięczne wydatki w postaci: czynszu za lokal 600 zł, media (prąd, woda, gaz) – około 300 zł, leki około 120 zł, abonament za telefon 47 zł. Skarżąca nie posiada jakiegokolwiek majątku: nieruchomości, zasobów pieniężnych jak również przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Argumentując wniosek wskazała, iż jest wobec niej prowadzona egzekucja przez komornika sądowego w sprawach "[...]" –wierzyciel Naczelnik Urzędu Skarbowego w "[...]" – zadłużenie na dzień 23.10.2015r około 248.000 zł, "[...]" – wierzyciel Energa –Obrót SA – zadłużenie na dzień 23.10 2015r. około 2.417 zł. Skarżąca podniosła, iż jej sytuacja życiowa i finansowa jest trudna i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w całości jak również w części. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 3 czerwca 2016r., skarżąca wezwana została do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń: - przedłożenia odpisu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, w którym skarżąca zamieszkuje, bądź oświadczenia w tym zakresie (tj. czy lokal/dom ten wynajmuje, zamieszkuje nieodpłatnie, zamieszkuje u kogoś, jeżeli tak to na jakich zasadach, tj. jak osoby współzamieszkujące partycypują w kosztach utrzymania mieszkania, lub inne), - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia z jakich środków skarżąca pokrywa pozostałe koszty utrzymania, niewykazane we wniosku (a które musi ponosić), takie jak wyżywienie, środki czystości, odzież, ze złożonych wyjaśnień wynika bowiem że uzyskiwane dochody w wysokości 1012 zł pochłaniane są przez czynsz (600 zł), media (300zł), leki (120 zł) i abonament za telefon (47 zł), oświadczenia czy wnioskodawczyni, korzysta z czyjejś pomocy finansowej (ewentualnie rzeczowej) w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w przypadku zaś odpowiedzi pozytywnej należy podać jej zakres oraz uprawdopodobnić, iż osoba/y ta/te posiada/ją zdolność finansową na udzielanie skarżącej pomocy, - wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, lokat terminowych posiadanych przez skarżącą z okresu ostatnich trzech miesięcy (tj. od 01.03.2016 r. do 31.05.2016 r.), bądź oświadczenia o braku takowych, -kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów (emerytura), jeżeli nie wpływa ona na rachunek bankowy, - kopii dokumentów potwierdzających wykazane we wniosku zadłużenie (wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego -248.000,00 zł i wobec Energa –Obrót SA 2.417 zł). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, iż lokal w którym zamieszkuje nie jest jej własnością, jest to przyznany jej lokal socjalny, zamieszkuje w nim sama. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych rachunków bankowych. W zakresie pokrywania pozostałych kosztów utrzymania wskazała, że pomagają jej dzieci i pomoc ta jest różnorodna, zarówno finansowa jak i rzeczowa (produkty spożywcze, chemiczne, odzież i inne). Podała, że wszystkie jej dzieci pracują, jednak nie ma szczegółowej wiedzy o wysokości ich zarobków, miejscu pracy. Pomoc finansowa jest różna w zależności od jej potrzeb i możliwości dzieci w danym czasie. W pierwszej kolejności stara się opłacić wszystkie koszty ze swojej emerytury , a gdy zabraknie jej środków zwraca się o pomoc do dzieci. Do złożonych oświadczeń skarżąca przedłożyła kopię faktury za energię elektryczną za okres od 08.03.2016r. do 12.05.2016r. w kwocie 106,83 zł, kserokopię decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego w łącznej kwocie 315,41 zł w okresie od 01.06.2016r. do 30.11.2016r., kserokopię zawiadomienia o wysokości czynszu najmu za lokal mieszkalny w wysokości 406,11 zł, kserokopię przekazu pocztowego przedmiocie otrzymywanej emerytury w wysokości 616,91 zł, kserokopię pisma komornika sądowego z dnia 23.10.2015r. informacja w sprawie postępowań egzekucyjnych, które potwierdziło wysokość zadłużenia skarżącej wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w "[...]" na kwotę 248.177,64 zł i wobec Energi –Obrót S.A na kwotę 2.417,63 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, o co wniosła w niniejszej sprawie skarżąca, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawczyni nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia, czy też majątku na opłacenie należnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi. Za powyższym stanowiskiem przemawia przede wszystkim wysokość otrzymywanego przez skarżącą świadczenia emerytalnego (616 zł), korzystanie ze środków z pomocy społecznej oraz z finansowej i rzeczowej pomocy dzieci. Zaznaczyć należy, że uzyskiwany przez skarżącą dochód jest niższy nawet od progu interwencji socjalnej, wynoszącego od dnia 1 października 2015 r. 634 zł dla osób samotnie gospodarujących (zob. rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 października 2005 r. w sprawie progu interwencji socjalnej - Dz.U. Nr 211, poz. 1762 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz. U. z 2015 r., poz. 163 z późn. zm.). Trudno zatem uznać, aby z dochodu skarżącej możliwe było poniesienie kosztów sądowych. Istotna dla rozpoznawanego wniosku jest również okoliczność wysokiego zadłużenia skarżącej na kwotę ponad 250.000,00 zł. Zauważenia wymaga, iż skarżąca wykazała, z czego się utrzymuje oraz wyjaśniła swoją sytuację majątkową i rodzinną. Złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) oświadczenia zostały następnie potwierdzone odpowiednimi dokumentami nadesłanymi w trybie art. 255 p.p.s.a.. W tych okolicznościach, za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.