II SA/Kr 476/16

WyrokWSA w Krakowie2016-06-28

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Mirosław Bator, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacje dotyczące podwykonawców, zawarte w ofercie złożonej w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i podlegają ochronie przed udostępnieniem w trybie dostępu do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Informacje dotyczące wykazu podwykonawców, wskazanych w ofercie złożonej w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy i podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Realizacja działalności leczniczej przy pomocy podwykonawców wymaga ujawnienia ich nazw, a podmioty te prowadzą działalność jawnie. Wartość gospodarcza informacji o podwykonawcach, po zakończeniu postępowania konkursowego i zawarciu umowy, nie uzasadnia ich ochrony jako tajemnicy przedsiębiorcy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca domagała się udostępnienia oferty wraz z załącznikami złożonej przez inny podmiot w postępowaniu konkursowym na zawarcie umów o finansowanie świadczeń medycznych. Organ odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorcy. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej odmowy udostępnienia informacji o podwykonawcach, numerach seryjnych sprzętu i roku jego produkcji. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy udostępnienia wykazu podwykonawców, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy udzielenia informacji w zakresie wykazu wskazanych przez oferenta podwykonawców; w pozostałym zakresie skargę oddalono; zasądzenie od Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz strony skarżącej kwoty 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu w części dotyczącej odmowy udzielenia informacji w zakresie wykazu wskazanych przez oferenta podwykonawców; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. w T. kwotę 300 zł ( słownie: trzysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 4 grudnia 2015 r., nr [...] na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 z późn. zm.- dalej jako: u.d.i.p.) w zw. z art. 96 ust. 1 oraz w zw. z art. 107 ust.1, art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm. – dalej jako: u.ś.o.z.), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. w T. z dnia 9 września 2015 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie "udostępnienia oferty wraz z załącznikami złożonej przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Położniczo-Operacyjny im. [...] sp. z o.o. w R. ([...] , numer [...] w toku postępowania konkursowego w 2011 r. na zawarcie obowiązujących do dnia dzisiejszego umów finansowania świadczeń medycznych w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz leczenie szpitalne", Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w K. odmówił w części udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w jego ocenie art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z. jest przepisem, który w sposób szczególny w stosunku do art. 5 u.d.i.p. reguluje kwestię jawności i udostępniania ofert złożonych w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z uwagi na określoną w nim możliwość zastrzeżenia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Organ I instancji podał, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie udzielenia wnioskowanej informacji dokonał, w odniesieniu do konkretnych ofert (złożonych w postępowaniach: [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] oraz [...] i konkretnych danych w nich zawartych, badania przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy, której definicję wyprowadził z pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm. – dalej jako: u.z.n.k.).. Dane z poszczególnych ofert zawarte w części II formularza ofertowego "WYKAZ PODWYKONWACÓW", w części III formularza ofertowego "WYKAZ MIEJSC UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ", w części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU", w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU", w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY", w części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE" oraz w części VIII formularza ofertowego "ANKIETY", jak również wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia statuty zakładów opieki zdrowotnej, polisy ubezpieczeniowe lub promesy zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej, promesy lub umowy z podwykonawcami lub oświadczenia o samodzielnym wykonywaniu umowy spełniają przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy, ponieważ – w ocenie organu – są to informacje przede wszystkim o charakterze technologicznym, technicznym, organizacyjnym lub stanowiące informację handlową. Zdaniem organu I instancji charakter takich informacji (tj. organizacyjnej, technicznej oraz handlowej) posiadają w szczególności dane zawarte w części II formularza ofertowego "WYKAZ PODWYKONWACÓW" oraz dokumenty określone w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w postaci promes lub umów z podwykonawcami lub oświadczeń o samodzielnym wykonywaniu umowy, jako że wskazują one wprost dane kontrahenta lub dane pozwalające na jego identyfikację, zakres przedmiotowy podwykonawstwa, czy okres współpracy. Jednocześnie w ocenie organu I instancji sam fakt współpracy z określonym podwykonawcą, w określonym zakresie, formie i czasie wskazuje sposób organizacji udzielania świadczeń, a także wskazuje w jakim zakresie dany podmiot samodzielnie nie wykonuje świadczeń. Z kolei umowy z podwykonawcami zawierają szczegółowe zasady, w tym często warunki finansowe, współpracy kontrahentów i – w ocenie organu – bez wątpienia objęte są tajemnicą handlową. Dlatego też zdaniem organu I instancji nie może budzić wątpliwości, że ww. informacje identyfikujące podwykonawców, wskazujące zakres podwykonawstwa lub umowne zasady współpracy z podwykonawcami spełniają przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Podobnie dane zawarte w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU", w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY" oraz w części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE" spełniają – w ocenie organu I instancji – przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy, skoro zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, już sama tylko informacja o rodzaju eksploatowanego urządzenia jest informacją o charakterze technologicznym i technicznym. Tym bardziej tak szczegółowe dane jak ww., tj. nazwa i ilość sprzętu, model, numer seryjny, rok produkcji, data uzyskania sprzętu, dostępność sprzętu dla innych komórek, status dysponowania, posiadanie umowy serwisowej odnośnie konkretnego sprzętu, rodzaj dostępności, stanowią informację o charakterze technicznym i technologicznym posiadającą wartość gospodarczą. Zdaniem organu I instancji analogiczną ocenę należało zastosować również do danych dotyczących personelu (imię, nazwisko, numer PESEL, numer prawa wykonywania zawodu, dostępny czy deklarowany, od kiedy pracownik będzie dostępny, grupa zawodowa, zawody/specjalności, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, kompetencje, data uzyskania kompetencji, stopień specjalizacji, data uzyskania/data otwarcia specjalizacji, stanowisko, funkcja, miesięczny średni godzinowy czas pracy, liczba godzin pracy tygodniowo), jako że informacje te mają z jednej strony swoisty charakter techniczny i technologiczny w specyficznym rodzaju usług świadczeń opieki zdrowotnej (m.in. szeroko rozumiana wiedza, doświadczenie i kompetencje personelu), z drugiej zaś charakter organizacyjny (m.in. informacje o czasie pracy, stanowiskach oraz funkcjach personelu). Organ podał, że w jego ocenie przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy spełniają również dane zawarte w części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE" oraz w części VIII formularza ofertowego "ANKIETY". Pierwsze z nich wskazują wynikowo potencjał wykonawczy oparty na zasobach wskazanych w ofercie. Z kolei drugie ponownie odnoszą się do informacji dotyczących personelu, sprzętu oraz zaplecza technicznego, przy czym dodatkowo wskazują zakres dostępu do określonych badań i pomieszczeń o określonych funkcjach, minimalne wymiary czasu pracy personelu o określonych kwalifikacjach, standardy jakości zapewnianych badań, a także usytuowanie i czas dostępności szeroko rozumianej opieki medycznej, w tym zapewnianych badań. Ponadto zdaniem organu I instancji dokumenty wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w postaci statutów zakładów opieki zdrowotnej szczegółowo wskazują ich organizację, w tym strukturę oraz podział zadań pomiędzy poszczególne jednostki organizacyjne, zaś polisa ubezpieczeniowa lub promesa zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej stanowi informację handlową podlegającą ochronie, gdyż wskazuje na sytuację ekonomiczno-finansową przedsiębiorcy. Odnosząc się do przesłanki formalnej objęcia ww. danych ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, organ I instancji wskazał, że zgody na udostępnienie wnioskowanych danych zawartych w ofercie (szczegółowo wskazanych elementów) złożonej w toku postępowania konkursowego w 2011 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz leczenie szpitalne tajemnicą przedsiębiorcy (w postępowaniach: [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] oraz [...] ) nie wyraził Syndyk Masy Upadłości Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Położniczo-Operacyjnego im. [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Organ podał również, że część z wnioskowanych informacji jest powszechnie dostępna i w tym zakresie wskazał on odpowiednie strony internetowe za pomocą których wnioskodawca będzie mógł uzyskać interesujące go informacje. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyło [...] sp. z o.o. Strona skarżąca wskazała, że w jej ocenie Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia opierając się na oświadczeniu Syndyka Masy Upadłości Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Położniczo-Operacyjnego im. [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej przyjął, iż wszelkie wnioskowane informacje dotyczące Szpitala Położniczo-Operacyjnego im. [...] umieszczone w ofercie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Tymczasem zdaniem strony skarżącej, organ I instancji w żaden sposób nie zbadał czy działający w imieniu Szpitala Syndyk przedsięwziął jakiekolwiek czynności, aby informacje ujęte w ofercie stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa oraz pominął weryfikację ich wartości gospodarczej, które to okoliczności – w ocenie skarżącego – stanowią dwie z trzech koniecznych do spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. dla objęcia danych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa. Decyzją z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] , na podstawie art. 17 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 96 ust. 1 oraz w zw. z art. 107 ust.1, art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 4 grudnia 2015 r., nr [...] , Dyrektor[...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych dotyczących podwykonawców, promesy lub umowy z podwykonawcami oraz numerów seryjnych sprzętu i roku jego produkcji, zaś w pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia – powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – wskazał, że w jego ocenie dane zawarte ofertach (złożonych w postępowaniach: [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ) w części II formularza ofertowego "WYKAZ PODWYKONWACÓW", tj. dane identyfikacyjne i adresowe podwykonawcy (nazwa, adres siedziby, kod terytorialny i jego nazwa, numer REGON, numer NIP, forma organizacyjna, forma gospodarki finansowej zakładu), dane rejestrowe podwykonawcy (rodzaj rejestru, numer wpisu do rejestru, organ rejestrujący, data wpisu), dane dotyczące formy podwykonawstwa (umowa/promesa, data od kiedy obowiązuje lub będzie obowiązywać, data do kiedy obowiązuje lub będzie obowiązywać), dane dotyczące przedmiotu podwykonawstwa (przedmiot świadczeń podwykonywanych i ich opis), dane zawarte w części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU" oraz w części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY", tj. w odniesieniu do sprzętu – numer seryjny i data produkcji oraz dokumenty lub oświadczenia wskazane w § 13 zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r., tj. promesy lub umowy z podwykonawcami, spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy (w tym element materialny oraz formalny) i jako takie powinny zostać objęte wynikającą z niej ochroną określoną w art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z. W tym zakresie organ podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji własnej z dnia 4 grudnia 2015 r., nr [...] . W odniesieniu do pozostałych przesłanek, organ podkreślił, że działający w imieniu Szpitala Syndyk wyraził wolę zachowania w poufności m.in. ww. danych w załączonym do pisma z dnia 4 listopada 2015 r. oświadczeniu o zastrzeżeniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał także, że w wyniku samodzielnej weryfikacji dotyczącej możliwości zapoznania się z ww. danymi bez trudności, przy użyciu powszechnie dostępnych narzędzi np. internetu, w tym przede wszystkim strony internetowej oferenta ustalił, że ww. dane dotyczące podwykonawców, w postaci promesy lub umowy z podwykonawcami oraz w postaci numerów seryjnych sprzętu i roku jego produkcji nie są dostępne. W ocenie organu tak dokonane ustalenia faktyczne były wystarczające do stwierdzenia, że ww. dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a tym samym w tym zakresie należało odmówić ich udostępnienia. Organ podał również, że z uwagi na ww. ustalenia z zakresu pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy wykluczył informacje z części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU", z wyłączeniem numerów PESEL członków personelu, dat uzyskania/otwarcia specjalizacji, numerów prawa wykonywania zawodu, informacje z części V formularza ofertowego "WYKAZ SPRZĘTU", z wyłączeniem numerów seryjnych sprzętu i roku jego produkcji oraz daty uzyskania, informacje z części VI formularza ofertowego "SZCZEGÓŁY OFERTY", z wyłączeniem numerów PESEL członków personelu, dat uzyskania/otwarcia specjalizacji, numerów prawa wykonywania zawodu, numerów seryjnych sprzętu i roku jego produkcji, informacje z części VII formularza ofertowego "PODSUMOWANIE", dane zawarte w części VIII formularza ofertowego "ANKIETY" oraz statut. Organ wskazał przy tym, że brak było podstaw do odmowy udostępnienia żądanej informacji w zakresie numerów PESEL członków personelu, dat uzyskania/otwarcia specjalizacji personelu, numerów prawa wykonywania zawodu personelu, tym bardziej że większość z ww. danych osobowych jest dostępna za pośrednictwem strony internetowej Naczelnej Izby Lekarskiej. W odniesieniu zaś do polisy lub promesy zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferent nie wyraził woli ich utajnienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w części (tj. co do pkt I), w której utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 4 grudnia 2015 r., nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, złożyło [...] sp. z o.o. w T. , wnosząc o uwzględnienie skargi w całości i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 4 grudnia 2015 r., a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez częściowe utrzymanie w mocy decyzji sprzecznej z przepisami prawa; 2) art. 135 ust. 1 u.ś.o.z. poprzez odmowę udostępnienia informacji o podwykonawcach, mimo że przepis ten gwarantuje jawność ofert; 3) art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z. poprzez jego błędne zastosowanie poprzez przyjęcie, że dane dotyczące podwykonawców stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki materialne uznania informacji o podwykonawcach jako tajemnica przedsiębiorcy; 4) art. 11 ust. 4 u.z.n.k. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że oferty innych oferentów stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa; 5) art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że prawo do wnioskowanych informacji jest ograniczone, podczas gdy istnieje domniemanie jawności oferty świadczeniodawcy. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że wnioskowana informacja polegająca na uzyskaniu kserokopii ofert złożonych we wskazanym postępowaniu konkursowym ma – w ocenie skarżącej – co do zasady charakter informacji publicznej. Zdaniem strony skarżącej, objęcie zasadą jawności kwalifikacji personelu (rozumianego szeroko) ma na celu umożliwienie oceny decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie wyboru oferenta. Ponadto w ocenie skarżącej, różnica między pracownikiem a podwykonawcą sprowadza się wyłącznie do rodzaju umowy łączącej podmiot leczniczy, np. z lekarzem. Zdaniem skarżącej przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której np. kwalifikacje lekarza zatrudnionego w oparciu o umowę o pracę podlegałyby ujawnieniu, zaś zatrudnionego w oparciu o kontrakt, prowadzącego działalność gospodarczą już takiemu ujawnieniu by nie podlegały, co w ocenie skarżącej niezasadnie różnicowałoby sytuację obu podmiotów, których zakres obowiązków może być identyczny. Strona skarżąca podniosła przy tym że argumentacja ta odnosi się również do promes podwykonawstwa. Strona skarżąca – powołując się na treść art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 618 z późn. zm.) oraz § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 81, poz. 484) – wskazała, że w jej ocenie, organ niewłaściwie przyjął również, że podmiot, którego dotyczą wnioskowane dokumenty przedsięwziął czynności mające na celu zapobieżenie rozpowszechniania poszczególnych informacji ujętych w ofercie, jako że podwykonawcy, w tym także lekarze, na co dzień udzielają świadczeń w danym podmiocie leczniczym, a w związku z tym każdy pacjent zna nazwisko lekarza, do którego udaje się na wizytę, a dodatkowo personel medyczny nosi identyfikatory zawierające imię i nazwisko danej osoby. Zdaniem skarżącej informacje te mogą zostać zweryfikowane także przez osoby niebędące pacjentami, np. poprzez wizytę w przychodni i odczytanie z tablicy informacyjnej przy gabinecie jaki lekarz w danym dniu udziela świadczeń zdrowotnych. Tym samym w ocenie skarżącej, informacje o podwykonawcach nie były, ale i zasadniczo nie mogły być poddane działaniom mającym na celu zachowanie ich w poufności. Ponadto zdaniem skarżącej, organ niezasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na oświadczeniu działającego w imieniu Szpitala Syndyka, nie dokonując w tym zakresie własnych ustaleń mających umożliwić ocenę, czy dana informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na jej element materialny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto w ocenie organu, skarżąca niezasadnie utożsamia podwykonawców z personelem (np. lekarzami), jako że podwykonawcy wskazani w części II formularza ofertowego "WYKAZ PODWYKONWACÓW" nie stanowią personelu medycznego oferenta, który został wskazany w części IV formularza ofertowego "WYKAZ PERSONELU". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, dysponował kompletnymi ofertami przedłożonymi przez organ. Oferty składane w toku postępowania o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stanowią informację publiczną. W tej kwestii wypowiadał się już pozytywnie Naczelny Sąd Administracyjny (np. wyroki z dnia 15 kwietnia 2013 r.: I OSK 191/13, I OSK 192/13). Wobec zaś faktu, że strony niniejszego postępowania poglądu tego nie kwestionują, zbędne jest powtarzanie w tym m miejscu szerszych wywodów pogląd ten uzasadniających. Podstawowe reguły wykładni prawa do informacji publicznej wyznacza przepis art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskie, zgodnie z którym każdy ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konstytucyjna gwarancja dostępu do informacji publicznej nakazuje wąskie rozumienie wszelkich wyjątków dostęp ten ograniczających. Zgodnie z art. 135 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (śoz) oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zasada jawności w zakresie umów jest realizowana przez zamieszczenie na stronie internetowej Funduszu informacji o każdej zawartej umowie, z uwzględnieniem maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej z zawartej umowy, rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń albo rodzaju zakupionych świadczeń, liczby jednostek rozliczeniowych (miara przyjęta do określenia wartości świadczenia opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub rodzaju, w szczególności: punkt, porada, osobodzień) wyrażających wartość świadczenia oraz cenę jednostki rozliczeniowej, a także maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej ze wszystkich zawartych umów. Oferty zaś, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę – Fundusz udostępnia w szczególności przez umożliwienie do nich wglądu. Cytowany przepis, w sposób szczególny, w stosunku do art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, reguluje kwestię jawności i udostępniania ofert złożonych w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W aktualnym stanie prawnym wyłączone z udostępnienia do wglądu mogą zostać zatem tylko te informacje zawarte w ofertach, które stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i zostały zastrzeżone przez świadczeniodawcę. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nie definiuje pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", zasadne zatem pozostaje odwołanie się do zapisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Na tle jej art. 11 ust. 4 wywodzi się, że na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Tajemnicę zaś przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacja znana jedynie określonemu kręgowi osób i związana z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec której podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania jej poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. W rozpoznawanej sprawie żądana informacja dotyczyła ofert złożonych w postępowaniu konkursowym przeprowadzonym w 2011 r. W samych ofertach brak jest jakichkolwiek zastrzeżeń oferenta odnoszących się do "tajemnicy przedsiębiorcy". Zastrzeżenie takie pojawiło się dopiero na etapie załatwiania wniosku skarżącego, w związku z wyraźnym pytaniem podmiotu zobowiązanego (NFZ).: w piśmie z dnia 5 października 2015 r. Syndyk masy upadłości NZOZ Szpital Położniczo – Operacyjny im. [...] sp. z o.o. nie wyraził zgody na ujawnienie jakichkolwiek danych dotyczących elementów oferty, a w dniu 4 listopada 2015 r. przedłożył formularz stanowiący załącznik nr 8 do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym oznaczył, jako zastrzeżone, wszystkie wymienione tam elementy oferty. Ponownie skierowane do Syndyka przez podmiot zobowiązany rozpoznający spraw pytanie dotyczące podstaw uznania wszystkich wskazanych elementów oferty za tajemnicę przedsiębiorstwa, pozostało bez odpowiedzi. To milczenie oferenta co prawda nie uwalnia podmiotu zobowiązanego od samodzielnej oceny zasadności zgłoszonego zastrzeżenia, ale też nie jest argumentem przemawiającym za uznaniem stanowiska oferenta za prawidłowe. Dlatego za prawidłowe uznać należy działanie organu, który – w nawiązaniu do aktualnego orzecznictwa NSA –na etapie ponownego rozpoznawania sprawy, z zakresu tajemnicy przedsiębiorcy wykluczył znaczną część ofert uznając, że ochrony tajemnicy przedsiębiorcy udzielić należy danym dotyczącym podwykonawców, promesy lub umowy z podwykonawcami oraz numerom seryjnym sprzętu i roku jego produkcji. Sąd w całości podziela zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wywody uzasadniające to stanowisko, z wyjątkiem jednak samego wykazu podwykonawców wskazanych w ofertach. Zgłoszone w skardze zastrzeżenia nie znajdują odzwierciedlenia w materiale przedstawionym Sądowi. Wśród wskazanych w siedmiu ofertach podwykonawców nie ma bowiem podmiotu leczniczego w postaci indywidualnie prowadzonej praktyki lekarskiej, nie można zatem statusu żadnego z podwykonawców utożsamiać ze statusem lekarza (osoby) wchodzącej w skład personelu oferenta. Niezależnie od tego jednak, uznać należy, że w chwili obecnej (i w dacie złożenia wniosku o udostepnienie informacji), kiedy realizowane są umowy zawarte w wyniku konkursów przeprowadzonych w 2011 r., zachowanie tajemnicy co do podmiotów wskazanych jako podwykonawcy nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Realizacja działalności leczniczej przy pomocy podwykonawców polegać wszak musi na zlecaniu badań i kierowaniu pacjentów do placówki będącej podwykonawcą. W tym znaczeniu sam oferent ujawniać musi nazwy placówek będących podwykonawcami, a oczywiste jest, że do nieokreślonej grupy pacjentów nie kieruje zastrzeżenia zachowania tej informacji w poufności. Podmioty lecznicze zaś, w tym podwykonawcy, działalność leczniczą prowadzą jawnie i podlegają rygorom ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Poszukiwanie zasadności ochrony informacji o podmiotach będących podwykonawcami także ze względu na wartość tej informacji, po zakończeniu postępowania konkursowego i zawarciu umowy z NFZ musi zakończyć się niepowodzeniem. Zdaniem Sądu nie ma żadnych przeszkód, aby informacja w zakresie wykazu wskazanych w ofercie podwykonawców została udostępniona. Słusznie natomiast organ uznał pozostałe, wymienione w zaskarżonej decyzji, informacje, za podlegające ochronie. Umowy zawarte przez oferenta z podwykonawcami, szczegółowe dane dotyczące parametrów sprzętu są informacjami charakteryzującymi gospodarczą pozycję podmiotu. Także i NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. I OSK 2129/14 w sprawie o takim samym charakterze i przedmiocie, informacje te uznał za podlegające ochronie. Wskazał przy tym, że przepis art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych "ma gwarantować możliwość weryfikacji nie tylko podmiotom uczestniczącym w postępowaniu konkursowym, ale wszystkim jednostkom – zainteresowanym prawidłowym funkcjonowaniem opieki zdrowia finansowanej ze składek – czy środki publiczne są wydatkowane prawidłowo, w tym czy konkurs został przeprowadzony prawidłowo i wybrana została w nim najlepsza oferta, z której oferentem zawarto właściwą umowę. Kryteria porównawcze ofert składanych w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej reguluje art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W jego świetle o wyborze oferty decydują w szczególności takie czynniki, jak: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją. Bierze się pod uwagę również cenę i liczbę oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. W tym świetle elementy bezpośrednio pozwalające ocenić spełnienie wskazanych kryteriów cieszą się – w myśl zasady wyrażonej w art. 135 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – szczególnym domniemaniem jawności, a przedsiębiorca przystępując do konkursu ofert w przedmiocie udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej musi mieć świadomość, iż dane te mogą podlegać udostępnieniu w takim zakresie, w jakim determinują wybór oferenta". Na tle tych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ochrona, o jakiej mowa nie powinna dotyczyć: 1) informacji z części IV formularza ofertowego "Wykaz personelu", z wyłączeniem: numerów PESEL członków personelu, dat uzyskania/otwarcia specjalizacji, numerów prawa wykonywania zawodu; 2) informacji z części V formularza ofertowego "Wykaz sprzętu", z wyłączeniem numerów seryjnych sprzętu i roku jego produkcji oraz daty uzyskania; 3) informacji z części VI formularza ofertowego "Szczegóły oferty". z wyłączeniem numerów PESEL członków personelu, dat uzyskania/otwarcia specjalizacji, numerów prawa wykonywania zawodu, numerów seryjnych sprzętu i roku jego produkcji; 4) informacji z części VII formularza ofertowego "Podsumowanie"; 5) danych zawartych w części VIII formularza ofertowego "Ankiety"; 6) statutu. W podsumowaniu stwierdzić należy, że określony przez Sąd zakres podlegającej udostępnieniu informacji publicznej stanowi wynik wyważenia współistniejących i gwarantowanych ustawami uprawnień: prawa dostępu do informacji publicznej i prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W ocenie tej uwzględnić należało szczególną wartość dobra, z którym żądana informacja jest związana. Proces i sposób realizacji opieki leczniczej finansowanej ze środków publicznych musi być transparentny do granic kolizji z realnymi, regulowanymi prawem, innymi uprawnieniami. Dlatego określenie tych granic nastąpiło niezależnie od wyrażonej przez oferenta woli. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, ze zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja w zakresie, w jakim odmową udostepnienia informacji obejmuje także wykaz podwykonawców, narusza art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.). W tym też zakresie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie I wyroku. W pozostałym zakresie decyzja zaskarżona odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 151 w/w ustawy skargę oddalono w punkcie II wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło