I OZ 120/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1098/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r. oddalającego skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 17 lipca 2017 r., stąd trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 16 sierpnia 2017 r. Jak wynika z akt sprawy skarga kasacyjna sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika została wniesiona w dniu 17 sierpnia 2017 r. a więc po terminie zakreślonym w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako: P.p.s.a.). Jednocześnie składający skargę kasacyjną adwokat nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 178 P.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną, jako wniesioną po upływie terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. K. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania: art. 177 § 3 - § 6 oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z niewłaściwym zastosowaniem przepisów postępowania: art. 178 w zw. z art. 243 P.p.s.a., gdyż w przypadku złożenia wniosku lub w przypadku odmowy przyznania stronie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej, niż od dnia doręczenia jej postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniósł, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został zachowany albowiem w terminie otwartym do dokonania tej czynności, tj. w dniu 16 sierpnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i dlatego bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie mógł rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia. Ponadto, przed wydaniem jakiegokolwiek postanowienia w sprawie bądź wezwania do uzupełnienia ewentualnych braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący ustanowił pełnomocnika z wyboru, który w terminie wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Art. 177 P.p.s.a. zawiera normy procesowe określające termin do wniesienia skargi kasacyjnej oraz kształtujące bieg tego terminu. W § 1 wskazanej jednostki redakcyjnej ustawy P.p.s.a. przewidziano generalną zasadę, w myśl której, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W § 2 – 6 ustawa statuuje szereg wyjątków od powyższej zasady. Jak stanowi art. 177 § 3 P.p.s.a., w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei zgodnie z art. 177 § 6 P.p.s.a., w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W sprawie nie został ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu. Nie zostało również wydane postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Wniosek złożony w tym zakresie w dniu 16 sierpnia 2017 r., referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania zarządzeniem z dnia 20 listopada 2017 r. z powodu niewykonania przez skarżącego obowiązku złożenia wniosku na urzędowym formularzu (druk PPF). Od zarządzenia tego skarżący nie złożył sprzeciwu. W analizowanym przypadku nie doszło więc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym nie miała miejsca odmowa przyznania stronie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym brak było podstaw do wyznaczenia początku biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej według wariantu przewidzianego w art. 177 § 6 P.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że w odniesieniu do strony, która złożyła wniosek o prawo pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika po wydaniu orzeczenia, wniesienie skargi kasacyjnej przed doręczeniem jej postanowienia w przedmiocie prawa pomocy jest niedopuszczalne. Może to nastąpić dopiero w dniu doręczenia postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie, w dniu doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. Także więc z tego względu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został zachowany. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że termin ten rozpoczął bieg z dniem doręczenia stronie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to skargę kasacyjną wywiedzioną w dniu 17 sierpnia 2017 r., należałoby uznać za przedwczesną. W okolicznościach tej sprawy zasadnicze znaczenie miał fakt, że skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, którego skarżący ustanowił przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dla oceny zachowania terminu do jej złożenia zastosowanie znajdowała generalna zasada wyrażona w art. 177 § 1 P.p.s.a. przewidująca trzydziestodniowy termin na dokonanie tej czynności liczony od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W świetle powyższego Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 P.p.s.a. i odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu przewidzianego w tym przepisie, który upłynął z dniem 16 sierpnia 2017 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.