VII SA/Wa 1724/14
WyrokWSA w Warszawie2016-06-29
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerowi z tytułu odwołania lotu z powodu trudnych warunków atmosferycznych, jeśli nie udowodni, że okoliczności te były nadzwyczajne i nieuniknione pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków?Ratio decidendi
Przewoźnik lotniczy nie jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerowi z tytułu odwołania lotu z powodu trudnych warunków atmosferycznych, jeśli nie udowodni, że okoliczności te były nadzwyczajne i nieuniknione pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przewoźniku. W przypadku niewykazania nadzwyczajnych okoliczności, przewoźnik jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania, a jego zaniechanie może skutkować nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki akcyjnej na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która stwierdziła naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez przewoźnika lotniczego w związku z odwołaniem lotu. Przewoźnik argumentował, że odwołanie nastąpiło z powodu trudnych warunków atmosferycznych (mgły) i ograniczeń w ruchu lotniczym. Organ administracji uznał, że warunki atmosferyczne nie były na tyle poważne, aby uniemożliwić lot, a przewoźnik nie udowodnił zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. W konsekwencji nałożono na przewoźnika karę pieniężną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Akcyjnej Oddział w [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia oddala skargę
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z [...] lipca 2013 r. [...], na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 2 i ust. 5 w zw. z art. 209b ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2012r. Nr 933 ze zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), w zw. z art. 7 ust. 1 lit a, art. 8, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 3 w zw. z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenia (EWG) nr 295/91 (Dz. U. L 46 z 17 lutego 2004 r.) po rozpoznaniu wniosku M. T. o stwierdzenie naruszenia przez [...]Spółkę Akcyjną [...] przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w odniesieniu do lotu [...], planowanego na dzień [...]października 2012 r. na trasie [...]-[...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził naruszenie przez ww. Spółkę art. 7 ust. 1 lit a w zw. z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty M. T. 250 euro odszkodowania, ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 1 000 zł.
Organ wskazał, motywem wydania ww. decyzji było nieudowodnienie przez przewoźnika lotniczego, iż została spełniona którakolwiek z okoliczności wyłączających obowiązek odszkodowawczy i niewypłacenie stosownego odszkodowania.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie przewoźnik lotniczy wskazywał, że przedmiotowy lot nie mógł zostać wykonany z uwagi na "brak samolotu spowodowany niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi w [...]".
Po rozpoznaniu ww. wniosku Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z [...]maja 2014 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 205b ust. 3, art. 209b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze, art. 5, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, że [...]października 2012 r. lot na trasie [...] [...] planowa godzina startu: 18.10 [...]; planowana godzina lądowania 19.40 czasu lokalnego, nie odbył się. Start nastąpił na trzy godziny dwadzieścia minut po planowanej godz. startu, tj. w dniu następnym o godz. 01.00 [...]. Pasażerka odbyła alternatywny lot w dniu następnym tj. [...]października 2012 r. W terminalu portu lotniczego w [...] wywieszone są plakaty traktujące o prawach pasażerów określonych rozporządzeniem (WE) nr 261/2004, do pulpitów stanowisk odpraw przytwierdzona jest trwale stosowna informacja. Przewoźnik nie naruszył zatem obowiązku opieki na czas oczekiwania na start alternatywnego lotu, o którym mowa w art. 9 rozporządzenia 261/2004.
Z wyjaśnień przewoźnika oraz złożonego odpisu zwolnienia lekarskiego wynika, iż do opóźnienia lotu doszło w następstwie zakłócenia rotacji samolotów przewoźnika, związanych z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi (mgła) panującymi w tym dniu na lotnisku w [...]. Dyrektor Departamentu Operacyjno-Lotniczego tut. Urzędu w piśmie z [...] maja 2013 r. wskazał, iż warunki pogodowe w [...]oraz warunki meteorologiczne w [...]umożliwiały wykonanie tego lotu. Opinia została potwierdzona w piśmie z [...] kwietnia 2014 r.
Dalej organ wskazał, że stosownie do art. art. 2 lit. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 "odwołanie" oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Skarżąca posiadała potwierdzoną rezerwację na lot, który się nie odbył, był zatem lotem odwołanym w rozumieniu rozporządzenia. Stosownie do art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy otrzymują pomoc od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 8.
Organ nie stwierdził również naruszenia art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, skoro Skarżąca decydując się odbyć podróż w dniu następnym dokonała wyboru jednego z uprawnień przemiennych, o których mowa w przepisie.
Stosownie do art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004,w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy otrzymują pomoc od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a) i art. 9 ust. 2, jak również, w przypadku zmiany trasy, gdy racjonalnie spodziewany czas startu nowego lotu ma nastąpić co najmniej jeden dzień po planowym starcie odwołanego lotu, pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. b) i c).
W myśl art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania".
W myśl art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie zakwaterowanie w hotelu w przypadku - gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub - gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera.
W myśl art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym)".
W myśl art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "Ponadto, pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne. dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe".
W myśl motywu 12 zd. 1 preambuły rozporządzenia (WE) "Powinno się również zminimalizować trudności i niedogodności dla pasażerów wynikające z odwołania lotów. W tym celu należy nakłaniać przewoźników do informowania pasażerów o odwołaniach lotów przed planową godziną odlotu i ponadto do oferowania pasażerom możliwych do przyjęcia zmian planów podróży, tak by mieli oni możliwość dostosowania sic do nich".
Ze skargi wynika, iż skarżąca dowiedziała się o odwołaniu lotu z sms zanim stawiła się na lotnisku. Przewoźnik nie naruszył zatem powyższych przepisów.
Stosownie do art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 7.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości a) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1 500 kilometrów.
Przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu".
Stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 "Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
Prezes Urzędu wskazał, iż warunki atmosferyczne na lotnisku w [...] nie mogły być bezpośrednią przyczyną odwołania lotu, gdyż w świetle ww. opinii Dyrektora Departamentu Operacyjno-Lotniczego Urzędu warunki te nie mogły stanowić przeszkody do jego wykonania. Przewoźnik nie dowiódł, iż wykonanie lotu wiązałoby się z koniecznością dokonania nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości przedsiębiorstwa w danym momencie (wyrok TS z dnia 12-05-2011 r., w sprawie C 294/10 w postępowaniu [...],[...]). Dlatego był zobowiązany wypłacić M. T. odszkodowanie w kwocie 250 euro, czego nie uczynił. Należało zatem stwierdzić naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004.
Organ nie stwierdził naruszeń odnośnie art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 pasażerom skarżonego lotu zapewniono bowiem dostęp do informacji o prawach pasażera.
Dalej wskazał, że zgodnie z art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego: "Kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy". Stosownie do pkt 1.5 załącznika nr 2 do ww. ustawy naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia podlega karze pieniężnej od 1000 do 2500 zł. Z uwagi na odwołanie lotu przewoźnik ani nie dowiódł, że było ono spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, ani nie wypłacił tego odszkodowania zasadnym jest nałożyć na przewoźnika karę pieniężną za każdy indywidualny przypadek naruszenia obowiązków wspólnotowych. Stąd zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1000 zł. za naruszenie opisanego obowiązku. W ocenie organu kara pieniężna w tej wysokości za stwierdzony przypadek naruszenia art. 7 rozporządzenia 261/2004/WE spełni przesłanki, o których mowa w art. 16 ust. 3 cyt. rozporządzenia tj. kara w tej wysokości będzie adekwatna do zakresu naruszenia wspólnotowego, a na przyszłość powodować będzie, iż przewoźnik nie będzie dopuszczał się podobnych naruszeń.
Skargę na ww. decyzję złożyła spółka [...] Spółka Akcyjna Oddział w [...], zarzucając naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa - polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający stan faktyczny, a nadto na niekompletnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego i nieodniesienie się do części zgromadzonych dowodów, dokonaniu oceny zebranego materiału w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym;
2) art. 107 § 3 kpa - polegające na odniesieniu się do zgromadzonego materiału dowodowego w sposób zbiorczy i ogólnikowy oraz pominięciu wskazania, którym dowodom organ dał wiarę i na których oparł swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyn takiego postępowania.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli, Sąd stwierdził, że wydane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.
W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...]maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...]lipca 2013 r. stwierdzającą naruszenie przez [...]Spółkę Akcyjną [...]art. 7 ust. 1 lit a w zw. z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty M. T. 250 euro tytułem odszkodowania oraz ustalającą termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji i nakładająca na [...] karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 1000 zł.
Podstawę materialnoprawną ww. rozstrzygnięcia stanowił art. 205b ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, w zw. z art. 7 ust. 1 lit a, art. 8, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 3 w zw. z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenia (EWG) nr 295/91.
M. T. – pasażerka lotu planowanego w dniu [...]października 2012 r. na trasie [...]–[...]nr [...], zażądała stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez przewoźnika [...] wobec odwołania ww. lotu.
Nie było kwestionowane w niniejszej sprawie, iż lot nastąpił 6 godzin 50 minut po planowanej godzinie startu, tj. w dniu następnym o godz. 01.00 [...] (organ błędnie podał 3 godziny 20 min.) oraz że w opóźnionym locie wzięła udział M. T..
Kwestią sporną pozostaje natomiast ocena, czy warunki atmosferyczne jakie panowały nad lotniskiem [...]w [...]w dniu [...]października 2012 r. w istocie uniemożliwiały odbycie opisanego lotu. Przewoźnik – spółka [...]– wskazał, że tego dnia nad ww. lotniskiem unosiła się gęsta mgła, która uniemożliwiła punktualny odlot samolotu. Zaznaczył również, że nałożono restrykcje na ruch samolotowy polegające na ograniczeniu częstotliwości przylotów z 45-46 lotów na godzinę do 26-40. Sytuacja ta spowodowała, że w pierwszej kolejności obsługiwane były loty, w których załoga może przekroczyć maksymalny czas pracy. W praktyce oznaczało to, że priorytet przyznawany był rejsom długodystansowym. Tym samym przewoźnik zmuszony był odwołać lot [...]będący lotem dolotowym dla lotu [...], wykonywanym przez ten sam statek powietrzny.
Sąd po rozpoznaniu niniejszej sprawy podzielił stanowisko Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
Przypomnieć należy, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. regulacje zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenia (EWG) nr 295/91 (Dz. U. L 46 z 17 lutego 2004 r.). W myśl art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia, w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Jednocześnie z motywu 14 preambuły powołanego rozporządzenia wynika, że zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku, gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Również w motywie 15 preambuły rozporządzenia wskazano, że za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć tych opóźnień lub odwołań lotów. Z powyższego wynika, że strona skarżąca – przewoźnik [...] miał prawo odwołać lot tylko wówczas, gdy wcześniej podjął wszelkie racjonalne środki, by uniknąć opóźnień lub odwołań lotów.
Odpowiedzialność przewoźnika lotniczego w ramach omawianego rozporządzenia jest zatem wyłączona tylko wtedy, gdy przewoźnik dowiedzie, że odwołanie lotu (lub duże opóźnienie – co wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009 r., C-402/07 i C-432/07, potwierdzone również w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 października 2012 r., C-581/10; www.eur-lex.europa.eu) jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Trybunał Sprawiedliwości w powołanym wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. stwierdził, że "artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego".
Tym samym, zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadku opóźnienia lotu wynoszącego co najmniej dwie godziny (dla lotów do 1 500 km.), przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 cyt. rozporządzenia w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Jednocześnie w art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przewidziano, że obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty, o której mowa w art. 7, jeżeli może dowieść, iż odwołanie lotu zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Przepis ten nawiązuje do punktu 14 preambuły rozporządzenia (WE) nr 261/2004, w którym wskazano, że "Podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku, gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą w szczególności zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika". Podkreślenia wymaga, że wobec otwartego charakteru ww. katalogu, zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania może mieć miejsce także z innych przyczyn, niemniej jednak zawsze muszą mieć one w stosunku do przewoźnika lotniczego charakter zewnętrzny.
W ocenie Sądu, wobec treści przytoczonych wyżej przepisów, należało podzielić stanowisko organu, że skarżąca Spółka nie dowiodła, iż opóźnienie przedmiotowego lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, zwalniających przewoźnika lotniczego od obowiązku wypłaty odszkodowania, pomimo że w dniu [...]października 2012 r. na lotnisku [...] istniały trudne warunki pogodowe (gęsta mgła). Nie wykazała bowiem, że ww. warunki atmosferyczne w istocie uniemożliwiały odbycie ww. lotu. Nie dowiodła, że związane z tym faktem ograniczenie częstotliwości przylotów z 45-46 lotów na godzinę do 26-40 i obsługa w pierwszej kolejności lotów długodystansowych, stanowiła przeszkodę wykluczającą wykonanie ww. lotu.
Stanowisko to potwierdza - znajdująca się w aktach sprawy - opinia Dyrektora Departamentu Operacyjno-Lotniczego Urzędu, z której jednoznacznie wynika, że opisane warunki pogodowe nie były na tyle złe by stanowiły podstawę do zamknięcia ww. lotniska, czy odwołania innych lotów. W czasie gdy lot miał być przeprowadzony, samoloty bowiem startowały i lądowały na lotnisku [...]. Tym samym, przewoźnik nie dowiódł, iż wykonanie tego lotu wiązałoby się z koniecznością dokonania przez niego nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości jejgo przedsiębiorstwa w danym momencie.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w postępowaniu w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi nie zostały naruszone, obciąża przewoźnika lotniczego – co wynika z art. 205b ust. 5 Prawa lotniczego, jak również z art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia. Przerzucenie ciężaru dowodu w opisanym wyżej zakresie na przewoźnika lotniczego powoduje, że jeśli przewoźnik lotniczy nie przedstawi dokumentów, z których wynika, że opóźnienie samolotu trwające ponad 2 godziny było wynikiem okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków – nie ma podstaw do zwolnienia go z ciążącego na nim obowiązku wypłacenia odszkodowania przewidzianego w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Przewoźnik lotniczy nie przedstawił jednoznacznych dowodów pozwalających na przyjęcie, że opóźnienie lotu [...], planowanego na dzień [...]października 2012 r. na trasie [...]-[...], było wynikiem okoliczności o charakterze nadzwyczajnym.
W konsekwencji niewykazania, że opóźnienie lotu [...], planowanego na dzień [...]października 2012 r. na trasie [...]-[...], było wynikiem okoliczności o charakterze nadzwyczajnym przewoźnik lotniczy zobowiązany był do wypłaty pasażerce stosownego odszkodowania. Z uwagi na to, że odszkodowanie nie zostało wypłacone doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia, a co za tym idzie, zasadnym było nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, o której mowa w art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego. Organ w sposób prawidłowo ustalił wysokość kary, która wynika z art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego w zw. z pkt 1.5 Załącznika nr 2 do ww. ustawy.
Z powyższych względów chybione okazały się zarzuty dotyczące naruszenia - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło