VII SA/Wa 1901/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. S. kwotę 357 (słownie trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. (nr [...]), na podstawie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267) i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku E. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2015r. ([...]) nakazującej E. S. doprowadzenie sieni i wejścia do budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego poprzez demontaż ścianki działowej, montaż futryny i stolarki drzwiowej zewnętrznej - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że [...] maja 2015.r wpłynęło odwołanie E. S. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. od ww. decyzji. We wniosku wskazano, że korespondencję doręczono nieuprawnionej osobie, tj. P. L. Dalej podał, że decyzję z [...] lutego 2015r. wysłano do P. L. i doręczono [...] lutego 2015r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że P. L. odebrał przesyłkę składając podpis. Termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 129 § 2 kpa, wynosił 14 dni i upłynął [...] lutego 2015r. Odwołanie wysłano z Poczty Polskiej [...] maja 2015r. czyli po terminie. Organ przytoczył art. 58 § 1 kpa, który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Aby można było zatem uwzględnić prośbę o przywrócenie terminu muszą być spełnione wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Brak jednej z nich, wyklucza pozytywne rozpoznanie wniosku. Dalej organ wskazał, że kryterium braku winy, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Chodzi zatem o sytuacje, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której osoba nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie organu, nie można twierdzić, aby uchybienie terminu przez E. S. nastąpiło bez jego winy. W odwołaniu z [...].05.2015r. skarżący podnosi, że o decyzji z [...] lutego 2015r. dowiedział się z chwilą otrzymania upomnienia stwierdzającego, iż nie został wykonany ww. obowiązek. Następnie organ podkreślił, że skarżący ustanowił r.pr. G. S. pełnomocnikiem z prawem substytucji do reprezentowania go przed polskimi sądami powszechnymi i wszelkimi innymi organami państwowymi w sprawie o sygn. [...] oraz dokonywania wszelkich prawem przewidzianych czynności niezbędnych do prowadzenia spraw w postępowaniu administracyjnym oraz do działania przed innymi organami władzy (pełnomocnictwo załączono do pisma z dnia [...].10.2014r.). Upoważnieniem z dnia [...].10.2014r. r.pr. G. S. upoważnił P. L. do działania w jego imieniu w tej sprawie. Dalej wyjaśnił, że pełnomocnik może ustanawiać substytutów (dalszych pełnomocników) gdy wynika to m.in. z udzielonego pełnomocnictwa (jak miało miejsce w tej sprawie). Umocowanie substytuta może pokrywać się z zakresem umocowania udzielonego pełnomocnikowi głównemu albo mieć węższy zakres, natomiast nigdy nie może być szerszy, ponieważ jego źródłem i uzasadnieniem jest jedynie zakres umocowania pełnomocnika głównego. W tych ramach pełnomocnik, przenosząc na substytuta swoje umocowanie, określa jednocześnie zakres umocowania substytuta, w tym ewentualne upoważnienie do ustanowienia dalszych substytutów. Ustanowienie substytuta rodzi stosunek prawny między nim a mocodawcą i staje się on pełnomocnikiem mocodawcy. Powstanie stosunku prawnego między mocodawca a substytutem nie uszczupla, ani tym bardziej nie uchyla umocowania pełnomocnika głównego. Zgodnie z art. 40 § 2 kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W tej sprawie nie wskazano pełnomocnika do doręczeń, a organ w świetle ww. przepisu mógł doręczyć decyzję substytutowi. Decyzja mogła być zatem doręczona P. L., którego upoważnieniem z [...].10.2014r. r.pr. G. S. upoważnił do działania w jego imieniu. Od daty zgłoszenia się pełnomocnika procesowego - doręczenia organowi stosownego pełnomocnictwa - organ ten ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie oraz doręczać mu wszystkie pisma procesowe, w tym orzeczenia (decyzje i postanowienia). Jeżeli doręczenie przesyłki nastąpiło prawidłowo i skutecznie ustanowionemu pełnomocnikowi, to fakt ten nie może być ani podważany, ani pominięty w ocenie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. W związku z powyższym organ stwierdził, że odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu, a uchybienie to nie nastąpiło bez winy skarżącego, a zatem wniosek o przywrócenie terminu jest niezasadny. Skargę na powyższe postanowienie złożył E. S. zarzucając naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego tj. art. 40 § 2 kpa po przez jego swobodną interpretację i w konsekwencji uznanie, iż pracownik pełnomocnika reprezentujący skarżącego jest również pełnomocnikiem ustanowionym do reprezentowania strony w sprawie; 2) postępowania tj. art. 7,8,9 oraz 10 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przez to nie wzięcie pod uwagę jego słusznego interesu, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze odnośnie pierwszego zarzutu podniósł, że organy błędnie uznały, iż pracownik (odbywający staż urzędniczy) jest osobą umocowaną przez stronę do reprezentowania w postępowaniu. Pełnomocnik strony r.pr. G. S. każdorazowo upoważniał P. L. do działania w tej sprawie określając granice upoważnienia. Dodatkowo sam upoważniony składając podanie do organu zaznaczał, iż działa jako pracownik r.pr. G. S. W uzasadnieniu drugiego zarzutu stwierdził, że organ powiatowy uznał, iż nie zachodzą przesłanki, na podstawie których nie byłoby wskazania do doprowadzenia sieni wejściowej oraz wejścia do budynku do stanu poprzedniego. Doszło do rażącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., który stanowi "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem skarżącego, utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji naruszałoby konstytucyjnie zagwarantowaną zasadę proporcjonalności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W świetle kryteriów wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa, skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 59 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa. Uzasadniając powyższe stanowisko należy przede wszystkim odwołać się do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. 2015.507), zgodnie z którym radca prawny może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu radcy prawnemu, adwokatowi, prawnikowi zagranicznemu wykonującemu stałą praktykę w zakresie wynikającym z ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 21 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wynika zatem jednoznacznie, że radca prawny nie może udzielić substytucji (dalszego pełnomocnictwa procesowego) innym podmiotom niż wymienione w przytoczonym przepisie. Inne podmioty mogą zostać wyłącznie upoważnione przez radcę prawnego do zastępowania go przed organami i sądami. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa procesowego (substytucji), o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jest udzieleniem pełnomocnictwa substytutowi przez samą stronę, a nie przez jej pełnomocnika, który udzielił substytucji. Na skutek udzielonej substytucji substytut staje się pełnomocnikiem strony, a nie pełnomocnika strony, który udzielił substytucji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 2006 r., I CZ 78/06, LEX nr 276382). Osoba, której radca prawny udzielił upoważnienia, zastępuje zatem wyłącznie radcę prawnego, a nie stronę, ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym również doręczaniem pism w postepowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z upoważnienia z dnia [...] października 2014r., radca prawny G. S. – ustanowiony pełnomocnikiem przez skarżącego – upoważnił P. L. (pracownika) do działania w jego imieniu (pełnomocnika) przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Tym samym wszelka korespondencja w sprawie winna być kierowana na adres pełnomocnika skarżącego, a nie upoważnionego pracownika – P. L. Wobec powyższego chybiona była argumentacja organu odnośnie skutecznego ustanowienia w niniejszej sprawie pełnomocnika substytucyjnego, a w konsekwencji prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji. Skoro decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2015r., z naruszeniem art. 40 § 2 kpa, nie została doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, to uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, co z kolei oznacza, że organ II instancji z naruszeniem art. 59 ust. 1 kpa odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Na koniec wyjaśnić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było wyłącznie postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie mogły być zatem uwzględnione zarzuty skargi skierowane do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2015r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. – w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. - w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r. poz. 1804)