II OSK 2344/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały przed zakończeniem postępowania, ale nie były znane stronie, może zostać odrzucona na etapie badania podstaw wznowienia, czy też powinna być rozpoznana merytorycznie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Badanie, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie, nie może polegać na ocenie zasadności tej podstawy na etapie posiedzenia niejawnego. Taka ocena powinna nastąpić w toku rozpoznawania skargi na rozprawie. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżący C. T. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się wyrokiem oddalającym jego skargę na decyzję o odmowie wydania nakazu wykonania robót budowlanych. Jako podstawę wznowienia wskazał nowe dowody: zdjęcie lotnicze z 2003 r. i pismo Burmistrza dotyczące braku powodzi w 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że dowody te powstały po zakończeniu postępowania. NSA uchylił to postanowienie, uznając skargę kasacyjną za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 596/16 w zakresie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 429/14 w sprawie ze skargi C. T. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inwestora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę C. T. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 429/14 oddalającym skargę C. T. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący powołał się na podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 273 § 2 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., według której, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynika sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy. Powołane przez skarżącego pismo Burmistrza A, z dnia [...] maja 2016 r. dotyczące powodzi na terenie gminy zostało sporządzone już po zakończeniu postępowania, którego wznowienia domaga się skarżący, a zatem nie stanowi ono nowego dowodu w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a. Także wskazane przez skarżącego zdjęcie lotnicze przedstawiające stan faktyczny budynku inwentarskiego nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a., ponieważ powstało już po zakończeniu postępowania wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r. Natomiast o zdjęciu przedstawiającym stan faktyczny obiektu budowlanego z dnia 25 września 2013 r., skarżący dowiedział się już w toku poprzedniego postępowania. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 141 § 4 i art. 273 § 2 P.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 80 K.p.a. Skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie przyjął, że wnioski dowodowe, na które powołuje się skarżący (dowód ze zdjęcia lotniczego i dowód z pisma Burmistrza A.) nie stanowią ustawowej przesłanki, która uzasadnia wznowienie postępowania. Okoliczności faktyczne i dowody, na które powołuje się skarżący istniały w czasie trwania postępowania, ale nie były znane skarżącemu i z tego względu nie mógł on z nich skorzystać. Skarżący nabył swoją nieruchomość [...] listopada 2011 r., w związku z czym nie posiadał informacji na temat tego, że w 1998 r. na terenie gminy A. nie było powodzi, ani odnośnie tego kiedy został dobudowany do budynku inwentarskiego kurnik. Dowód ze zdjęcia lotniczego, które zostało wykonane w dniu 20 września 2003 r. skarżący uzyskał już po uprawomocnieniu zaskarżonego wyroku. Zdjęcie to dotyczy okoliczności faktycznych mających wpływ na zmianę wydanego w sprawie orzeczenia, ponieważ wskazuje, że budynek inwentarski został rozbudowany już po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżący nie miał obowiązku gromadzenia i dostarczenia materiału dowodowego, albowiem ciężar prowadzenia postępowania wyjaśniającego spoczywa na organie administracji publicznej. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu powodów podjętego rozstrzygnięcia i zaniechał szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego dowody, na które powołuje się skarżący w skardze o wznowienie postępowania nie są wystarczające i skuteczne do wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a. Przytaczając takie podstawy kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd administracyjny, stosownie do art. 280 P.p.s.a., odrzuca skargę o wznowienie postępowania, w przypadku gdy skarga nie została wniesiona w terminie lub nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie z art. 273 § 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucając skargę, przyjął, że przedstawione przez skarżącego dowody powstały dopiero po wydaniu wyroku z dnia 19 lutego 2015 r., a zatem nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a. Stanowiska Sądu pierwszej instancji nie można podzielić. W świetle brzmienia art. 280 P.p.s.a. wskazane przez Sąd pierwszej instancji powody nie mogą stanowić podstawy do odrzucenia skargi o wznowienie. Nie można bowiem przyjąć, że skarżący nie oparł swojej skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżący, powołując się na art. 273 § 2 P.p.s.a., jako podstawę wznowienia postępowania wskazał wykrycie nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych w postaci dowodu z wykonanego w dniu 20 września 2003 r. zdjęcia lotniczego obejmującego budynek inwentarski na działce o nr ewidencyjnym [...], oraz dowodu z pisma Burmistrza A. z dnia [...] maja 2016 r. dotyczącego tego, że w 1998 r. na terenie gminy nie było powodzi. Przytaczając takie podstawy wznowieniowe skarżący wskazał, że jego zdaniem dowody te mają znaczenie dla ustalenia, że rozbudowa budynku inwentarskiego (dobudowa kurnika) miała miejsce w warunkach samowoli budowlanej oraz że samowola ta została dokonana po 1 stycznia 1995 r., co ma istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto nie mógł z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji nieprawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przy tak określonych podstawach wznowieniowych, skarga nie spełnia warunku oparcia jej na ustawowej podstawie i podlega odrzucenia na podstawie art. 280 P.p.s.a. Badanie na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.), nie może polegać na ocenie zasadności podstawy wznowienia, gdyż taka ocena może być przeprowadzona w toku rozpoznawania skargi. Odrębną kwestią jest to, czy zasadne jest żądanie wznowienia postępowania w oparciu o podstawy wznowienia wskazane przez skarżącego. Ocena wskazanych podstaw wznowieniowych powinna nastąpić podczas rozpoznania na rozprawie skargi o wznowienia postępowania sądowego. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności odrzucenie skargi o wznowienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie znajduje podstaw faktycznych i prawnych, a wobec tego skargę kasacyjną należało uznać za zasadną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło