III SA/Lu 1760/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. V. Sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w B. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r., Nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. o nałożeniu na P. V. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. W dniu [...] marca 2015 r. w miejscowości O. przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego składającego się z ciągnika samochodowego marki M. B. o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym wykonywano przewóz drogowy w imieniu i na rzecz P. V. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej. W toku kontroli stwierdzono naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego. Kontrolujący ustalili, że ostatni odczyt danych miał miejsce w dniu [...] listopada 2014 r., zatem od ostatniego sczytania danych minęły 102 dni. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, zaś decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego. W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] września 2015 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, (Dz.U.UE L Nr 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., s. 1), dalej rozporządzenie nr 561/2006, art. 1 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE. L. z 2010 r. Nr 168, str. 16), dalej: rozporządzenie nr 581/2010 oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007 r., organ wskazał, że Spółka zobowiązana była do pobierania danych z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni. Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku, co z kolei skutkowało nałożeniem na nią kary pieniężnej określonej w załączniku nr 3 Lp. 6.3.12 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności wskazane w art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepoczynieniu ustaleń oraz niezebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym materiałem dowodowym oraz rozporządzenia nr 581/2010, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca podkreśliła, że ustalając okresy wczytywania danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności pojazdu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego pojazdu. Obowiązek wczytywania danych wynika z art. 10 ust. 5 lit. a pkt i) rozporządzenia nr 561/2006. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia nr 3821/85, zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. Przepis ten wprowadza zatem dla przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe, którzy używają pojazdów wyposażonych w tachografy cyfrowe, obowiązek regularnego wczytywania danych z tachografu i karty kierowcy. Maksymalne okresy wczytywania danych zostały określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców. Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Stosownie zaś do treści art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz.U. Nr 180, poz. 1494 z późn. zm.) - z uwagi na konieczność zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu nr 561/2006 - minister właściwy do spraw transportu upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. W wykonaniu tego upoważnienia ustawowego Minister Transportu wydał w dniu 23 sierpnia 2007 r. rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera: 1) co najmniej raz na 90 dni; 2) natychmiast: a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi, b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych, c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania; 3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy (§ 3 ust. 2). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w przypadku skontrolowanego pojazdu obowiązek pobrania (wczytania) danych z tachografu co najmniej raz na 90 dni, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2007 r. nie został przez skarżącą spełniony. Kontrola miała miejsce w dniu 5 marca 2015 r., natomiast ostatni odczyt danych z umieszczonego w pojeździe tachografu miał miejsce w dniu 23 listopada 2014 r. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu w zakresie daty wczytania danych z tachografu. Podnosi natomiast, że organ dokonał wadliwej wykładni przepisów rozporządzenia nr 581/2010. Zdaniem skarżącej ustalając termin pobierania danych organ powinien bowiem uwzględnić jedynie dni zarejestrowanej działalności pojazdu. Skarżąca nie wyjaśnia jednak, na czym konkretnie polegać miałby błąd organu w obliczeniu terminu wczytania danych z tachografu i nie wskazuje przyjętego przez siebie sposobu obliczenia terminu na pobranie danych z urządzenia. Lakoniczne stwierdzenie, że dane odczytane zostały z okresu 74 dni zarejestrowanej działalności pojazdu nie pozwala na ustosunkowanie się do tego zarzutu. Skarżąca nie wskazuje bowiem, w jaki sposób taka właśnie liczba dni została ustalona. Niemniej jednak wyjaśnić należy, że w ocenie sądu organy nie naruszyły zasad dotyczących okresów pobierania danych z urządzenia rejestrującego, wynikających z powołanych wyżej przepisów. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że przepis art. 10 ust. 5 litera "a" podpunkt "i" rozporządzenia nr 561/2006 przyznaje państwom członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają terminy pobierania danych z tachografu cyfrowego określone w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. Natomiast rozporządzenie Komisji nr 581/2010 określa jedynie maksymalne, nieprzekraczalne terminy pobierania danych z urządzeń rejestrujących. Określenie maksymalnego okresu w rozporządzeniu unijnym oznacza, że państwa członkowskie nie mogą określić częstotliwości pobierania danych przez ustalenie okresów dłuższych niż wynikające z rozporządzenia nr 581/2010 (czyli dłuższych niż 90 dni w przypadku tachografów cyfrowych), mogą jednak dopuścić pobieranie danych częściej. Należy zauważyć, że przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. określają surowsze wymagania w zakresie wczytywania danych niż czyni to rozporządzenie unijne, nie są jednak z nim sprzeczne. Dane z jednostki pojazdowej przedsiębiorca powinien bowiem pobierać co najmniej raz na 90 dni lub częściej w celu uniknięcia utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy, a także przed ustaniem trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi, w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych oraz w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. określa zatem częstotliwość pobierania danych z zachowaniem maksymalnego terminu określonego w rozporządzeniu nr 581/2010. Zarówno przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r., jak i przepisy rozporządzenia nr 581/2010 określają terminy pobierania danych w dniach, bez bliższego określenia, czy chodzi o kolejno po sobie następujące dni kalendarzowe czy też inne dni. Skarżąca podnosi, że rozporządzenie nr 581/2010 mówi wyłącznie o dniach zarejestrowanej działalności. Rzeczywiście, w pkt 2 preambuły rozporządzenia zawarta jest wskazówka, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Wskazówka ta odnosi się do art. 1 ust. 3 rozporządzenia, który ustanawia maksymalne okresy wczytania danych, liczone w dniach. Ani jednak preambuła, ani przepisy rozporządzenia nr 581/2010 nie określają, co rozumieć należy pod pojęciem dni zarejestrowanej działalności, ani też nie wskazują sposobu obliczania maksymalnych terminów, określonych w rozporządzeniu. Pojęcie dni zarejestrowanej działalności nie jest jednolicie rozumiane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności rozbieżność dotyczy uwzględniania kolejnych dni kalendarzowych. W ocenie sądu wprowadzenie obowiązku pobierania danych z tachografów cyfrowych i regularnego ich odczytywania w celu zapewnienia skuteczniejszej kontroli przestrzegania przez kierowców i przedsiębiorców przepisów nakazuje takie rozumienie pojęcia dni zarejestrowanej działalności, które zapewni realizację wyżej wskazanego celu. W pkt 1 preambuły rozporządzenia nr 581/2010 stwierdza się, że obowiązek regularnego wczytywania danych zarejestrowanych przez tachograf cyfrowy i na karcie kierowcy jest niezbędny dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorcę przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku, ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Wskazuje to na wagę regularnego i terminowego pobierania danych z urządzeń rejestrujących. Chodzi zatem o dane dotyczące czynności podlegających obowiązkowi rejestracji, a więc nie tylko czynności polegających na prowadzeniu pojazdu, ale też wszystkich okresów, które mają wpływ na prawidłowe ustalenie czasu pracy kierowców i należnych im przerw w prowadzeniu pojazdu. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepisy rozporządzenia nr 561/2006 zawierają bardzo szczegółowe i rygorystyczne zasady dotyczące prowadzenia pojazdu, dojazdu i powrotu do miejsca postoju pojazdu oraz okresów przerw i odpoczynku kierowców rozliczanych w okresach 24 godzinnych, tygodniowych i dwutygodniowych. Dla prawidłowego ustalenia okresów przerw i odpoczynków konieczne jest rejestrowanie wszystkich działań podejmowanych przez przedsiębiorstwo lub dla niego. A zatem wszystkie dni zarejestrowane przez tachograf powinny być uwzględniane. Wyłączanie niektórych dni (dni odpoczynku czy dni świątecznych) przy obliczaniu maksymalnych terminów na pobieranie danych nie znajduje żadnego uzasadnienia. Okres odpoczynku, nawet trwający kilka dni jest okresem podlegającym rejestracji. Odmienna interpretacja byłaby sprzeczna z celami wprowadzenia obowiązku regularnego wczytywania danych. Zauważyć należy, że preambuła rozporządzenia nr 581/2010 podkreśla wagę regularnego wczytywania danych, czego zaprzeczeniem byłoby wczytywanie danych w różnych okresach, dowolnie obliczonych przez przedsiębiorcę, w szczególności z wyłączeniem poszczególnych dni z okresu 90 dni kalendarzowych. Nie można pojęcia dni zarejestrowanej działalności zawężać do dni czynnego prowadzenia pojazdu przez kierowców, skoro dla oceny przestrzegania przepisów konieczne jest uwzględnienie całego zarejestrowanego okresu. W ocenie sądu organy nie naruszyły zasad wczytywania danych z tachografu cyfrowego, wynikających z rozporządzenia nr 581/2010 oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. i prawidłowo obliczyły długość okresów na wczytanie danych z urządzenia. Skarżąca nie przedstawiła zaś dowodów mogących podważyć ustalenia organów. Z danych zwartych w wydrukach na k. 24 wynika, że zakres czynności do odczytu obejmował okres od 6 sierpnia 2014 r. do 5 marca 2015 r. Skoro w tym zarejestrowanym okresie dane odczytane zostały w dniu 23 listopada 2014 r., to do chwili kontroli przeprowadzonej w dniu 5 marca 2015 r. minęło ponad 90 dni, a nie 74 jak twierdzi skarżąca. Nie budzi przy tym wątpliwości, że między 23 listopada 2014 r. a 5 marca 2015 r. dane nie były pobierane. Zasadnie zatem nałożono na skarżącą karę za naruszenie określone w l.p. 6.3.12 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym. Prawidłowe jest także stanowisko organów w zakresie braku podstaw do zwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Przepis art. 92c ust.1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła tego rodzaju okoliczność. Wbrew twierdzeniom skarżącej organy nie naruszyły również zasad postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zapewniły stronie możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i ustosunkowania się do niego. Zaskarżona decyzja spełnia także wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.).