II SA/Wa 143/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-26
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wojskowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego zaliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do stażu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy wysokość nagrody jubileuszowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez niego danych. W przypadku, gdy kwestia zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu służby wojskowej wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, a nie jedynie potwierdzenia faktu, organ nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia. Wniosek o zaliczenie takiego okresu powinien być rozpatrzony w postępowaniu jurysdykcyjnym.Stan faktyczny
Skarżący G. M. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej. Organy wojskowe odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentacji potwierdzającej taką okoliczność. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących nagród jubileuszowych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Dowódcy Sił Powietrznych (obecnie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych) z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści - oddala skargę -
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2013 r. G. M. wystąpił do Komendanta [...] o wliczenie do okresu czynnej służby wojskowej okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od [...] maja 1987 r. do [...] lipca 1990 r. Wskazał przy tym, że chociaż z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych nie wynika wprost możliwość wliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do okresu czynnej służby wojskowej, od której uzależnione jest nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, to jednak praca taka jest okresem, co do którego odrębne przepisy, tj. art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach FUS, statuują ten okres jako równorzędny z okresem składkowym, a więc także z zatrudnieniem pracowniczym.
Wniosek powyższy został uzupełniony wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r., w którym zainteresowany wniósł na podstawie art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 K.p.a. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zaliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do stażu zawodowej służby wojskowej, od którego uzależniona jest wysokość określonych w ustawie pragmatycznej i następnie emerytalnej, świadczeń.
Komendant [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., na podstawie art. 219 K.p.a., odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia z uzasadnieniem, że po weryfikacji posiadanej przez organ dokumentacji nie stwierdzono w niej żadnych zapisów, które potwierdzałyby okoliczność opisaną we wniosku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie G. M. wniósł o jego uchylenie oraz wydanie zaświadczenia żądanej treści. Podniósł w uzasadnieniu, że z przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej oraz rozporządzenia w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych nie wynika wprost możliwość wliczenia wnioskowanego okresu do okresu czynnej służby wojskowej, od którego uzależnione jest nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, jednakże odrębne przepisy statuują ten okres jako równorzędny z okresem składkowym, a więc także z zatrudnieniem pracowniczym.
Dowódca Sił Powietrznych postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z dyspozycją art. 218 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Stwierdził, że brak jest dokumentacji, która potwierdzałaby okoliczność opisaną we wniosku, tj. dokumentu zaliczającego pracę w gospodarstwie rolnym do stażu zawodowej służby wojskowej.
Organ wskazał ponadto, że zaświadczenie z uwagi na jego naturę nie służy rozstrzygnięciu sprawy. Jest ono aktem wiedzy a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego ani nawet interpretacyjnego. Jego wyłączną rolą jest jedynie potwierdzenie istnienia określonego stanu na podstawie posiadanych już danych. Dlatego też jego wartość można ocenić wyłącznie w kategorii prawdy obiektywnej co do istnienia określonego faktu lub prawa.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. M. zarzucił mu naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 127, poz. 1325), polegającą na przyjęciu, iż okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym nie podlega wliczeniu jako okres równorzędny do stażu zawodowej służby wojskowej, od której zależy wysokość nagrody jubileuszowej. Wniósł w związku z tym o jego uchylenie w całości oraz uchylenie utrzymanego nim postanowienia w całości, zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także prowadzenie rozprawy również pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika.
W uzasadnieniu powołał się na treść art. 85 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) dotyczącego nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych, określającego okresy wliczane do okresu czynnej służby wojskowej, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej.
Ponownie stwierdził, że praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym nie jest niewątpliwie zatrudnieniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia. Jednakże jest okresem, co do którego odrębne przepisy, "omawiane zarówno w opinii z dnia [...] kwietnia 2013 r., jak i w niniejszej", statuują ten okres jako równorzędny z okresem składkowym, a więc także z zatrudnieniem pracowniczym. Skoro ustawodawca zrównuje okres pracy w gospodarstwie rolnym z zatrudnieniem i to aktem rangi ustawowej, to jednocześnie nie może wyłączać tego okresu aktem niższego rzędu. Powołał się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem faktycznym i prawnym przedstawionym w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Problematyka wydawania zaświadczeń została uregulowana w Dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej " K.p.a.".
Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony ze względu na niezbyt rozbudowaną regulację prawną, założoną w przepisach szybkość działania organu administracji publicznej przy ograniczonym formaliźmie czynności oraz szeroką dostępność tego postępowania dla różnych podmiotów.
Jak wskazuje się w doktrynie, postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 K.p.a., a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i ma jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi (zob. B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 12 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012 r., s. 692). Powyższe stanowisko jest w pełni akceptowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Stosownie do treści art. 217 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2).
Natomiast w myśl art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przed wydaniem zaświadczenia organ administracji publicznej, zgodnie z przepisem art. 218 § 2 K.p.a., może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił do organu wojskowego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zaliczenie okresu świadczenia przez niego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] maja 1987 r. do [...] lipca 1990 r. do stażu zawodowej służby wojskowej, od którego uzależniona jest wysokość określonych w ustawie pragmatycznej, a następnie emerytalnej, świadczeń, a w szczególności nagrody jubileuszowej.
Organ wojskowy, tj. Komendant [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., na podstawie art. 219 K.p.a. stanowiącego, że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia z uwagi na brak danych potwierdzających przedmiotową okoliczność. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy zaskarżonych postanowieniem Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] grudnia 2013 r.
Wydane w sprawie rozstrzygnięcia są zgodne z prawem. Należy zwrócić uwagę, że stosownie do przepisu art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm., żołnierzom zawodowym przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości:
1) po dwudziestu latach czynnej służby wojskowej – 75%,
2) po dwudziestu pięciu latach czynnej służby wojskowej – 100%,
3) po trzydziestu latach czynnej służby wojskowej – 150%,
4) po trzydziestu pięciu latach czynnej służby wojskowej – 200%,
5) po czterdziestu latach czynnej służby wojskowej – 300%
– miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
W ust. 2 powołanego przepisu art. 85 ustawodawca przewidział delegację ustawową dla Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia, okresów wliczanych do okresu czynnej służby wojskowej, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania, uwzględniając okresy służby, pracy i nauki powodujące nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, sposobu dokumentowania tych okresów oraz postępowania w przypadku zbiegu prawa do kilku nagród, a także terminu wypłacania nagrody.
Minister Obrony Narodowej na podstawie ww. upoważnienia wydał rozporządzenie z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 127, poz. 1325 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanej regulacji, do okresu czynnej służby wojskowej, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, wlicza się:
1) okresy czynnej służby wojskowej,
2) okresy służby w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Służbie Więziennej, Służbie Celnej lub Urzędzie Ochrony Państwa,
3) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega zsumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,
4) okres ukończonych studiów wyższych przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej, na jednym kierunku, nie dłuższy jednak od programowego czasu ich trwania, pod warunkiem uzyskania dyplomu ich ukończenia.
Z powyższego jednoznacznie wynika, iż enumeratywne wyliczenie tych okresów nie przewiduje okresu pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika.
Istotna jest jednakże treść § 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia, w myśl którego wliczenie okresów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2-4 do okresu czynnej służby wojskowej uprawniającego do nagrody jubileuszowej oraz ustalenie prawa do nagrody jubileuszowej następuje na podstawie decyzji organu, o którym mowa w art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony jest pogląd, który Sąd w rozpatrywanej sprawie w pełni akceptuje i przyjmuje jako własny, że: "obowiązek wydania na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 2 K.p.a. zaświadczenia urzędowo potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, wynikające z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następuje w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia". Jak wynika zaś z cyt. § 3 ust. 3 rozporządzenia, z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a to powoduje, że kwestie wliczenia wnioskowanego okresu do stażu czynnej służby wojskowej skarżącego winny być ewentualnie rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a.
Z tego względu zarzuty skargi, a także wywody i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu, nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącego skutku.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło