I SA/Wa 677/16
WyrokWSA w Warszawie2016-07-05
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Bożena Marciniak, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta W. dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 482/15, i czy należy mu wymierzyć grzywnę oraz stwierdzić rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent miasta W. dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku, ponieważ nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie. W związku z tym, na podstawie art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Jednakże, sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę okoliczności przedłużania postępowania, takie jak konieczność wykonania operatu szacunkowego i duża ilość spraw.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 482/15, który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania. Wyrok ten stwierdzał również rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu. Po doręczeniu wyroku organowi i bezskutecznym wezwaniu do jego wykonania, skarżący domagali się wymierzenia grzywny i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Prezydent miasta W. wniósł o oddalenie skargi, tłumacząc opóźnienie dużą ilością spraw i koniecznością wykonania operatu szacunkowego.Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 500 zł. 2. Stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądził od Prezydenta miasta W. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Anna Wesołowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi B. K., H. A., A. C., E. C., K. C., D. G., M. D., E. K., B. O., A. P., A. P., B. P., E. S., M. S., J. T. i Z. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 482/15 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. solidarnie na rzecz B. K., H. A., A. C., E. C., K. C., D. G., M. D., E. K., B. O., A. P., A. P., B. P., E. S., M. S., J. T. i Z. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 482/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]",w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 20 stycznia 2016 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 4 listopada 2015 r. wpłynęły do organu.
Pismem z dnia 2 marca 2016 r. pełnomocnik skarżących wezwał Prezydenta miasta Warszawy w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., do wykonania wyroku Sądu z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 482/15.
Pismem z 4 kwietnia 2016 r. (data wpływu do organu 6 kwietnia 2016 r.) skarżący B. K., H. A., A. C., E. C., K. C., D. G., M. D., E. K., B. O., A. P., A. P., B. P., E. S., M. S., J. T. i Z. M., reprezentowani przez adwokata G. K., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. W skardze wnieśli o zasądzenie od organu na ich rzecz solidarnie sumy pieniężnej w kwocie [...] zł, stanowiącej połowę 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżących został poinformowanym, że z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz konieczność wykonania operatu szacunkowego nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zwana dalej "P.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 482/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 20 stycznia 2016 r., zatem wyznaczony przez Sąd jednomiesięczny termin minął w dniu 20 lutego 2016 r. Ponadto, pismem z 2 marca 2016 r. skarżący wezwali organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania.
Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta miasta W. wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku, skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zważywszy zatem na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które stanowiły zasadniczy czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania przez organ prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu.
Dodatkowo odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżących o przyznanie przez Sąd na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. na rzecz skarżących sumy pieniężnej, wyjaśnić należy, że to nowe uprawnienie Sądu jest pozostawione uznaniu Sądu orzekającego. W ocenie Sąd w rozpatrywanej sprawie obecnie nie zaistniały jeszcze takie okoliczności, które Sąd uznałby za uzasadniające i usprawiedliwiające zastosowanie przez Sąd (obok wymierzonej już grzywny) tej dodatkowej sankcji wobec organu. Podkreślić przy tym należy, że pełnomocnik skarżących nie przedstawił żadnych okoliczności, które miałaby ten wniosek uzasadniać.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W zakresie pkt 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło