II GSK 5571/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." spółka jawna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 724/16 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi "M." spółka jawna na notę księgową Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Krakowa postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. o sygn. akt III SA/Kr 724/16, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. odrzucił skargę "M." Sp. j. w C. na notę księgową Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: W dniu 30 marca 2011 r. Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę nr XI/98/11 w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska Kraków (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504), którą ustaliła stawki za powyższe w wysokości: 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym i 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu. Notą księgową nr [...], wystawioną dnia [...] lutego 2016 r. przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej Transportu, nałożono na "M." sp. j. opłatę za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Krakowa, na podstawie art. 16 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1440 ze zm., zwanej dalej ustawą o publicznym transporcie zbiorowym) oraz powyższej uchwały nr XI/98/11. W odpowiedzi na wezwanie przez skarżącą spółkę Rady Miejskiej Kraków do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca otrzymała od ZIKiT pismo z dnia [...] marca 2016r., w którym przedstawiono wykładnię § 1 ww. uchwały w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 8 i 11, art. 16b ust. 4 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą notę księgową nr [...] wniosła "M." sp.j. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę, w uzasadnieniu wskazując, iż obowiązek poniesienia przedmiotowej opłaty nie wymaga konkretyzacji w drodze indywidualnego aktu administracyjnego lub czynności w myśl art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Nota księgowa przypomina o obowiązku uiszczenia tej opłaty, nie nakładając na adresata obowiązku prawnego ani nie przyznając mu jakichkolwiek uprawnień. Z tego powodu wystawienie noty księgowej nie jest więc czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej "M." sp.j. domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 6 lipca 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko wnosząca skargę kasacyjną wskazała błędne niezastosowanie w sprawie art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przedmiotowa nota księgowa nie jest innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a. aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym obowiązków wynikających z przepisów prawa podlegającym kontroli przez Sąd Administracyjny, co spowodowało odrzucenie skargi, art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez odrzucenie skargi. Prezydent Miasta Krakowa nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuciła skarżąca kasacyjnie, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Aby akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą one spełniać następujące warunki: 1) nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, 2) muszą mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ramach zarzutów skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skargi, z powodu błędnego uznania przez Sąd, że nota księgowa, wystawiona na spółkę, w przedmiocie opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Miejska Kraków, nie jest innym aktem lub czynnością w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w związku z tym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu, że nota księgowa wydana w przedmiocie opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców nie jest innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., należy uznać za zasadne. Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo, jako podstawę prawną opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców, przywołał treść art. 16 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, jak również wydaną na podstawie ust. 4 tego artykułu uchwałę Nr XI/98/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2011 r., określającą stawki przedmiotowej opłaty. Obowiązek uiszczenia opłaty uregulowanej w art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym wynika z mocy samego prawa –przepisu ustawy oraz § 1 pkt 1 - 2 cyt. uchwały. Prawidłowo Sąd ten wskazał, że obowiązek zapłaty winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, z którego wystąpieniem ustawa wiąże ów obowiązek (skorzystanie przez operatora/przewoźnika z przystanku komunikacyjnego/ dworca, którego zarządzającym albo właścicielem jest jednostka samorządu terytorialnego). Słusznie Sad I instancji zwrócił uwagę na brak w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym przepisów regulujących prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie "ustalenia" czy "wymierzenia" omawianej opłaty. Oznacza to, jak słusznie przyjął to Sąd, że opłaty nie ustala się/nie wymierza się decyzją administracyjną (postanowieniem), ani tym bardziej indywidualnym aktem administracyjnym lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro obowiązek poniesienia przybliżonej wyżej opłaty nie wymaga konkretyzacji indywidualnym aktem administracyjnym lub czynnością w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to Sąd prawidłowo stwierdził, że nota księgowa wystawiona w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i prawidłowo odrzucił skargę, stosując art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nota księgowa przypomina de facto wyłącznie o obowiązku uiszczenia opłaty, nie nakładając na adresata obowiązku prawnego, wszak nałożonego już ustawą, ani nie przyznając mu jakichkolwiek uprawnień. Podobne stanowisko zostało już wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienia NSA z 19 stycznia 2016 r. sygn.akt II GSK 3531/15; z 6 maja 2016 r. sygn.akt II GSK 1404/16). Uzupełniająco dodać jeszcze należy, że stronie przysługują odpowiednie środki prawne dla kwestionowania uchwały Nr XI/98/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2011 r., która jest aktem prawa miejscowego, jak również dla kwestionowania zgodności z Konstytucją RP przepisów ustanawiających przedmiotową opłatę. Wobec powyższego za prawidłowe należało również uznać odniesienie się Sąd I instancji do zarzutu naruszenia przez organ przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 184 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.