II SA/Wa 253/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział [...] K. C. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej decyzją dla celów ewidencyjnych nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lutego 2001 r. wydaną na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 7, w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 3 i art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 122 pkt 1 i § 137 ust. 4 w zw. z § 64 ust. 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), zwolnił oficera z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy i jednocześnie przydzielił żołnierza przez okres biegu terminu wypowiedzenia do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego [...] ([...]). K. C. w dniu [...] lutego 2011 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lutego 2001 r. w części dotyczącej przydzielenia go do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego [...]. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lutego 2001 r. Postanowienie doręczono stronie w dniu 6 października 2015 r. Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. K. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż organ błędnie przyjął, iż kwestionowana decyzja została wydana wyłącznie dla celów ewidencyjnych. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011 r. Podniósł, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy mogło nastąpić jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową, podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Organ wskazał na rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r., na mocy którego zlikwidowano stanowisko służbowe zajmowane przez [...] K. C. Podał, że w dniu [...] sierpnia 1999 r. oficerowi zaproponowano wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe - kierownik składu w [...] Rejonowej Bazie [...] ([...]), którego objęcia odmówił. W związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 wskazanej wojskowej ustawy pragmatycznej, tj. zmniejszenie stanu etatowego jednostki wojskowej, przy jednoczesnym braku możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe, Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. wypowiedział oficerowi stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W wypadku zwolnienia żołnierza zawodowego (rozwiązania stosunku służbowego) wskutek upływu okresu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy - a z takim stanem faktycznym mamy do czynienia - wydawało się rozkaz personalny (decyzję) do celów ewidencyjnych. W konsekwencji Minister Obrony Narodowej w dniu [...] lutego 2001 r. wydał dla celów ewidencyjnych decyzję nr [...] (pkt [...]), dotyczącą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy i jednocześnie przeniesienia żołnierza do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego [...].  Organ wskazał, że cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu zwolnienia żołnierza ze służby. Podniósł, iż w sprawie wydano wprawdzie dwa rozkazy personalne (decyzje), które w swej treści odnoszą się do faktu zwolnienia, ale pierwszy z nich, tj. rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. był decyzją w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. wywołującą skutki konstytutywne (powoduje rozwiązanie stosunku służbowego, czyli zwolnienie ze służby). Drugi rozkaz, tj. decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lutego 2001 r. wydany był jedynie na użytek wewnętrzny, do celów ewidencyjnych, na użytek organów wojskowych, w związku z czym nie podlega kontroli w administracyjnym toku instancji, ani kontroli sądowej. Organ podał, że stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 lutego 2002 r. w składzie 7 sędziów (sygn. akt OSA 9/01). Z tych w względów w ocenie organu odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego była zasadna. Postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi K. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 10 , art. 77 § 1 , art. 80 k.p.a. oraz art. 7 ust 1 pkt 3 i art.7 ust 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997 Nr 10, poz. 55) a także § 64 ust 6 , § 137 ust 4 i § 153 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997, Nr 7, poz. 38). Skarżący podniósł, iż z treści § 137 ust. 4 powołanego rozporządzenia nie wynika uprawnienie Ministra Obrony Narodowej do zmiany bezpośredniego przełożonego, czego decyzja nr [...] dokonała. Skarżący wskazał, że organ nie odniósł się do kwestii zmiany bezpośredniego przełożonego i nie ustalił, kto był w dniu zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej jego bezpośrednim przełożonym. Minister Obrony Narodowej twierdząc, iż wyrok NSA z 18 lutego 2002 OSA 9/01 ma w sprawie zastosowanie nie wziął pod uwagę, że obecnie istotą sprawy podlegającej kontroli sądowej jest bezpodstawna zmiana organów w postępowaniu administracyjnym. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślił, że w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. zmniejszenie stanu etatowego jednostki wojskowej, przy jednoczesnym braku możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe, Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. wypowiedział oficerowi stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W wypadku zwolnienia żołnierza zawodowego (rozwiązania stosunku służbowego) wskutek upływu okresu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy - a z takim stanem faktycznym mamy do czynienia - wydawano rozkaz personalny (decyzję) do celów ewidencyjnych - stwierdzający fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji Minister Obrony Narodowej w dniu [...] lutego 2001 r. wydał dla celów ewidencyjnych decyzję nr [...] (pkt [...]), dotyczącą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy i jednocześnie przeniesienia żołnierza do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego [...]. Decyzja ta wydana została jedynie na użytek wewnętrzny, na użytek organów wojskowych i nie podlega kontroli w administracyjnym toku instancji, ani tez kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. odpowiadają prawu. Organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. i zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lutego 2001 r. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy i jednocześnie przeniesienia żołnierza do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego [...]. Zgodnie z powołanym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu, ustalenie organu, że decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lutego 2001 r. wydana została dla celów ewidencyjnych jest prawidłowe, a tym samym trafne jest stwierdzenie organu, że decyzja ta nie podlega weryfikacji w administracyjnym toku instancji. Konsekwencją powyższego jest także brak możliwości wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie tej decyzji i bez znaczenia pozostaje, że skarżący żądał wszczęcia postępowania nieważnościowego w zakresie przydzielenia do dyspozycji Komendanta Garnizonowego Ośrodka Mobilizacyjnego [...]. Decyzja ta stanowi jeden akt o wewnętrznym charakterze i wydana została na użytek organów wojskowych. Trafnie też organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w składzie Siedmiu Sędziów z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. OSA 9/01 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że w przypadku zwolnienia (rozwiązania stosunku służbowego) wskutek upływu okresu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza albo – jak miało to miejsce w tym przypadku – dokonanego przez organ wojskowy, wydaje się jedynie rozkaz personalny dla celów ewidencyjnych (§ 132 pkt 4 i § 137 ust. 4). Cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), a nie zwolnienie powodujące dopiero rozwiązanie stosunku służbowego. Minister Obrony Narodowej istotnie nie odniósł się do podniesionych przez stronę argumentów dotyczących kwestionowanego elementu decyzji nr [...] (pkt [...]) ujmowanego w skardze jako "zmiana podporządkowania", jednakże powyższe nie wpływa na wynik sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem prowadzenie postępowania nieważnościowego w sprawie decyzji wydanej dla celów ewidencyjnych, mającej charakter porządkowy. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., albowiem prawidłowo ustalona przez organ przeszkoda przedmiotowa nie pozwoliła na wszczęcie i prowadzenie postępowania nieważnościowego. Organ przed stwierdzeniem niedopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego dokonał niezbędnych i prawidłowych ustaleń w zakresie podstaw wydania i charakteru kwestionowanej decyzji nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lutego 2001 r. W sytuacji, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustali wystąpienie przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym, powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), co w niniejszej sprawie zasadnie nastąpiło. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.