II OSK 2173/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy inspektor sądowy E. M. po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 847/16 w sprawie ze skargi G. A. na uchwałę Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. z dnia 4 lutego 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu pielęgniarki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 847/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. A. na uchwałę Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. z dnia 4 lutego 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu pielęgniarki. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że przedmiotem sądowej kontroli była uchwała Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia 4 lutego 2016 r., utrzymująca w mocy uchwałę Okręgowej Rady W., Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych z dnia 7 października 2015 r., o odmowie przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu G. A. Podstawę prawną tych orzeczeń stanowi art. 35 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1435 ze zm.). Obowiązująca ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej przewiduje możliwość przyznania cudzoziemcowi prawa wykonywania zawodu, albo prawa wykonywania zawodu na stałe lub na czas określony. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej cudzoziemcowi może być przyznane prawo wykonywania zawodu na stałe albo na czas określony, jeżeli: (1) posiada zezwolenie na pobyt stały, (2) posiada urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, wydane na podstawie ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, (3) przedstawi zaświadczenie o wykonywaniu zawodu pielęgniarki lub położnej na podstawie przepisów obowiązujących w państwie, w którym dotychczas wykonywał zawód, (4) przedstawi zaświadczenie odpowiedniego organu państwa, którego jest obywatelem, że nie został pozbawiony prawa wykonywania zawodu lub prawo to nie zostało zawieszone i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie w sprawie pozbawienia lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu, (5) posiada świadectwo ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub szkoły położnych bądź uzyskane w innym państwie świadectwo uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem, że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej, (6) ma pełną zdolność do czynności prawnych, (7) jego stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu pielęgniarki lub wykonywanie zawodu położnej, (8) odbył 6-miesięczny staż adaptacyjny we wskazanym podmiocie leczniczym, (9) wykazuje nienaganną postawę etyczną. Natomiast ograniczone prawo wykonywania zawodu przyznaje się cudzoziemcowi na czas odbycia stażu adaptacyjnego lub kształcenia podyplomowego, jeżeli spełnia warunki określone w art. 35 ust. 1 pkt 2 i 5–7 (art. 36 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej). Sąd wywiódł, że jedną z kluczowych przesłanek, a sporną w niniejszej sprawie, warunkującą uzyskanie prawa wykonywania zawodu przez cudzoziemca na podstawie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej jest posiadanie świadectwa ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub szkoły położnych bądź uzyskane w innym państwie świadectwo uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia takiej szkoły, zgodnie z odrębnymi przepisami, pod warunkiem, że spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej (art. 35 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 36 ustawy). W związku z powyższym Sąd wskazał, że ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej w art. 52 ust. 2 zawiera definicje szkoły pielęgniarskiej, którą jest to uczelnia prowadząca kształcenie na kierunku pielęgniarstwo na poziomie: (1) studiów pierwszego stopnia, (2) studiów drugiego stopnia. W ocenie Sądu pierwszej instancji organy samorządu zawodowego niewadliwie oceniły, że na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie można uznać, iż ukończyła ona szkołę pielęgniarską w rozumieniu ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że uzyskany przez skarżącą dyplom ukończenia Szkoły Medycznej w A. ze specjalnością – pielęgniarka placówek leczniczo-profilaktycznych (co potwierdza zaświadczenie Nr 1 z dnia 1 lipca 2014 r. wydane przez Ministerstwo Oświaty T.) nie stanowi spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 52 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 97 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, ponieważ jako przepis niedotyczący cudzoziemców nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca ubiegająca się o uzyskanie prawa wykonywania zawodu jest cudzoziemką. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, również niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego (art. 7, art. 10 § 1 i 2, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.). Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę. W skardze kasacyjnej G. A. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: niewłaściwe zastosowanie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kodeks postępowania administracyjnego, tj. oddalenie skargi na uchwalę Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. z dnia 4 lutego 2016 r., pomimo że okoliczności sprawy i materiał dowodowy wskazywał, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 35 ust. 1, art. 36, art. 36a oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położonej, 2. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 35 ust. 1 oraz art. 36 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położonej poprzez błędne uznanie, iż nie zachodzą okoliczności, które pozwalają przyznać skarżącej ograniczone prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, 2) naruszenie art. 97 ust. 1 i 36a ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położonej poprzez uznanie, że ww. przepis nie może zostać zastosowany w stosunku do skarżącej, ze względu na to, że posiada status cudzoziemca. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych w W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przyznanie prawa wykonywania zawodu przez cudzoziemca reguluje art. 35 i art. 36 ustawy z 15 lipca 2011 r. o zawodzie pielęgniarki i położnej. Regulacja ta jest zamknięta, co oznacza, że w sposób wyczerpujący wyznacza przesłanki przyznania cudzoziemcowi prawa wykonywania zawodu. Nie można do przyznania prawa do wykonywania zawodu stosować przepisów, które nie mają zastosowania w sprawie. Nie ma zatem zastosowania do przyznania prawa wykonywania zawodu regulacja art. 36a ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej. Regulacja ta jest ograniczona do stwierdzenia prawa wykonywania zawodu. Według art. 36a "Osoby, które ukończyły liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną kształcącą w zawodzie pielęgniarki albo ukończyły szkołę policealną albo szkołę pomaturalną kształcącą w zawodzie położnej i nie uzyskały stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, a spełniają wymagania określone w art. 28 pkt 2–4 albo art. 31 pkt 2–4, uzyskują na swój wniosek, stwierdzenie prawa wykonywania zawodu". Nie ma też zastosowania art. 97 ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej, który reguluje stwierdzenie wykonywania zawodu w okresie przejściowym wejścia w życie nowych rozwiązań prawnych. Stanowi bowiem o tym, że "Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ukończyły liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną kształcącą w zawodzie pielęgniarki albo ukończyły szkołę policealną albo szkolę pomaturalną kształcącą w zawodzie położnej, które nie uzyskały stwierdzenia prawa wykonywania zawodu przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a spełniają inne wymagania określone w art. 28 albo art. 31, mogą uzyskać stwierdzenie prawa wykonywania zawodu, jeżeli do dnia 1 stycznia 2015 r. złożyły stosowny wniosek". Stwierdzenie prawa wykonywania zawodu jest odrębnym od trybu przyznania cudzoziemcowi prawa wykonywania zawodu na stałe albo na czas określony. Wyznaczone w art. 35 i art. 36 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej przesłanki uzyskania tego prawa nie mogą być zastąpione regulacją przesłanek stwierdzenia prawa wykonywania zawodu. Zarzut zatem niewłaściwego zastosowania art. 35 i 36 ustawy o zawodach pielęgniarki i położonej nie jest zasadny. Zaświadczenie Ministerstwa Edukacji Narodowej z 1 lipca 2014 r. stwierdza przedstawiony przez skarżąca dyplom za równoważny z dyplomem ukończenia szkoły pomaturalnej. Przyjęta regulacja w art. 52 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położonej wyklucza, że spełniona jest przesłanka z art. 35 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.