IV SA/Wa 948/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prezydenta [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie: wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów na cele nieleśne p o s t a n a w i a odmówić Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Decyzją z [...] lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...], z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie wyrażenie i odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie w projekcie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w dzielnicy [...], gruntów leśnych położonych w [...] na ww. terenie, a niestanowiących własności Skarbu Państwa o powierzchni 43,8181 ha na cele nieleśne - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na powyższą decyzję złożył Prezydent W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w zakresie zaskarżonym poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...], z dnia [...] września 2014 r. Pismem z [...] czerwca 2016 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] złożyło wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania w charakterze uczestnika po stronie skarżącego. Wnioskujące Stowarzyszenie, wskazując art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 i art. 9 p.p.s.a., stwierdziło, iż spełnia wymagania formalne, jej udział w postępowaniu jest uzasadniony z uwagi na ochronę i zapewnienie realizacji istotnych interesów społecznych. Wnioskujące Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie akt sprawy, po uwzględnieniu wniosku. Wyjaśniło, że Stowarzyszenie zostało w dniu [...] czerwca 2016 r. wpisane do rejestru stowarzyszeń, charakter prawny stowarzyszenia wypełnia charakter "organizacji społecznej" o którym mowa w art. 25 § 4 i art. 9 w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a. W uznaniu organizacji społecznej co podniesiono we wniosku, jej udział wzmocni stanowisko skarżącego, pomoże we wszechstronnym zbadaniu sprawy oraz przyczyni się do realizacji wskazanych interesów społecznych. Na rozprawie pełnomocnik Stowarzyszenia [...] przyznał, iż członkami stowarzyszenia są właściciele nieruchomości, których dotyczy zaskarżona decyzja. Stowarzyszenie liczy [...] członków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Powyższe przepisy umożliwiają udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym innym podmiotom (osobom fizycznym) niż skarżący lub organ administracji, w sytuacji gdy posiadają one interes prawny w tej sprawie. Zatem po złożeniu wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, Sąd weryfikuje posiadanie przez zainteresowane osoby interesu prawnego, uzasadniającego ich udział w danym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stosownie do treści art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: -) postępowanie dotyczy innej osoby, -) udział w postępowaniu uzasadniony jest celami statutowymi organizacji, -) przemawia za jej udziałem interes społeczny. Zatem udział organizacji w postępowaniu uzależniony jest przede wszystkim w sposób istotny od tego czy postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego lub obowiązku osoby będącej stroną tego postępowania. W sytuacji gdy postępowanie nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku osoby, która mogłaby uzyskać status strony w tym postępowaniu, to udział organizacji ze względu na cele statutowe i wskazanie interesu społecznego, jest wykluczony. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło wyrażenia zgody przez Marszałka Województwa [...] na przeznaczenie w projekcie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w dzielnicy [...] m. [...]" gruntów leśnych niestanowiących własności Skarbu państwa na cele nieleśne, której wymóg uzyskania przez Prezydenta [...] w związku z podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika z at. 17 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie to ma specyficzny charakter. Niewystąpienie o udzielenie zgody bądź jej odmowa stanowią przeszkodę w uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja Marszałka nie należy do typowej decyzji administracyjnej rozstrzygającej w sprawie indywidualnej o prawach i obowiązkach właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości usytuowanych na obszarze objętym wnioskiem o zmianę przeznaczenia gruntu. Zaznaczyć należy, że decyzja o udzieleniu zgody rozstrzyga o uprawnieniach gminy dotyczących stanowienia prawa. Stanowi ona zatem akt władczej czynności organu administracyjnego kształtującym jednostronnie sytuację prawną gminy w indywidualnie określonej sprawie. W postępowaniu dotyczącym zgody na przekształcenie gruntu na cele nierolne i nieleśne wyłączona jest możliwość udziału innych podmiotów, aniżeli wójt (burmistrz, prezydent miasta). Służy ono zapewnieniu ochrony innego interesu, aniżeli interes prywatny, a ochronie podlegają uprawnienia publicznoprawne gminy związane ściśle z przysługującym jej władztwem planistycznym. Do zmiany przeznaczenia gruntu dochodzi zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dopiero w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a decyzja w przedmiocie zgody stanowi jedynie warunek skorzystania przez gminę z jej uprawnień planistycznych. Ewentualne naruszenia interesu prawnego właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości z obszaru objętego tą decyzją, mogą być dopiero skutkiem konkretnych postanowień wprowadzonych przez gminę do uchwalonego planu. Ochronę interesu prawnego związanego ze zmianą przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego podmioty, którym przysługuje interes prawny, mogą uzyskać w drodze wykorzystania środków prawnych przewidzianych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie o samorządzie gminnym. W sytuacji gdy adresatem zgody Marszałka na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nieleśne jest wyłącznie gmina (Prezydent [...]), zaś zgoda ta rozstrzyga o uprawnieniach gminy dotyczących stanowienia przez nią prawa miejscowego, zdaniem sądu wyłączona jest także możliwość udziału w tym postępowaniu organizacji społecznej. Podkreślić bowiem należy, że postępowanie to jest postępowaniem o charakterze wyjątkowym, kształtującym wyłącznie sytuację prawną gminy, na etapie związanym z podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, która stanowi wyłącznie akt wewnętrzny, niewywołujący skutków materialnoprawnych. W przekonaniu Sądu niewątpliwie organizacja społeczna (Stowarzyszenie [...]) nie posiada uprawnienia w żądaniu wszczęcia tego rodzaju postępowania, gdyż uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wyrażenie zgody na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest wyłącznie wójt (burmistrz, prezydent miasta), a w toczącym się postępowaniu nie występuje interes innych osób, który mógłby podlegać ochronie i uzasadniać udział organizacji. W przypadku, gdyby udział organizacji społecznej ze względu na spełnienie pierwszej przesłanki był dopuszczalny, to jednak i tak uzależniony jest zawsze od istnienia uzasadnionej podstawy jaką stanowią cele statutowe organizacji. Oznacza to, że dla oceny dopuszczalności udziału organizacji w postępowaniu administracyjnym znaczenie mają nie tylko określone w statucie jej cele, ale istnienie merytorycznego związku między przedmiotem postępowania, a celami i działaniem organizacji. Jeszcze raz zwrócić uwagę wypada, że w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym interesu publicznoprawnego i kształtującym sytuację prawną gminy w zakresie uprawnienia dotyczącego władztwa planistycznego nie jest możliwy tego rodzaju związek. Co do zasady więc żaden cel organizacji społecznej nie może dotyczyć takiego przedmiotu postępowania. Nie dotyczy go więc również cel statutowy wskazany przez wnioskujące stowarzyszenie (§ 2 statutu) tj. przykładowo: - tworzenie przyjaznego dla mieszkańców ładu przestrzennego miasta W., a w szczególności dzielnicy [...], - zwiększenie zasobów mieszkaniowych miasta W., w obszarach takich jak [...], - wspieranie działań władz samorządowych miasta stołecznego W. sprzyjających urbanizacji miasta, a w szczególności dzielnicy [...], (...). Z uwagi na powyższe Sąd nie dopatrzył się przesłanek określonych w art. 33 § 2 p.p.s.a., które uzasadniałyby dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym w rozpoznawanej sprawie w charakterze uczestnika tego postępowania po stronie skarżącego. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.