V SA/Wa 246/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-06
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej, posiada poważne problemy zdrowotne i znaczne zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest bardzo trudna, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, posiada poważne problemy zdrowotne i znaczne zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione dokumenty jednoznacznie potwierdzają jego niezdolność do ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadnił to swoją ciężką sytuacją materialną, utrzymując się ze świadczeń z MOPR, problemami zdrowotnymi, brakiem majątku, znacznym zadłużeniem oraz zajęciem rachunków bankowych przez komorników.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego A. K. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego A. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego A. K. radcę prawnego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 2 maja 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżący A. K. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku powołał się na ciężką sytuację materialną – utrzymuje się ze świadczeń z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T.: zasiłku stałego w kwocie 604 zł miesięcznie oraz zasiłku na zakup artykułów żywnościowych w wysokości 40 zł miesięcznie. Wskazał również na poważne problemy zdrowotne wymagające częstych hospitalizacji.
Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie ma żadnego majątku ani stałego miejsca zamieszkania, oczekuje na lokal komunalny. Podkreślił, iż jego zły stan zdrowia doprowadził go do obecnej sytuacji finansowej – jego zadłużenie wynosi ok. 200.000 zł, w tym z tytułu alimentów ponad 10.000 zł.
Do wniosku skarżący załączył decyzje o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej, dokumentację medyczną, faktury VAT za zakup leków oraz pismo z Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w T. z dnia 24 marca 2016 r. informujące skarżącego o procedurze rozpatrywania wniosków o wynajęcie mieszkania komunalnego.
W piśmie z 14 czerwca 2016 r. skarżący wyjaśnił, że od kilku lat nie korzysta z rachunków bankowych. Posiadał konta w czterech bankach, ale zostały one zajęte przez komorników i nie ma do nich dostępu. Przedłożył pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. z 26 listopada 2015 r. informujące skarżącego o zajęciu wierzytelności z tytułu zobowiązań umownych (przypadających skarżącemu od J. B.) na poczet alimentów na rzecz dziecka skarżącego, gdzie należność główna wynosi 13.400 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie w całości. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. W szczególności decyzje o przyznaniu skarżącemu świadczeń w ramach pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego oraz zasiłku na zakup artykułów żywnościowych potwierdzają jego trudną sytuację materialną.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło