I OZ 1209/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, mimo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, nawet jeśli strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Brak ten jest nieusuwalny, a sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił taką skargę bez wzywania do uzupełnienia braków.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. wniósł osobiście skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jego skargę na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną z powodu sporządzenia jej osobiście. Następnie, ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu również wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 1243/15 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1243/15, odrzucił skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez J.K. (dalej: skarżący) od wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r., oddalającego skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2016 r. Pismem z 5 sierpnia 2016 r., skarżący wniósł sporządzone osobiście zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 27 października 2016 r. Sąd I instancji odrzucił zażalenie skarżącego z dnia 5 sierpnia 2016 r. z tego względu, że sporządzone zostało osobiście, a zatem nie czyniło zadość wymogom art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej, jako "P.p.s.a."). Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) ustanowiony dla skarżącego w ramach prawa pomocy pełnomocnik z urzędu, także wniósł w imieniu skarżącego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 lipca 2016 r. odrzucające skargę kasacyjną. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 244 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w tym samym dniu, w którym wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podniósł, że przedwczesne było odrzucenie skargi kasacyjnej albowiem skarżący w tej sytuacji pozbawiony został możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W niniejszej sprawie skarżący wraz z otrzymaniem odpisu nieprawomocnego wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem, został prawidłowo pouczony o przysługującym mu prawie do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w terminie 30 dni, od daty doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Ponadto, skarżący został pouczony, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, pod rygorem jej odrzucenia oraz o zasadach przyznawania prawa pomocy. Pomimo prawidłowego pouczenia, skarżący wniósł do Sądu I instancji osobiście sporządzoną skargę kasacyjną, a także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskowi o przyznanie prawa pomocy nadano bieg, a ostatecznie postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniesienie jednak skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego - także wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującym m. in. ustanowienie pełnomocnika - stanowił o jej niedopuszczalności w myśl powołanych wyżej przepisów ustawy P.p.s.a., co skutkować musi jej odrzuceniem przez Sąd I instancji. Wyjaśnić bowiem należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sporządzenie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną bez wzywania do usunięcia braków, w sytuacji, gdy skargę sporządził i podpisał podmiot nieuprawniony, a działanie to nie nosi cech przedwczesności. Wbrew twierdzeniom profesjonalnego pełnomocnika, odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę osobiście nie może być oceniane jako zamykające drogę do kwestionowania wyroku Sądu I instancji. Zauważyć trzeba także, że w tej sprawie skarżącemu przyznano pełnomocnika z urzędu, który wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło