II OSK 1140/17

Dnia 11 stycznia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. S. A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1688/16 w sprawie ze skargi B. S. A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1688/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła Spółka Akcyjna B. S.A. z siedzibą w W. podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 145 § 1 ust. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 40 § 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo utrzymania przez organ II instancji decyzji w mocy w sytuacji, gdy decyzję organu I instancji doręczono stronie z pominięciem pełnomocnika, 2. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 21 z późn. zm., dalej jako ustawa o odpadach) poprzez błędną jego wykładnię przejawiającą się uznaniem materiałów wykorzystywanych przez Spółkę w wykonywanych robotach budowlanych za odpady w rozumieniu ustawy o odpadach. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji administracyjnych organów I i II instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca kasacyjnie wniosła także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zrzekając się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie ww. zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Nadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze, że skarżąca kasacyjnie w oparciu o art. 182 § 2 P.p.s.a. zrzekła się rozprawy a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, niniejszą skargę kasacyjną NSA rozpoznawał na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Spółkę B. S.A. z siedzibą w W. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 40 § 2 K.p.a. jest niezasadny. Doręczenie decyzji stronie zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi jest naruszeniem art. 40 § 2 K.p.a. Jest to naruszenie przepisów postępowania, które zgodnie z treścią art. 145 § 1 ust. 1 lit c P.p.s.a. może być podstawą uchylenia przez sąd administracyjny decyzji tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie naruszenie art. 40 § 2 K.p.a. takich skutków nie wywołało. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt II OSK 338/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "Doręczenie postanowienia bezpośrednio stronie, z pominięciem jej pełnomocnika, stanowi naruszenie przepisu art. 40 § 2 K.p.a. Niemniej jednak naruszenie takie nie powoduje, że wadliwie doręczone postanowienie nie wchodzi do obrotu prawnego. Wejście postanowienia do obrotu prawnego, podobnie jak w przypadku decyzji, nie jest uzależnione od prawidłowego - zgodnego z prawem - doręczenia, lecz od samego dokonania czynności doręczenia, która polega na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Doręczenie decyzji (postanowienia) polegające na skierowaniu jej do podmiotów usytuowanych na zewnątrz organu ma charakter jednorazowy. Nie jest więc dopuszczalne ponowne - prawidłowe - doręczenie w miejsce wcześniejszego wadliwego. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że decyzja (postanowienie) weszła do obrotu prawnego w innym momencie niż z chwilą dręczenia, chociażby było ono wadliwe." Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Doręczenie decyzji wydanej przez organ I instancji nie skutkowało powstaniem dla skarżącej kasacyjnie Spółki niekorzystnych skutków albowiem nie pozbawiło pełnomocnika Spółki możliwości wniesienia w terminie odwołania i podniesienia w nim zarzutów w stosunku do tej decyzji. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że przez odpad należy rozumieć każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Analiza uzasadnienia wyroku nie daje podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Sąd nie zakwestionował zawartej w ww. przepisie definicji odpadu. Sąd nie przedstawił odmiennej definicji jak również nie dokonał nieuprawnionego zawężenia lub rozszerzenia pojęcia "odpadu". Podniesiony zarzut zmierza w istocie do wykazania, że Sąd I instancji błędnie zastosował ten przepis. Zastosowanie przez organ administracji lub sąd administracyjny prawa materialnego polega na ocenie prawnej określonego stanu faktycznego. O zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie można jednak mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny, tylko ocena prawna tego stanu faktycznego. Nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Nie wiadomo bowiem wówczas w odniesieniu do jakich ustaleń oceniać prawidłowość zastosowania tych przepisów. Skarżąca kasacyjnie Spółka podnosząc zarzuty prawa materialnego w istocie kwestionuje ocenę materiału dowodowego oraz ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji i zaakceptowane przez Sąd I instancji. Spółka twierdzi bowiem, że składowane przez nią materiały nie są odpadem tylko materiałem wykorzystywanym zgodnie z profilem wykonywanej przez Spółkę działalności. Spółka uważa, że w uzasadnieniu wyroku nie wskazano, by jakikolwiek podmiot pozbył się odpadów na rzecz Spółki. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji Sąd ten ustalił, że składowane przez Spółkę masy ziemne stały się odpadem z chwilą, gdy podmiot je posiadający pozbył się ich nie widząc możliwości dalszego ich wykorzystywania zgodnie ze swoją pierwotną funkcją. Kupno odpadów, zdaniem Sądu, nie oznacza, że mogą być one składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Zarzuty naruszenia prawa materialnego nie odnoszą się do stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji i zaakceptowanego przez Sąd I instancji, tylko do stanu faktycznego jaki, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, powinien zostać ustalony. W ocenie Spółki Sąd powinien przyjąć, że Spółka nie nabyła odpadu tylko materiał, który jest następnie wykorzystywany do budowy dróg. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie Spółka kwestionuje w istocie prawidłowość ustaleń faktycznych. Zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych, aby mógł być przedmiotem merytorycznej oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny wymogłaby wskazania w skardze kasacyjnej na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 ust. 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. Z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. bowiem wynika obowiązek organów administracji należytego zebrania materiału dowodowego, dokonania prawidłowej oceny tego materiału a w konsekwencji także dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Ponieważ zarzuty naruszenia tych przepisów nie zostały podniesione nie jest możliwe dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny podniesionych w skardze kasacyjnej argumentów dotyczących prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji i zaakceptowanych przez Sąd I instancji jak również odniesienie się do argumentów dotyczących prawidłowości oceny materiału dowodowego. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.