II SAB/Bd 40/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-07-13
Skład orzekający: Anna Klotz, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy postępowanie administracyjne zostało już zakończone ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie administracyjne zostało już zakończone ostateczną decyzją. W takiej sytuacji brak jest podstaw do zarzucenia organowi bezczynności w rozumieniu przepisów PPSA, ponieważ postępowanie nie toczy się. Sąd administracyjny może rozpoznać skargę na bezczynność organu egzekucyjnego w zakresie wyegzekwowania wykonania ostatecznej decyzji, jednakże skarżący musi wykazać wyczerpanie środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie samowolnej przebudowy instalacji centralnego ogrzewania. PINB wydał w tej sprawie ostateczną decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego. Skarżący twierdził, że PINB pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy i nie wydał decyzji kończącej postępowanie. PINB wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawa została zakończona ostateczną decyzją w 2011 roku, a obowiązki nałożone decyzją zostały wykonane. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność, ale uznał ją za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i nakazano zwrot wpisu sądowego na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] II SAB/Bd 40/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowolnej przebudowy wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku postanawia 1. odrzucić skargę, 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz P. S. kwotę [...](sto) zł uiszczoną tytułem wpisu.
P. S. w dniu [...] marca 2016r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB): "w sprawie wszczętej z urzędu pismem-zawiadomieniem ponad 7 lat temu z dnia [...].11.2008 r. [...] robót budowlanych wykonanych przez K. J., obejmujących przebudowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku przy ul. S. w Ś. dla lokalu mieszkalnego nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę, zarzucając organowi naruszenie art. 35 i art. 36 K.p.a. – poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia przez Sąd akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że PINB u w dniu [...] marca 2011r. wydał w sprawie decyzję znak [...], którą nakazał inwestorowi doprowadzić do stanu poprzedniego wykonane roboty budowlane obejmujące przebudowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku przy ul. S. w Ś. dla lokalu mieszalnego nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta uprawomocniła się.
Skarżący podał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GUNB) w piśmie z dnia [...].03.2014r. znak [...] uznał jego skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) w tej sprawie za zasadną. Skarżący kierował wcześniej skargi na bezczynność PINB do WINB i były one uznawane za zasadne.
Zdaniem skarżącego organ pozostaje w wyraźnej zwłoce w załatwieniu sprawy, a skarżący oraz pozostałe strony postępowania oczekują na załatwienie do końca sprawy i wydanie decyzji kończącej postępowanie. Organ administracji powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, w terminach określonych w art. 35 K.p.a. Jeśli organ nie jest w stanie ich dotrzymać, ma obowiązek zawiadomienia strony postępowania o niedotrzymania ustawowego terminu i przyczynach tego stanu rzeczy, jednocześnie wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie organ nie wypełnił żadnego z tych obowiązków i uchyla się od wydania decyzji i załatwienia sprawy zgodnie z przepisami prawa budowlanego i administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie z uwagi na bezzasadność oraz wniesienie z naruszeniem przepisów art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewyczerpanie środków zaskarżenia.
Organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...].03.2011r. [...] nakazał S. J. doprowadzić do stanu poprzedniego wykonane roboty budowlane obejmujące przebudowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku przy ul. S. dla lokalu mieszkalnego nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym celu należało:
- odłączyć kocioł centralnego ogrzewania od przewodu kominowego poprzez zdemontowanie czopucha stalowego 15×20cm od przewodu kominowego i zamurowanie otworu w ścianie kominowej w miejscu jego włączenia,
- spuścić wodę z instalacji kotła c.o. i kocioł odłączyć od tej instalacji,
- kocioł wraz z osprzętem zdemontować z miejsca, w którym został zainstalowany,
- zdemontować wykonany w piwnicy odcinek rur łączących kocioł z istniejącą instalacją centralnego ogrzewania lokalu nr [...] i zaślepić końcówki tej instalacji,
- zdemontować rury wentylacji nawiewnej PCV (200 ze ściany zewnętrznej budynku i ściany pomieszczenia piwnicy, w której zostały zainstalowane,
- osadzić zdemontowane w związku z wykonanymi robotami okno w ścianie pomieszczenia piwnicy.
Decyzja stała się ostateczna [...] kwietnia 2011r.
W trakcie kontroli wykonania obowiązków nałożonych decyzją PINB przeprowadzonych w dniach [...] grudnia 2011r. oraz [...] kwietnia 2012r. stwierdzono protokolarnie, że nie wszystkie obowiązki zostały przez inwestora wykonane, a do wykonania pozostało jeszcze: zamurowanie otworu w przewodzie kominowym, do którego był podłączony czopuch kotła c.o. i osadzenie okna w piwnicy w miejscu wykonanej (obecnie zdemontowanej) instalacji nawiewnej (pismo informujące dla stron z [...].04.2012).
Następnie organ [...].04.2012r. przekazał sprawę do postępowania egzekucyjnego, którego stronami są tylko wierzyciel i zobowiązany. W dniu [...].04.2012r. nałożono na zobowiązanego upomnienie z zagrożeniem.
W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że podczas sprawdzenia wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją dokonanego w dniu [...] czerwca 2012r. stwierdzono jego wykonanie w całości, a na tą okoliczność sporządzono notatkę służbową znak [...] wraz z dokumentacją fotograficzną.
PINB wskazał jednocześnie, że w aktach nie odnalazł skarg P. S. na bezczynność PINB, która została uznana za zasadną, natomiast pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego znak [...] z [...].03.2014r. PINB nie wpłynęło do organu.
Na wezwanie Sądu do wykazania, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność PINB składał zażalenie do organu wyższego stopnia, przy piśmie z dnia [...] maja 2016r. skarżący przedłożył plik dokumentów, w tym skargę do WINB z dnia [...].01.2011r., pismo WINB z dnia [...].02.2011r., skargę do WINB z dnia [...].02.2012r. na niezałatwienie w terminie przez PINB sprawy [...], pismo do K-PWINB z dnia [...].01.2013r. wskazujące na brak odpowiedzi na skargę z dnia [...].02.2012r. oraz zawierające kolejną skargę na PINB bowiem pomimo powiadomienia (pismami z [...].03 i [...].04.2012r., że obowiązek nie został przez inwestora wykonany i podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji PINB nie podjął od tego czasu żadnych czynności w sprawie, korespondencję z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego, w tym dotyczącą bezczynności WINB w rozpoznaniu skarg skarżącego oraz wniosek do PINB z [...].03.2016r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718, dalej jako "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn.zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Dysponentem skargi jest skarżący, który określa przedmiot sądowej kontroli czyli konkretny akt, czynność, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie przez organ administracji publicznej postępowania w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, że wojewódzki sąd administracyjny co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, jednakże rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a. ). W przeciwnym razie bowiem sąd działałby z urzędu.
W skardze inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne - co wynika wprost z jej treści – skarżący jednoznacznie, powołując się na art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określił, że dotyczy ona bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonanych przez K. J., obejmujących przebudowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku przy ul. S. w Ś. dla lokalu mieszkalnego nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił naruszenie art. 35 i 36 K.p.a., wnosząc o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji administracyjnej w sprawie w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy. Podkreślenia nadto wymaga, iż z akt sprawy wynika, że skarżący jest notariuszem, zatem posiada wykształcenie prawnicze.
Niesporne w sprawie pozostaje, że ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2011r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. pkt 2 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623), nałożył na K. J. obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego wykonane roboty budowlane obejmujące przebudowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku przy ul. S. dla lokalu mieszkalnego Nr [...] wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę .
Wobec tak nakreślonego przedmiotu skargi oraz analizy akt sprawy, nawet bez rozważania wyczerpania przed wniesieniem skargi środków zaskarżenia, w rozumieniu art. 52 P.p.s.a., nie budzi wątpliwości, że skarga z dnia [...] marca 2016r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wykonanych bez pozwolenia na budowę robót budowlanych, którą organ ten rozstrzygnął co do istoty ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] marca 2011r. [...] - jest całkowicie bezzasadna i niedopuszczalna .
Podkreślenia wymaga, iż postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie administracyjnej, które jak wskazał skarżący zostało wszczęte [...].11.2008r., zostało zakończone powyższą decyzją administracyjną PINB z dnia [...] marca 2011r., która rozstrzygnęła o jego przedmiocie. Decyzja ta, zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. jest ostateczna, zatem korzysta z zasady trwałości. Jej wzruszenie możliwe jest wyłącznie w trybach nadzwyczajnych. Oznacza to, czego zdaje się nie dostrzegać skarżący, że poprzez wydanie powyższej decyzji PINB zakończył tok administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego w tej sprawie.
W sytuacji zatem, gdy postępowanie administracyjne nie jest w toku, lecz zostało ostatecznie zakończone brak jest jakichkolwiek podstaw aby zarzucić organowi administracji w tej sprawie bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., którą skarżący upatruje w braku wydania decyzji administracyjnej, która miałaby zakończyć, zakończone już wszakże 2011 roku postępowanie administracyjne.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, a zatem, gdy w danej sprawie organ administracji winien wydać rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, z wyłączeniem (...) (pkt 3); lub winien wydać inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4).
Od dnia 15 sierpnia 2015r. skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść także w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9).
Z przedstawionych regulacji wynika, że orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów obejmuje tylko opisane wyżej sytuacje.
Z akt niniejszej sprawy nie wynika aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w dacie wniesienia skargi na bezczynność "w sprawie robót budowlanych wykonanych przez K. J., obejmujących przebudowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania wraz z montażem kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku przy ul. S. w Ś. dla lokalu mieszkalnego nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę", pozostawał w zwłoce w wydaniu decyzji administracyjnej, innego aktu lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącego, o których mowa w przywołanych wyżej przepisach. Nadto sam skarżący nie sprecyzował w wydaniu jakiej kolejnej decyzji administracyjnej w tej samej sprawie upatruje bezczynność organu nadzoru budowlanego. Zważyć przyjdzie, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. decyzja, dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną dotknięta byłaby kwalifikowaną wadą skutkującą jej nieważnością.
Niezależnie od powyższego, uwzględniając treść uzasadnienia skargi oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącego, w ocenie sądu należało rozważyć dopuszczalność przedmiotowej skargi w kontekście zarzucanej bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego lecz nie w postępowaniu administracyjnym opisanym w skardze, a w wyegzekwowaniu wykonania przez stronę do tego zobowiązaną, ostatecznej decyzji tego organu z [...] marca 2011r. znak [...], która zakończyła postępowanie administracyjne.
Ocenić zatem należało, czy skarżący jest legitymowany do wniesienia skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - jako wierzyciela a jednocześnie organu egzekucyjnego – czyli bezczynność w podejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania wykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji tego organu.
Zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji uregulowane są w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 poz. 599 - dalej jako "u.p.e.a."). Istotne w tym względzie jest, że ustawa egzekucyjna posiada własne rozwiązania prawne regulujące kwestie bezczynności wierzyciela (w niniejszym przypadku jednocześnie organu egzekucyjnego).
Obowiązek prowadzenia egzekucji wynika z art. 6 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 6 § 1a, w przypadku bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, podmiotowi którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, służy skarga do organu wyższego stopnia. Skarga ta powinna być rozpatrzona w drodze postanowienia a w sytuacji jej oddalenia, zainteresowanemu przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia, a w konsekwencji może się ono stać przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.).
Skarga na bezczynność wierzyciela jest gwarancją wyrażonej w art. 6 § 1 u.p.e.a. zasady prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej, której treścią jest powinność podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W orzecznictwie sądowym wyrażony został pogląd, że "bezczynność wierzyciela polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku, i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Obowiązkiem wierzyciela nie jest jedynie doprowadzenie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Niepodejmowanie działań przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego również może być uznane za bezczynność, w rozumieniu art. 6 § 1a u.p.e.a." Wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 146/06 (LEX nr 214061). Przyjmuje się, że ten sam podmiot może wnieść kolejno kilka skarg na bezczynność wierzyciela, np. na bezczynność polegającą na braku przesłania zobowiązanemu upomnienia, a następnie na niezłożenie wniosku o wszczęcie egzekucji bądź na brak wszczęcia egzekucji z urzędu, jeśli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem.
Skargę na bezczynność wierzyciela rozpoznaje i rozstrzyga postanowieniem organ wyższego stopnia w stosunku do wierzyciela, a nie do organu egzekucyjnego. Skargę tę wnosi się bezpośrednio do organu wyższego stopnia, skoro ustawa nie wprowadza trybu pośredniego. Można ją wnieść dopóty, dopóki wierzyciel pozostaje bezczynny w podjęciu czynności. Ustawa nie określa kompetencji organu wyższego stopnia względem wierzyciela w razie uwzględnienia skargi na jego bezczynność. Odpowiednie zastosowanie art. 37 § 2 k.p.a. pozwala na przyjęcie, że organ wyższego stopnia może nakazać wierzycielowi dokonanie czynności w określonym terminie, zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności, a w razie potrzeby także podjąć środki zapobiegające bezczynności w przyszłości.
Rozstrzygnięcie skargi na bezczynność wierzyciela następuje w drodze postanowienia. Postanowienie uwzględniające skargę jest ostateczne, natomiast na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie, a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego. Ze sposobu określenia legitymacji do wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela wynika, że może być ona wniesiona najpóźniej do czasu wykonania obowiązku poddanego egzekucji.
W judykaturze utrwalony jest pogląd, że podmioty wymienione w art. 6 § 1a u.p.e.a. nie są stronami postępowania egzekucyjnego. Na mocy tego przepisu służy im wyłącznie prawo do wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela do organu wyższego stopnia i tylko w tym zakresie przejawia się ich udział w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji prawo do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego podmiotów, których interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku determinowane jest zakresem uprawnień przyznanych art. 6 § 1a ww. ustawy.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a skarga na bezczynność organu egzekucyjnego może dotyczyć pozostawania w bezczynności przez ten organ w wydawaniu postanowień na które służą zażalenia. W świetle przywołanego przepisu podmioty wskazane w art. 6 § 1a ustawy egzekucyjnej, mogą więc zaskarżyć do sądu administracyjnego bezczynność organu wyższego stopnia w wydawaniu postanowienia o jakim mowa w tym przepisie. Chodzi więc o bezczynność polegającą na nierozpoznaniu skargi na bezczynność wierzyciela lub w nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie oddalające taką skargę. Wskazane podmioty nie mając przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą skarżyć postanowień wydawanych przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego i tym samym nie mają uprawnienia do zaskarżania bezczynności organu egzekucyjnego w tym względzie.
W niniejszej sprawie skarżący P. S. jako strona postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia [...] marca 2011 r. nakazującą przywrócenie do stanu poprzedniego wykonanych w warunkach samowoli budowlanej przez K. J. robót budowlanych niewątpliwie należy do pomiotów, o których mowa w art. 6 § 1a ustawy egzekucyjnej. Zatem przysługiwały mu środki określone tym przepisem.
Na wezwanie Sądu z dnia 26 kwietnia 2016r. o wykazanie przez skarżącego wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność, skarżący przy piśmie z dnia [...] maja 2016r. (wpływ [...].05.2016r.) przedłożył szereg pism spośród których tylko te, które obejmują okres po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2011r. mogły podlegać ocenie jako skarga na bezczynność wierzyciela złożona przez skarżącego w trybie postępowania egzekucyjnego. Z przedstawionych przez skarżącego kopii dokumentów pośrednio wynika, że skarżący wniósł bezpośrednio do organu wyższego stopnia (Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) podanie noszące cechy skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w podejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania wykonania decyzji z dnia [...] marca 2011 r. (vide skarga z [...].01.2013 r. l.dz. [...]). Jak wynika z treści pisma Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014r., organ ten na skutek z kolei skargi na bezczynność WINB z [...].12.2013r., w rozpoznaniu powyższej skargi, zobowiązał WINB do udzielenia odpowiedzi i poinformowania o sposobie załatwienia sprawy skarżącego oraz ten organ. Skarżący nie przedłożył jednakże rozstrzygnięcia przez WINB jego skargi na bezczynność PINB z dnia [...].01.2013r., brak takiego również w aktach sprawy, na co powołał się organ. Nie zostało zatem wykazane, czy organ wyższego stopnia nad wierzycielem uwzględnił skargę na jego bezczynność w rozumieniu art. 6 § 1a u.p.e.a, czy ją oddalił, a jeżeli tak to czy skarżący wniósł od tego rozstrzygnięcia zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Sąd zważył, że jedynie pośrednio z treści wniosku skarżącego kierowanego do PINB z dnia [...] marca 2016r. dotyczącego braku informacji co do wykonania obowiązku wynika, że powołał się on na odpowiedź udzieloną na jego skargę przez WINB pismem z dnia [...] marca 2014r. znak [...], w którym został powiadomiony o sprawdzeniu wykonania obowiązku nałożonego na inwestora ww. decyzją z [...].03.2011r. i stwierdzeniu jego wykonania na podstawie notatki z dnia [...].06.2012r.
To rzeczą skarżącego było wykazanie, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wyczerpał środki zaskarżenia, które służyły mu przed organem właściwym w sprawie, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Nadto podkreślenia wymaga, iż skarżący nie kwestionuje także tej okoliczności, że obowiązki nałożone decyzją z dnia [...] marca 2011r. zostały przez podmiot zobowiązany wykonane przed wniesieniem przedmiotowej skargi na bezczynność do sądu administracyjnego (8 stycznia 2016r.), a nawet przed wniesieniem do WINB skargi na bezczynność PINB, która nosi cechy skargi, o której mowa w art. 6 § 1a u.p.e.a. W szczególności we wniosku z [...].03.2016 r. do PINB, domaga się wyłącznie doręczenia mu dokumentów potwierdzających informacje udzielone mu przez WINB w piśmie z [...].03.2014r. (czyli dwa lata wcześniej), dotyczące między innymi stwierdzenia przez PINB wykonania obowiązków nałożonych w związku z wykonanymi w warunkach samowoli robotami budowlanymi na S. J. oraz K. J. dwoma decyzjami z [...] marca 2011r. – notatki i protokołu z dnia [...] czerwca 2012r., o czym nie został poinformowany przez PINB.
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oświadczył, że obowiązek określony decyzją z [...] marca 2011r. [...] został wykonany.
W tym stanie faktycznym i prawnym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło