IV SA/Wa 386/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Miasta W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym aktem Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z [...] października 2015 r., którą: - orzeczono o zwrocie na rzecz p. Z. A., J. A., Z. A. oraz K. L., zwanych dalej "Wnioskodawcami", nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] (obecnie działki ew. nr [...] i [...], obr. [...]); - zobowiązano Wnioskodawców do zwrotu na rzecz Miasta W. należności, stanowiącej zwaloryzowaną kwotę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia, w łącznej wysokości 18 282,00 zł. Uzasadniając orzeczenie, organ wskazał, że dane nieruchomości nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia, stąd zachodziły przesłanki do ich zwrotu, w myśl art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.). W skardze M. W., reprezentowane przez Pełnomocnika – radcę prawnego, zarzuciło naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego zakreślających zakres obowiązku zwrotu nieruchomości jak i procesowego kwestionując ustalenia, jakoby przedmiotowe działki nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia. Wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. W toku postępowania przed Sądem ustalono, że jeden z uczestników postępowania – p. Z. A. nie żyje. W akcie zgonu (k. 47) jako datę śmierci wskazano [...] listopada 2014 r. W trakcie rozprawy uczestnik postępowania – p. K. L. -oświadczył, że według jego informacji od około 40 lat nie żyje także inna uczestniczka postępowania – p. J. A. (jego babcia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej wskazanych. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Kwestionowaną skargą decyzją utrzymano w mocy akt, którym przyznano p. Z. A. prawo do zwrotu m.in. na jego rzecz wywłaszczonej uprzednio nieruchomości, jak i nałożono na niego obowiązek zwrotu (w określonej części) zwaloryzowanego odszkodowania, uzyskanego uprzednio przez ówczesnych właścicieli z tytułu wywłaszczenia. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, zaskarżonym aktem orzeczono w istocie ponownie o określonych prawach i obowiązkach konkretnych, wymienionych w osnowie danego rozstrzygnięcia osób. Skierowanie natomiast decyzji do osoby nieżyjącej stanowi rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (analogicznie wyrok NSA o sygn. akt I OSK 708/12 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Prawa i obowiązki przypisano bowiem wprost osobie, która na dzień orzekania nie miała zdolności prawnej – bycia podmiotem tychże. Wobec wydania aktu dotkniętego wadą kwalifikowaną, przedwczesne byłoby merytoryczne zajęcie stanowiska w sprawie przez Sąd. Organ odwoławczy będzie obowiązany ponownie rozpoznać sprawę z udziałem faktycznych jej stron. Jedynie ubocznie, przywołać wypada dodatkowo informację, przekazaną przez Uczestnika postępowania na rozprawie, o fakcie śmierci także innej strony w przedmiotowej sprawie. Zweryfikuje ją organ odwoławczy, procedując ponownie w sprawie. W przypadku ustalenia, że zachodzą przesłanki ku temu - np. w postępowaniu z udziałem prawidłowo ustalonych potencjalnie uprawnionych do zwrotu, zostaną ustalone nowe sporne okoliczności istotne dla sprawy, których wyjaśnienie wykracza poza granice art. 136 K.p.a. - wyda decyzję kasatoryjną, w myśl art. 138 § 2 K.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.