II OSK 261/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że strona uchybiła terminowi z własnej winy, mimo twierdzeń o niedoręczeniu postanowienia organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, uznając, że organ nie wykazał skutecznego doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji. W sytuacji, gdy organ nie doręczył stronie postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, a strona dowiedziała się o nim w inny sposób, nie zachodzi uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co czyni wniosek o przywrócenie terminu bezprzedmiotowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając ocenę WSA co do braku skutecznego doręczenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB o uznaniu zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego za niezasadne. Skarżący twierdzili, że ich pełnomocnikowi nie doręczono postanowienia PINB z dnia 4 sierpnia 2015 r., a dowiedzieli się o nim dopiero później. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy strony. WSA uznał, że organ odwoławczy nie wykazał skutecznego doręczenia postanowienia PINB, co skutkowało uchyleniem jego postanowienia. NSA oddalił skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka ( spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 325/16 w sprawie ze skargi K. A. i N. A. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 marca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 listopada 2016r., sygn. akt II SA/Po 325/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi K. A. i N. A. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 marca 2016r., Nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015r. nr ..., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") uznał zarzuty wniesione przez K. A. i N. A., dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, nieistnienia obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, określone w art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 8 u.p.e.a., za niezasadne.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec K. A. i N. A., mające na celu dokonanie rozbiórki magazynu wyrobów gotowych oraz budynku gospodarczego, znajdujących się na działkach nr ... i ..., położonych przy ul. B. 7 w S., w częściach zlokalizowanych na działce nr .... Omawiane postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 6 lipca 2015r.: nr ... i nr ... Po przeanalizowaniu zarzutów skarżących organ I instancji stwierdził, że są one bezzasadne. Obowiązek dokonania wymienionej rozbiórki wynika z ostatecznej decyzji własnej z dnia 25 kwietnia 2006r., nr ... Nie ma przy tym obecnie możliwości badania poprawności tego rozstrzygnięcia. Organ I instancji zauważył również, że skorzystanie ze środka w postaci wykonania zastępczego nie prowadziłoby do zadowalających rezultatów. Środek ten jest bowiem bardziej uciążliwy finansowo dla skarżących, a przy tym zmniejsza szansę zwrotu uiszczonych grzywien w razie wykonania obowiązku.
W piśmie z dnia 19 października 2015r. K. A. i N. A. wnieśli zażalenie na opisane wyżej postanowienie z dnia 4 sierpnia 2015r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżących podniósł, że o wydaniu postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. dowiedział się dopiero z pisma W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2015r., doręczonego w dniu 12 października 2015r, następnie w dniu 15 października 2015r. zapoznał się z aktami sprawy, w tym z treścią postanowienia organu I instancji.
Pełnomocnik stwierdził, że w dniu 19 sierpnia 2015r. odebrał korespondencję od organu I instancji, zarejestrowaną pod nr ..., nadaną w dniu 5 sierpnia 2015r. Przesyłka ta zawierała dwa pisma, tj. (1) pismo przewodnie z dnia 31 lipca 2015r. kierowane do WINB – przekazanie zażalenia oraz (2) postanowienie organu I instancji z dnia 31 lipca 2015r. o wstrzymaniu wykonania postanowienia z dnia 6 lipca 2015r. Prawdopodobnie w wyniku błędu pracownika organu I instancji pełnomocnikowi skarżących nie doręczono natomiast postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. w przedmiocie rozstrzygnięcia zarzutów.
Postanowieniem z dnia 18 marca 2016r., nr ..., W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 59 § 2 i art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. odmówił K. A. i N. A. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w piśmie z dnia 19 października 2015r. skarżący (1) uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, (2) dopełnili czynności, dla której zakreślony został powyższy termin oraz (3) wnieśli o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wspomniana przyczyn ustała bowiem w dniu 15 października 2015r., a omawiane podanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 19 października 2015r. Jednak w ocenie organu II instancji niemożliwe było przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż w rzeczywistości kwestionowane postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 sierpnia 2015r. Nie można zatem zaakceptować twierdzenia pełnomocnika skarżących, że dowiedziała się ona o treści poruszanego postanowienia dopiero w dniu 15 października 2015r. Niezachowanie terminu wynikało z zachowania pełnomocnika skarżących, co wykluczało pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu.
K. A. i N. A. zaskarżyli powyższe postanowienie z dnia 18 marca 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 58 § 1 k.p.a. przez wadliwe przyjęcie, że przywrócenie terminu wymaga udowodnienia braku winy oraz (2) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. przez brak odniesienia się do istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że ich pełnomocnik odebrał w dniu 19 sierpnia 2015r. przesyłkę o nr ..., nadaną przez organ I instancji w dniu 5 sierpnia 2015r., w której znajdowały się dwa pisma: (1) pismo z dnia 31 lipca 2015r. o przekazaniu zażalenia wraz z aktami sprawy oraz (2) postanowienie z dnia 31 lipca 2015r. o wstrzymaniu wykonania postanowienia z dnia 6 lipca 2015r. W kopercie nie było natomiast postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. Z pism organu II instancji z dnia 28 sierpnia 2015r. i 29 września 2015r., kierowanych do organu I instancji wynikało, że akta sprawy są niekompletne – brakuje w nich m.in. potwierdzeń odbioru i informacji o ostateczności postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. Wobec tego pełnomocnik skarżących postanowił zweryfikować uwagi organu odwoławczego i w dniu 15 października 2015r. zapoznał się z aktami sprawy. Wtedy też zauważył, że do akt załączono postanowienie z dnia 4 sierpnia 2015r. Treść tego orzeczenia nie była znana stronom. W konsekwencji skarżący wystąpili o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Potwierdzenie odbioru z dnia 19 sierpnia 2015r. zawiera niewiarygodny opis zawartości przesyłki, stanowiąc konsekwencję niepoprawnego prowadzenia akt sprawy. Za takim wnioskiem przemawia fakt, że na potwierdzeniu odbioru oprócz komputerowego wydruku opisującego przesyłane pisma umieszczono także odręczną adnotację bez podania daty i osoby, która dokonała takiego uzupełnienia. Ponadto w przesyłce z dnia 19 sierpnia 2015r. znajdowało się pismo z dnia 31 lipca 2015r., przekazane pełnomocnikowi skarżących do wiadomości. Z opisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie wynika jednak, by przesyłka zawierała wymienione pismo z dnia 31 lipca 2015r. Organy administracji publicznej nie dysponują również potwierdzeniem odbioru tego pisma przez pełnomocnika skarżących. Nieprawdopodobne jest przy tym, by organ I instancji wysłał trzy różne pisma bez pisma przewodniego, przy czym dwa datowane są na dzień 31 lipca 2015r., a jedno na dzień 4 sierpnia 2015r. Skarżący wskazali także, że uzasadnienie sporządzone przez organ II instancji nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Rozważania organu administracji publicznej budzą bowiem istotne wątpliwości i wydają się wewnętrznie sprzeczne.
W odpowiedzi na skargę W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie wywiódł, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 17 lipca 2015r. do organu I instancji wpłynęły dwa pisma złożone przez K. A. i N. A., a mianowicie zarzuty dotyczące prowadzonego przeciwko nim postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na postanowienie z dnia 6 lipca 2015r. o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia. Następnie postanowieniem z dnia 31 lipca 2015r. organ I instancji wstrzymał wykonanie postanowienia z dnia 6 lipca 2015r., a w dniu 4 sierpnia 2015r. wydał postanowienie o uznaniu wniesionych przez skarżących zarzutów do postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. W aktach administracyjnych znajduje się także zwrotne potwierdzenie odbioru przez pełnomocnika skarżących w dniu 19 sierpnia 2015r. przesyłki nr ..., nadanej przez organ I instancji w dniu 5 sierpnia 2015r.
Skarżący, wnosząc w dniu 19 października 2015r. zażalenie na postanowienie z dnia 4 sierpnia 2015r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia argumentowali, że ich pełnomocnikowi nie doręczono przedmiotowego postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r., o treści tego postanowienia dowiedzieli się w dniu 15 października 2015r., a przesyłka z dnia 5 sierpnia 2015r., doręczona w dniu 19 sierpnia 2015r., wbrew adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, nie zawierała przedmiotowego postanowienia.
W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, opierając się na treści adnotacji ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, uznał twierdzenia skarżących za niewiarygodne i przyjął, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 sierpnia 2015r., co z kolei uzasadniało odmowę przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu, stanowisko organu II instancji nie zasługiwało na aprobatę.
Sąd zauważył, że omawiana przesyłka, zarejestrowana pod nr ... została nadana w dniu 5 sierpnia 2015r. i doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 sierpnia 2015r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki znajduje się adnotacja: "Przesyłka zawiera pismo: art. 134 uea – postanowienie w sprawie zarzutów / C. A." (wydruk komputerowy), uzupełniona o zwrot "art. 143 k.p.a. postanowienie wstrzymujące wykonanie" (pismo odręczne). Skarżący wywodzili jednak, że w omawianej przesyłce znajdowało się tylko postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 31 lipca 2015r., nr ..., wydane na podstawie art. 143 w zw. z art. 123 k.p.a. (k. 12 akt sądowych) oraz niewymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pismo przewodnie tego organu z dnia 31 lipca 2015r. (k. 11 akt sądowych).
W ocenie Sądu I instancji, przedstawione wyżej twierdzenie skarżących uprawdopodabnia pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 26 września 2016r. W piśmie tym – w odpowiedzi na wezwanie Sądu – organ I instancji wyjaśnił, że wymienione pismo z dnia 31 lipca 2016r. doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 sierpnia 2015r., przy czym zostało ono wysłane w dniu 5 sierpnia 2015r., pod numerem nadawczym przesyłki .... Organ I instancji potwierdził więc w istocie twierdzenie skarżących, że doręczona ich pełnomocnikowi w dniu 19 sierpnia 2015r. przesyłka zawierała pismo z dnia 31 lipca 2015r. Pismo to nie zostało wymienione w adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W konsekwencji przywołana adnotacja nie może zostać uznana za wiarygodne źródło informacji o rzeczywistej zawartości przesyłki z dnia 5 sierpnia 2015r. W tej sytuacji prawdopodobne wydaje się wadliwe zastąpienie w omawianej przesyłce postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. pismem z dnia 31 lipca 2015r. Tym bardziej, jeśli uwzględni się, że postanowienie z dnia 31 lipca 2015r. i pismo z dnia 31 lipca 2015r. są nie tylko zbieżne czasowo, ale także związane są z tą samą kwestią procesową, a mianowicie zażaleniem skarżących na postanowienie z dnia 6 lipca 2015r. o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia. Wprawdzie aktualnie nie można mieć całkowitej pewności, że taka nieprawidłowość rzeczywiście wystąpiła, niemniej przedstawione wątpliwości są wystarczające do uznania, że przesyłka doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 sierpnia 2015r. nie zawierała postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r.
Okoliczność ta w ocenie skarżących uprawdopodabniała brak winy w uchybieniu terminu, a przy tym wskazywała także na zapoznanie się przez ich pełnomocnika z powołanym postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015r. dopiero w dniu 15 października 2015r. To ostatnie stwierdzenie może budzić zdaniem Sądu pewne wątpliwości. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika bowiem, że w piśmie z dnia 28 sierpnia 2015r., nr ..., W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wspomniał wyraźnie o postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2015r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych przez skarżących (k. 31 akt adm. organu II instancji). Jednocześnie pismo W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2016r., nr ... (k. 42 akt sądowych), oraz załączone do niego potwierdzenie odbioru (k. 44 akt sądowych) wskazują, że pismo z dnia 28 sierpnia 2015r. zostało odebrane przez pełnomocnika skarżących w dniu 10 września 2015r. Data ta jest zatem wcześniejsza niż podawana przez skarżących data zapoznania się z treścią postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r.
Zdaniem Sądu, wątpliwość ta nie ma jednak istotnego znaczenia w kontekście rozpatrywanej sprawy.
Zażalenie zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia kwestionowanego postanowienia. W rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że postanowienie z dnia 4 sierpnia 2015r. zostało skutecznie doręczone skarżącym. Konsekwentnie zatem nie można również stwierdzić, że termin do wniesienia zażalenia bezskutecznie upłynął, co z kolei prowadziłoby do konieczności występowania z wnioskiem o przywrócenie terminu. W sytuacji, gdy: (1) organ I instancji nie doręczy stronie postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, (2) nie ma innych stron postępowania, którym doręczono rozstrzygnięcie organu I instancji, (3) strona w inny sposób zapoznała się z treścią rozstrzygnięcia, to strona ta może złożyć zażalenie, bez potrzeby wzywania organu administracji publicznej o dokonanie doręczenia, czy oczekiwania na to doręczenie – nie narażając się również na zarzut przedwczesności zażalenia. Tym samym w analizowanej sprawie nie zachodziła w ogóle potrzeba do orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu, bowiem nie doszło do jego uchybienia. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był natomiast zobowiązany do merytorycznego rozpoznania zażalenia od postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r.
Sąd zaznaczył, że fakt uzyskania przez skarżących wiedzy o wydaniu postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. nie powinien być utożsamiany z formalną czynnością polegającą na doręczeniu wymienionego orzeczenia. W odróżnieniu od art. 148 § 1 k.p.a., regulującego termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, termin do wniesienia zażalenia uregulowany jest przez odwołanie się do daty doręczenia. Tym samym ewentualne wcześniejsze powzięcie wiadomości o postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2015r. przez pełnomocnika skarżących nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu do złożenia zażalenia od tego orzeczenia.
Sąd uznał, że nie ulega zatem wątpliwości, że W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło zarazem do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowych, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wady te miały istotne znaczenie, co z kolei uzasadniało uchylenie kontrolowanych decyzji.
Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę, W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien rozpatrzyć merytorycznie zażalenie skarżących z dnia 19 października 2015r., natomiast postępowanie z ich wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżone postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 listopada 2016r., nr ..., z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17, art. 18 i art. 34 u.p.e.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zasądził od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 854 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c i § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804)
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy;
1. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 Iit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez Sąd stanu faktycznego wyrażające się w tym, że w przesyłce pochodzącej od Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej PINB), nadanej w dniu 5 sierpnia 2015r. i zarejestrowanej pod nr ... a doręczonej pełnomocnikowi K. A. i N. A., nie znajdowało się postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 4 sierpnia 2015r. (...) w sprawie uznania zarzutów co do postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione, mimo że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajduje się adnotacja: "Przesyłka zawiera pismo: art. 34 uea postanowienie w sprawie zarzutów /A. C., art. 143 kpa postanowienie wstrzymujące wykonanie",
2. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 Iit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, wyrażające się w skoncentrowaniu się przez Sąd na sposobie doręczenia pełnomocnikowi K. A. i N. A. pisma PINB-u z dnia 31 lipca 2015r. (...) przekazującego Wojewódzkiemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w P. (dalej WINB) ich zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 6 lipca 2016r. (...) o nałożeniu na K. A. i N. A. grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy istotą sporu jest doręczenie przez PINB pełnomocnikowi zobowiązanych postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. (...) o uznaniu przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione,
3. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 Iit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a, poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu wyjaśnienia w jaki sposób Sąd dokonał ustalenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a w konsekwencji jak wyliczył kwotę 854 zł,
4. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 225, art. 202 § 2 i art. 214 § 2 (zdanie pierwsze) p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe obliczenie i niedokonanie przez Sąd zwrotu z urzędu pełnej nadpłaty wpisu dokonanego przez K. A. i N. A. (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2016r.) i w konsekwencji dokonanie przez Sąd obciążenia w nadmiernej wysokości wnoszącego skargę kasacyjną obowiązkiem zwrotu tego nadpłaconego wpisu na rzecz K. A. i N. A.,
5. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U, poz. 1804, dalej rozporządzenie) poprzez jego niezastosowanie,
6. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 15 ust. 3 poprzez jego arbitralne zastosowanie i bez wskazania właściwej podstawy prawnej, wynikającej z ust. 3 § 15 rozporządzenia, dla zwielokrotnienia stawki minimalnej kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną (wniesioną po upływie 14 dni od jej doręczenia) K. A. i N. A., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz oświadczyli, że zrzekają się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej, przez co należy rozumieć, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. (strony zrzekły się rozprawy).
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu.
Nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 Iit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (pkt 1) oraz art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 Iit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. (pkt 2). Sprowadzają się one do zakwestionowania uznania przez Sąd I instancji, że skarżący uprawdopodobnili, iż nie zostało im (ich pełnomocnikowi) doręczone postanowienie z dnia 4 sierpnia 2015r. w sprawie uznania zarzutów co do postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu skargi kasacyjnej, gdyż Sąd I instancji dokonał wnikliwej i logicznej oceny materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 17 lipca 2015r. do organu I instancji wpłynęły dwa pisma złożone przez K. A. i N. A.: zarzuty dotyczące prowadzonego przeciwko nim postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na postanowienie z dnia 6 lipca 2015r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2015r. organ I instancji wstrzymał wykonanie postanowienia z dnia 6 lipca 2015r., a w dniu 4 sierpnia 2015r. wydał postanowienie o uznaniu wniesionych przez skarżących zarzutów do postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. W aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez pełnomocnika skarżących w dniu 19 sierpnia 2015r. przesyłki nr ..., nadanej przez organ I instancji w dniu 5 sierpnia 2015r.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, jak wywodzi to skarżący kasacyjnie organ odwoławczy, że adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki o treści "Przesyłka zawiera pismo: art. 34 uea postanowienie w sprawie zarzutów/A. C., art. 143 kpa postanowienie wstrzymujące wykonanie" świadczy o tym, że właśnie te dokumenty w niej się znajdowały. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował informację organu I instancji z dnia 26 września 2016r., co do faktu przesłania pełnomocnikowi skarżących "do wiadomości" pisma tego organu z dnia 31 lipca 2015r. skierowanego do organu odwoławczego w przedmiocie przekazania zażalenia (art. 133 k.p.a.). Wynika z niego, że pismo to przekazano pełnomocnikowi przesyłką poleconą nr ..., nadaną dnia 5 sierpnia 2015r. i odebraną 19 sierpnia 2015r. Zatem numer przesyłki, daty wysłania i doręczenia są identyczne z numerem przesyłki zawierającej rzekomo odpis postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r., które to pismo nie jest wymienione w adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Organ I instancji potwierdził więc w istocie twierdzenie skarżących, że doręczona ich pełnomocnikowi w dniu 19 sierpnia 2015r. przesyłka zawierała pismo z dnia 31 lipca 2015r. Słusznie Sąd I instancji uznał, że przywołana adnotacja nie może zostać uznana za wiarygodne źródło informacji o rzeczywistej zawartości przesyłki z dnia 5 sierpnia 2015r. i prawdopodobne jest zastąpienie w omawianej przesyłce postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. pismem z dnia 31 lipca 2015r.
Nie jest zatem usprawiedliwiony także zarzut skargi kasacyjnej nierozpoznania istoty sprawy, wyrażający się w skoncentrowaniu się przez Sąd I instancji na sposobie doręczenia pełnomocnikowi K. A. i N. A. pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 31 lipca 2015r. przekazującego Wojewódzkiemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w P. ich zażalenie na postanowienie z dnia 6 lipca 2016r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Dokonanie przez Sąd I instancji oceny wskazanych faktów było konieczne, gdyż zostały one wskazane przez pełnomocnika skarżących dla uprawdopodobnienia okoliczności niedoręczenia przez PINB postanowienia z dnia 4 sierpnia 2015r. o uznaniu przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione.
Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 Iit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 3), art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 225, art. 202 § 2 i art. 214 § 2 (zdanie pierwsze) p.p.s.a. (pkt 4), art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (pkt 5), art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 15 ust. 3 (pkt 6).
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie wskazał jaka kwota w zasądzonych od organu na rzecz skarżących kosztach postępowania stanowi wpis, a jaka wynagrodzenie ich pełnomocnika, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., jednak nie ma to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z powołanych bowiem podstaw prawnych orzeczenia o kosztach postępowania jasno wynika, że orzeczono je na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c i § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804). Oznacza to, że Sąd I instancji ustalił pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która wynosi 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit.c), do czego uprawniał go powołany przepis § 15 ust. 3 rozporządzenia (uwzględnienie niezbędnego nakładu pracy radcy prawnego, czynności podjęte w sprawie, wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy). W tej sytuacji Sąd I instancji nie stosował wskazanego w skardze kasacyjnej § 15 ust. 1 rozporządzenia, określającego że opłaty stanowiące podstawę zasadzenia kosztów zastępstwa prawnego ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdz. 2-4.
Nie jest trafny zarzut nieprawidłowego obliczenia i niedokonania przez Sąd I instancji zwrotu z urzędu pełnej nadpłaty wpisu dokonanego przez K. A. i N. A. i obciążenia organ jego zwrotem w nadmiernej wysokości.
Z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia 13 lipca 2016r. Sąd I instancji na podstawie art. 25 p.p.s.a. zwrócił z urzędu na rzecz K. A. kwotę 100 zł tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi (pkt 1), jak również na rzecz N. A. kwotę 100 zł tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi (pkt 2). Każdy ze skarżących wpłacił bowiem po 200 zł, podczas gdy należny wpis w sprawie wynosił 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Obowiązek uiszczenia wpisu w tej wysokości obciążał każdego ze skarżących, gdyż nie zachodzi tu przypadek określony w art. 214 § 2 p.p.s.a. Nie można zatem uznać, że organ został obciążony w wyroku obowiązkiem zwrotu wpisu w nadmiernej wysokości.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
-----------------------
12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło