IV SA/Wr 63/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-07-13

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może obciążyć stronę postępowania kosztami opinii biegłego z zakresu fizykochemii, przeprowadzonej na okoliczność ustalenia składu chemicznego i sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów, jeśli te produkty zostały zaklasyfikowane jako środki zastępcze?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo obciążyć stronę postępowania kosztami opinii biegłego, jeśli badania laboratoryjne potwierdziły, że zatrzymane produkty są środkami zastępczymi, stwarzającymi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Koszty te są ponoszone przez stronę na podstawie art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a termin ich uiszczenia może być ustalony zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, stosowanym odpowiednio na mocy art. 2 § 2 tej ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji o ustaleniu wysokości kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii na kwotę 1845 zł i obciążeniu tymi kosztami stron postępowania (A. S. i M. S.) po połowie. Opinia ta została sporządzona na okoliczność ustalenia składu chemicznego i sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów, które zostały zaklasyfikowane jako środki zastępcze. Strona skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia, oceny materiału dowodowego oraz sposobu ustalenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii oraz obciążenie tymi kosztami oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 dalej p.i.s.) oraz art 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm. dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia stron A. S. i M. S. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. (dalej organ I instancji) działając na podstawie art 12 ust 1 p.i.s. jak również art 263 § 1 oraz art 264 k.p.a. w związku z art. 27c ust. 4 p.i.s. i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124 dalej ustawa) w sprawie ustalenia wysokość kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii, przeprowadzonej na okoliczność ustalenia składu chemicznego oraz sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów, na kwotę 1845 zł i kwotą tą obciążył strony postępowania w następujących częściach – A. S. (dalej strona skarżąca) kwotą 922,50 zł; a M. S. kwotą 922,50 zł; W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w związku ze stwierdzonym przez ten organ wprowadzaniem do obrotu do dnia 14 sierpnia 2012r w lokalu - w salonie gier [...] przy ul [...] w O. środków zastępczych w dniu [...] kwietnia 2015 r. działając na podstawie art 12 ust 1 oraz 7c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 44c ustawy wydał decyzję nr [...], którą zakazał wprowadzania do obrotu i nakazał wycofanie z obrotu oraz zniszczenie produktów uznanych za środki zastępcze Kapsel, Kapsel Max, Śruba. W toku postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji wystąpiono do biegłego z zakresu fizykochemii na okoliczność ustalenia składu chemicznego oraz sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów podejrzewanych o posiadanie cech środków zastępczych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. wystąpił o przebadanie tych produktów dnia 16 sierpnia 2012 r do Narodowego Instytutu Leków w Warszawie W wyniku tych badań (protokół badań z dnia 18 września 2012 r., [...] ustalono, że w tych produktach m.in. zidentyfikowano: Substancje kontrolowane przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii JWH-122 oraz analogi strukturalne substancji wymienionych u załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii: etkatynon, AM-220L JWH-022, 2-DPMP. Zgodnie z opinią biegłego wszystkie te substancje wykazują działanie psychoaktywne i produkty je zawierające mogą być zaklasyfikowane jako środki zastępcze oraz mogą stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, spełniając tym samym ustawową definicję środka zastępczego określoną w art 4 pkt 27 ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Jako środek zastępczy rozumie się substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych, do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów". Wskazano dalej, że zgodnie z art 27 c ust 4 p.i.s. w związku z art. 44 c ustawy koszty takich badań, w wyniku których stwierdzono, że zatrzymane produkty są środkami zastępczymi ponosi strona postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 263 § 1 k.p. a. koszty opinii biegłych zaliczane są do kosztów postępowania, a zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia ustala postanowieniem organ administracji publicznej prowadzący postępowanie. Jednocześnie wyjaśniono, że wysokość kwoty wynika z dołączonej do akt kopii faktury VAT z dnia 21 września 2012r., nr [...] za wykonanie badań. Natomiast termin zapłaty kosztów postępowania ustalony został zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazane w postanowieniu obie strony postępowania złożyły w ustawowym terminie tożsamo brzmiące zażalenia na to postanowienie. W zażaleniach zarzucono naruszenie: art. 104 § 1 i 2 k.p.a., polegające na braku wydania indywidualnego postanowienia dotyczącego strony, w oparciu o indywidualne i konkretne okoliczności dotyczące tej osoby, a zamiast tego zbiorcze potraktowanie sprawy związanej z przeprowadzoną kontrolą co skutkowało wydaniem wadliwego postanowienia, nie uwzględniającego indywidulanych aspektów sprawy; art. 107 § 3 k.p.a., polegającą na braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego postanowienia; art. 7, 11 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i 107 § 1 k.p.a., polegające na wadliwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego ustalenia, że strona wprowadzała w okresie do dnia 14 sierpnia 2012 r. do obrotu w lokalu przy ul [...] w O. produkty zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi, a tym samym do błędnego ustalenia, że koszty opinii biegłego powinna ponosić strona skarżąca; art. 264 § 1 k.p.a. polegające na błędnym określeniu terminu uiszczenia obciążających stronę kosztów opinii biegłego, który upływa przed terminem na złożenie odwołania od decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu określonych produktów, z którą postanowienie o kosztach jest związane, co tym samym pozbawia stronę możliwości kwestionowania postanowienia co do zasady, oraz art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającą na powołaniu się przy wyznaczaniu terminu uiszczenia obciążających stronę kosztów opinii biegłego na przepisy prawa podatkowego, które nie mogą mieć zastosowania w sprawie przed Państwową Inspekcją Sanitarną, w szczególności, że art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi o terminie płatności podatku, a koszty opinii biegłego nie sposób uznać za obciążanie równoważne z obciążeniem podatkowym. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 p.i.s oraz art. 138 § 1 pkt.1 w zw. z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia stron utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] organu I instancji. Odpowiadając na zarzut strony dotyczący naruszenia art. 104 § 1 i 2 k.p.a. polegający na braku wydania indywidualnego postanowienia wobec poszczególnych stron, w oparciu o indywidualne i konkretne okoliczności dotyczące poszczególnych osób, należy zauważyć, że organ I instancji na podstawie całości zebranego materiału prawidłowo uznał, że zarówno A. S., jak i M. S. byli odpowiedzialni za łamanie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Mając powyższe na uwadze, każda ze stron została obciążona połową kosztów, jakie organ poniósł w związku z koniecznością przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie składu jakościowego kwestionowanych produktów. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przytoczył prawidłową podstawę prawną. Jednocześnie wskazał, że uzasadnienie decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne, które w wystarczający sposób tłumaczy podstawę faktyczną decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. stwierdzono, że ustalenie podmiotów wprowadzających do obrotu środki zastępcze nie jest materią postanowienia o kosztach postępowania. Ustalenie takie następuje na etapie wydawania decyzji - w tym przypadku decyzji z art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 44 c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz z art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ I instancji w dniu [...] marca 2015r. wydał decyzję nr [...] wymierzającą M. S. i A. S. kary pieniężne w wysokości 50.000 zł za wprowadzanie w okresie do dnia 14 sierpnia 2012r. do obrotu w lokalu przy ul. [...] w O. środków zastępczych w postaci następujących produktów: Kapsel, Kapsel Max, Śruba oraz umarzającą postępowanie administracyjne w części dotyczącej firmy A Sp. z o.o. wszczęte dnia 16 kwietnia 2013 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Organ II instancji po przeanalizowaniu całości akt sprawy wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji . Z kolei organ II instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r nr [...] zakazał wprowadzania do obrotu, a także nakazał wycofanie z obrotu produktów: Kapsel, Kapsel Max, Śruba i zniszczenie ww. produktów na koszt adresatów niniejszej decyzji. Organ odwoławczy na skutek odwołania wydał decyzję nr [...] uchylającą w części dotyczącej nakazania zniszczenia na koszt stron postępowania produktów Kapsel, Kapsel max, Śruba i w tej części umorzył postępowanie I instancji, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W konsekwencji organ wywiódł, że skoro w obu wyżej przywołanych ostatecznych decyzjach za strony postępowania, wprowadzające do obrotu środki zastępcze, uznano A. S. i M. S. to ustalenie to jest wiążące na etapie wydawania postanowienia w sprawie kosztów postępowania, albowiem postanowienie to jest procesową konsekwencją orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 264 § 1 k.p.a. wskazano, że zgodnie z tym przepisem- jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustalił w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Należy mieć jednak na uwadze, iż postanowienie wykonalne jest z chwilą wydania, o czym mówi art. 143 k.p.a., zgodnie z którym wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Nie sposób, zatem twierdzić, że organ I instancji nie był władny do określenia terminu płatności począwszy od dnia doręczenia postanowienia. Wskazano dalej, że treść postanowienia zgodnie z art. 246 k.p.a. winna obejmować w rozstrzygnięciu cztery oznaczone w przepisie elementy, wymagające łącznego ustalenia. Są nimi: a) wysokość kosztów; b) osoby zobowiązane do ich poniesienia; c) termin ich uiszczenia oraz d) sposób ich uiszczenia. Nadto określając termin zapłaty kosztów postępowania nie sposób jednak abstrahować w tym zakresie od przepisów innych aktów prawnych. Zgodnie natomiast z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III (dotyczącego zobowiązań podatkowych) stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Takimi niepodatkowymi należnościami budżetu państwa są natomiast także koszty postępowania administracyjnego ustalane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako organy administracji rządowej. Tym samym terminy płatności kosztów postępowania powinny być ustalane zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej - a zatem jako termin 14 dni od dnia doręczenia postanowienia ustalającego wysokość kosztów postępowania. Strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i określenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości oraz ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W skardze poza ponowieniem zarzutów odwołania strona podniosła zarzut naruszenia: - art. 4 pkt 27 i art. 52 ustawy przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona skarżąca wprowadzała do obrotu środki zastępcze w rozumieniu powołanych przepisów ; - art. 8, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a i art. 75 k.p.a. oraz art. 7 i 75 § 1 k.p.a. i art. 86 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 10 § 1 i 2 k.p.a. przez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu postanowienia do argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania przed organami obu instancji dot. błędnych ustaleń faktycznych, tj. uznania, że strona znajdowała się w posiadaniu ujawnionych środków zastępczych, a następnie wprowadzała je do obrotu oraz polegającą na niesłusznym uznaniu, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, mimo nie przeprowadzenia szeregu dowodów oraz oparcia się na hipotezach i domysłach, a także polegające na nieprzeprowadzeniu zgłaszanych przez stronę skarżącą dowodów mimo ich istotnego znaczenia dla wyjaśnienia sprawy, w tym dowodu z przesłuchania strony oraz uzupełniającego przesłuchania świadków A. K. i A. R. w charakterze świadków, z całkowicie nieuzasadnioną argumentacją, co pozbawiło stronę prawa do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i doprowadziło w konsekwencji do wydania wadliwego postanowienia ; - oraz 264 § 1 k.p.a. polegającą na łącznym obciążeniu dwóch stron postępowania administracyjnego, całością kosztów opinii biegłego. W uzasadnieniu strona przedstawiła obszerną argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów, sprowadzającą się do konkluzji, że wytwórcą i podmiotem wprowadzającym ujawnione środki zastępcze do obrotu jest z pewnością firma B, od której Spółka z o.o. A zakupiła te środki. Nadto wyrażono przypuszczenie, że być może taką odpowiedzialność winna ponosić wskazana spółka, z pewnością jednak nie mogą za to odpowiadać ani strona skarżąca ani M. S., który podnajął część lokalu spółce A. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że ustalenie podmiotów wprowadzających do obrotu środki zastępcze nie jest materią postanowienia o kosztach postępowania. Ustalenie takie następuje na etapie wydawania decyzji – w tym przypadku decyzji z art. 27 c ust. 6 p.i.s. w zw. z art. 44 c oraz art. 52 a ustawy. Ponadto wskazano, że wbrew zarzutom, strona skarżąca miała zapewniony udział w przedmiotowym postępowaniu, miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów jednak z tego nie skorzystała. Zgodnie bowiem z art. 10 § 1 k.p.a. informowana była zawiadomieniem z dnia 29 października 2015r. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie, natomiast zawiadomieniami z dnia 12 czerwca 2014r., 30 lipca 2014 r. i 27 sierpnia 2014 r. o wyznaczonym terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Wbrew zarzutom strony skarżącej, A. K. i A. R. zostały przesłuchane w charakterze świadków. Do przesłuchania doszło w dniu 27 czerwca 2014 r. Zarówno z treści wezwania (pismo z dnia 12 czerwca 2014r.) jak i z treści protokołu przesłuchania świadka (prot. Z dnia 27 czerwca 2014r.) jednoznacznie wynika, że dowód z przesłuchania świadków następuje w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie obciążenia opłatą za przeprowadzone badania składu jakościowego produktów Kapsel Max, Śruba oraz Kapsel. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Państwowa Inspekcja Sanitarna na mocy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej realizuje zadania z zakresu zdrowia publicznego. Katalog realizacji tych zadań został określony w art. 1 ustawy, jednakże nie jest to katalog zamknięty. Możliwość wydania decyzji w niniejszej sprawie wynika z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii . Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przeciwdziałanie narkomanii realizuje się między innymi przez działalność zapobiegawczą (pkt 1), ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych (pkt 3), zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii (pkt 5). Art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii "środek zastępczy", to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Natomiast "wprowadzanie do obrotu" to, zgodnie z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nowa substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub inną substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Stosuje się zatem odpowiednio przepis art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który w ust. 1 stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania takiej decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny zatrzymuje produkt, a koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań ponosi strona postępowania (ust. 3 i 4 art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Lokal w którym, jak jednoznacznie ustalono strony tego postępowania (A. S. i M. S.) prowadziły działalność gospodarczą (podnajmowały powierzchnię, zatrudniały personel) był lokalem ogólnie dostępnym i w momencie kontroli i zabezpieczania produktów prowadziły działalność (były otwarte). Charakter prowadzonej działalności oraz fakt, że w lokalach tych wprowadzano do obrotu również środki spożywcze dał pełną podstawę do uznania, że także magazynowanie środków zastępczych świadczy o tym, że mogło tam dochodzić do udostępniania tych produktów osobom wchodzącym do tego lokalu w celu zakupu jakichkolwiek produktów. Wobec tego wystąpiła zdaniem organów okoliczność określona w art. 44 c ust. 1 ustawy tj. wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym Przeprowadzone badania laboratoryjne jednoznacznie zidentyfikowały w badanych próbkach wymienionych wyżej produktów substancje kontrolowane przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. JWH-122 oraz analogi strukturalne substancji wymienionych w załączniku do ustawy takie jak: ektatynon, AM-2201, JWH-022 oraz 2-DPMP Substancje te wykazują działanie psychoaktywne, a produkty zawierające te substancje mogą być zakwalifikowane jako środki zastępcze mogące stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi tym samym spełniają definicję określoną w art. 4 pkt.34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Za przeprowadzone badania Narodowy Instytut Leków wystawił fakturę VAT z dnia 21 września 2012r., nr [...] na kwotę 1.845 zł. Powyższe okoliczności uprawniały zatem Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego do wydania dnia [...] kwietnia 2015 r. decyzji nr [...], którą nakazano wycofanie z obrotu produktów: Kapsel, Kapsel Max, Śruba oraz nakazano zniszczenie tych produktów na koszt adresatów decyzji. W następstwie złożenia odwołania przez A. S. i M. S. organ II instancji decyzją nr [...] uchylił w części decyzję poprzedzającą tj. w zakresie nakazu zniszczenia na koszt stron postępowania produktów wskazanych wyżej i w tej części umorzył postępowanie, w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nr [...]. Wskazana decyzja uprawniła organ I instancji do wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. ustalającego wysokość kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii, przeprowadzonej na okoliczność ustalenia składu chemicznego oraz sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów, na kwotę 1.845 zł i kwotą tą zasadnie obciążył strony postępowania (adresatów decyzji nakazującej wycofanie z obrotu określonych w niej produktów) w równych częściach po 922,50 zł i ustalającej obowiązek ich uiszczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Również postanowienie wydane przez organ II instancji dnia [...] grudnia 2015 r. było niewadliwa. W ocenie Sądu nie można zarzutów skargi uznać za zasadne. Nie sposób podzielić poglądu strony skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 86 i art. 107 § 1 k. p. a. Sąd podzielił stanowisko organów, że dokonana ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym zgodnie z zasadami wyrażonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Została ona w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą z zakresu działalności gospodarczej wywiedziona w uzasadnieniu postanowień organów obu instancji. Dokonana ocena mieści się również w granicach swobodnej oceny dowodów. Niezasadny jest zarzut strony skarżącej, odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, także i z tego względu, że zaskarżone postanowienie zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zaś zawiera natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. Zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi spowodowane było podejrzeniem występowania we wprowadzanych do obrotu przez adresatów decyzji nakazującej wycofanie z obrotu produktach substancji psychoaktywnych, co w okresie późniejszym stwierdzone zostało jednoznacznie przeprowadzonymi badaniami. Z tej racji koszty poniesione za badanie składu jakościowego przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego podane w fakturze wystawionej przez Narodowy Instytut Leków zasadnie obciążają te strony zgodnie z art. 27c ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy. Art. 27 c ust. 1 stanowi, że: "w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje w drodze decyzji jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy", natomiast ust. 4 tego artykułu stanowi, że: "koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1 ponosi strona postępowania. Również nie sposób stwierdzić istotnego naruszenia przez organy przepisów postępowania w postaci art. 10 § 1 oraz art. 78 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Należy bowiem podać za organem odwoławczym, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. strona była informowana zawiadomieniem z dnia 29 października 2015 r. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie, natomiast zawiadomieniami z dnia 12 czerwca 2014r., 30 lipca 2014 r. i 27 sierpnia 2014r. o wyznaczonym terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Wbrew zarzutom strony skarżącej, A. K. i A. R. zostały przesłuchane w charakterze świadków. Do przesłuchania doszło w dniu 27 czerwca 2014r. Zarówno z treści wezwania pismo z dnia 12 czerwca 2014r., jak i z treści protokołu przesłuchania świadka prot. dnia 27 czerwca 2014r. jednoznacznie wynika, że dowód z przesłuchania świadków następuje w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie obciążenia opłatą za przeprowadzone badania składu jakościowego produktów "Kapsel Max", "Śruba" oraz "Kapsel" W zaskarżonym postanowieniu Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 264 § 1 k.p.a. w zw z art. 27 c ust. 4 p.i.s.. Bezspornym jest, że stwierdzenia uzasadnionego podejrzenia wprowadzania przez stronę skarżącą do obrotu produktów zawierających substancje psychoaktywne organ zobowiązany był zlecić stosowne badania, za które, na mocy wskazanego przepisu p.i.s. należało obciążyć min. stronę skarżącą jako stronę postępowania administracyjnego. Powyższe uczyniono właśnie wydając postanowienie w zakresie ustalenia kosztów postępowania stosownie do treści art. 264 § 1 k.p.a. Odnośnie zarzutów dotyczących przebiegu samej kontroli czy też ustalenia stron niniejszego postępowania wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie była merytoryczna decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymana w mocy, w kwestionowanym przez stronę zakresie, decyzją organu II instancji nr [...], ani też kwestia prawidłowości i legalności przeprowadzonych działań kontrolnych w związku z działalnością prowadzoną w Salonie Gier przy ul. [...] w O., a jedynie rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 27 c ust. 4 wyżej wymienionej ustawy, który nie zawiera jakichkolwiek innych warunków, od których uzależnia obciążenie strony przedmiotowymi kosztami. Wskazane zarzuty nie mogą być zatem rozpatrywane w niniejszej sprawie. Dodatkowo należy zauważyć, że w przypadku gdyby przy badaniu samego meritum kwestii wprowadzania do obrotu środków zastępczych doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć poprzedzających wydanie przedmiotowego postanowienia, to strona będzie mała możliwość wyeliminowania kontrolowanego w tym postępowaniu postanowienia jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach k.p.a. W kwestii naruszenia art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2015, poz. 613 ze zm.), jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III tej ustawy stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Ordynacja podatkowa normując w art. 2 § 2 zakres przedmiotowy stosowania stanowi lex genaralis w stosunku do innych przepisów regulujących problematykę należności budżetowych, jako przepisów stanowiących lex specialis. W literaturze przedmiotu wyrażono stanowisko, iż w odniesieniu do publicznoprawnych należności istnieje swego rodzaju domniemanie podlegania przepisom Ordynacji podatkowej, zaś wykluczenie z tego zakresu wymaga odrębnych, szczegółowych regulacji prawnych. Zakres stosowania Ordynacji podatkowej jest zatem bardzo szeroki (A. Huchla, Świadczenia, do których stosuje się Ordynację podatkową, w: R. Mastalski (red.), Księga jubileuszowa Profesora Marka Mazurkiewicza. Studia z dziedziny prawa finansowego, prawa konstytucyjnego i ochrony środowiska, Wrocław 2001, s. 257). Ponieważ nie ma przepisu prawa, który wykluczałby wyraźnie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłaty, o której mowa w art. 27c ust. 4 p.i.s., należy zatem przyjąć, iż zgodnie z dyspozycją art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, przepisy działu III tej ustawy stosuje się do przedmiotowej opłaty, która bezsprzecznie nie jest świadczeniem pieniężnym wynikającym ze stosunków cywilnoprawnych. W konsekwencji zastosowania do przedmiotowych kosztów wynikających z ustawy o Państwowej inspekcji Sanitarnej przepisów działu III Ordynacji podatkowej, rozwiązana zostaje kwestia wymiaru, poboru oraz wygasania zobowiązania z tytułu przedmiotowej opłaty. Ponadto, co jest istotne w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej termin płatności podatku (opłaty) wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej jej wysokość (wysokość zobowiązania podatkowego). Mając powyższe na uwadze zasadnie organ pierwszej instancji wskazywał w postanowieniu na 14 dniowy termin płatności opłaty. Z tych względów, pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia postanowienia organu I instancji. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie skarga podlegała oddaleniu w całości, zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło