II SA/Lu 204/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. P., J. R. i E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. , znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Gminy L. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty L. z dnia 30 listopada 2015 r. znak: [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. w pobliżu ul. [...], oznaczonej dawniej numerami: [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,7249 ha, w części wchodzącej w skład działek ewidencyjnych numer: 2, [...] i [...] (obr. 19 – [...], ark. mapy 1), będących własnością Gminy L. - orzekł : 1) uchylić zaskarżoną decyzję w punkcie I,III,IV,V,VI,VII,VIII,IX,X,XI, dotyczącym zwrotu nieruchomości położonej w L. w pobliżu ul. [...], oznaczonej w dokumentacji geodezyjno – prawnej zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. pod nr [...] jako projektowane działki: nr [...] o pow. 0,0525 ha, nr [...] o pow.0,0501 ha, nr [...] o pow. 0,0001 ha, nr [...] o pow.0,0005 ha, nr [...] o pow. 0,2044 ha, [...] o pow. 0,0016 ha i nr [...] o pow. 0,4151 ha (obr. 19, ark. 1); 2) odmówić zwrotu ww. działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]; 3) w pozostałej części tj. w punkcie II utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 19 listopada 1983 r., znak: [...] została wywłaszczona nieruchomość położona w L., obecnie w pobliżu ul. [...] i al. [...] o łącznej powierzchni 0,7249 ha, składająca się z działek oznaczonych dawnymi numerami [...] o powierzchni 1,032 ha, [...] o powierzchni 0,2050 ha i [...] o powierzchni 0,4167 ha, stanowiąca własność C. i H. małżonków S.. Wywłaszczenia dokonano na wniosek Dyrektora Inwestycji Miejskich w L. zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego "[...]", za odszkodowaniem ustalonym w kwocie [...]złotych. Spadkobiercy poprzednich właścicieli przedmiotowych działek wystąpili w dniu 29 sierpnia 2012 r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, obecnie wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr 2, [...] i [...] (obręb 19 – [...], arkusz 1). Z postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział II Cywilny z dnia 29 września 2003 r., sygn. akt II Ns [...] wynika, że spadek po C. S. nabyły H. S., [...] T. P., [...] R. i E. A. [...] po [...] części każda z nich, natomiast spadek po H. S. nabyły [...] T. P., [...] R. i E. A. [...] po [...] części każda z nich. Z dokumentacji geodezyjnej złożonej przez E. K. wynika, że wywłaszczona działka nr [...] w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] oznaczona została jako projektowane działki nr [...] o powierzchni 0,0525 ha, nr [...] o powierzchni 0,0501 ha, nr [...] o powierzchni 0,0001 ha i nr [...] o powierzchni 0,0005 ha. Wywłaszczona działka nr [...], stanowiąca część działki ewidencyjnej nr [...], oznaczona została jako projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,2044 ha. Różnica powierzchni między działką wywłaszczoną a działką projektowaną do zwrotu wynika z przyjęcia granic działki według aktualnej ewidencji gruntów. Wywłaszczona działka nr [...] w części stanowiącej obecną działkę ewidencyjną nr [...] oznaczona została jako projektowane działki nr [...] o powierzchni 0,0016 ha i nr [...] o powierzchni 0,4151 ha. Dla nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem nie ma planu realizacyjnego obowiązującego w dacie wywłaszczenia. W trakcie przeprowadzonych w dniu 25 kwietnia 2013 r. oględzin nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot ustalono, że teren oznaczony w dokumentacji geodezyjnej nr [...] jest zajęty pod plac parkingowy z kostki, chodnik z kostki oraz trawnik pod budynkiem mieszkalnym przy ul. [...]. Teren oznaczony nr [...] jest w całości niezabudowany, niezagospodarowany, porośnięty trawą. Teren nr [...] jest wyłożony kostką i przylega do altany śmietnika. Teren oznaczony jako nr [...] wyłożony jest kostką i stanowi część dojazdu do bloku mieszkalnego przy ul. [...]. Natomiast teren oznaczony jako nr [...] w znacznej części stanowi grunt niezagospodarowany, niezabudowany, porośnięty trawą i samosiejką, zaśmiecony. W części południowo – wschodniej obejmuje część parkingu strzeżonego o nawierzchni ziemnej, ogrodzonego siatką drucianą na słupkach metalowych, który w pozostałej części położony jest na działce nr [...]. Teren oznaczony nr [...] zajęty jest z kolei pod fragment jezdni asfaltowej, stanowiącej drogę dojazdową do budynku przy ul. [...]. W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 26 kwietnia 2013 r. wnioskodawczynie stwierdziły, że parking na działkach nr [...] i [...] nie służy mieszkańcom osiedla, a jest obiektem komercyjnym, na którym często parkują samochody ciężarowe i naczepy. Powierzchnia parkingu nie jest utwardzona i brak jest na nim wytyczonych stanowisk postojowych. Całość nosi zaś znamiona tymczasowości, prowizorki. Z kopii fragmentu rysunku planszy podstawowej planu "[...] O. [...]" Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia 17 sierpnia 1976 r., ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym P.W.R.N., Nr [...] z dnia 24 września 1976 r. przekazanego wraz z kopią fragmentu tekstu przedmiotowego planu wynika, że teren zawnioskowany do zwrotu objęty był następującymi ustaleniami realizacyjnymi: projektowane działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] UA rezerwa terenu pod obiekt bazy [...] dla osiedla, projektowane działki nr [...], nr [...] i nr [...] – 19 i 21 KS teren przeznaczony pod budowę wielopoziomowych garaży halowych dla osiedla [...] I i O. [...]. Ilość kondygnacji nadziemnych - 3, ilość samochodów - minimum 300 w jednym obiekcie. Działka nr [...] objęta była ustaleniami realizacyjnymi 20 ZI – zieleń izolacyjna pomiędzy garażami halowymi. Z pisma z Urzędu Miasta L. z dnia 13 czerwca 2013 r. wynika, że nieruchomości objęte wnioskiem o zwrot nie są przedmiotem najmu, dzierżawy, ani innych praw obligacyjnych lub rzeczowych. Jednocześnie poinformowano, że część działki nr [...] objęta jest uchwałą Rady Miasta L. N. [...] z dnia 21 [...] 2013 r. w sprawie wydzierżawienia w drodze bezprzetargowej nieruchomości stanowiących własność Gminy L., przy czym umowa dzierżawy nie została dotychczas podpisana. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji stwierdził, że nieruchomość objęta wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. wywłaszczona została na budowę osiedla mieszkaniowego "[...]". Cel wywłaszczenia doprecyzowuje obowiązujący w dacie wywłaszczenia Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego L. O. P.. Wynika z niego, że teren projektowanych w dokumentacji geodezyjnej działek o numerach [...], [...], [...], [...] przeznaczony był na realizację obiektów bazy [...]. Teren oznaczony jako projektowane działki nr [...] i nr [...] przeznaczony był na budowę wielopoziomowych, trójkondygnacyjnych garaży halowych. Z kolei teren projektowanej działki nr [...] przeznaczony był częściowo pod budowę wielopoziomowych trójkondygnacyjnych garaży halowych, a częściowo na zieleń izolacyjną pomiędzy garażami halowymi. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika zaś, że teren projektowanej działki nr [...] zajęty jest pod parking, chodnik oraz trawnik, teren projektowanej działki nr [...] stanowi grunt wolny od zabudowy, porosły trawą. Z kolei projektowana działka nr [...] stanowi fragment otoczenia wiaty śmietnikowej, wyłożony kostką, zaś teren projektowanej działki nr [...] stanowi fragment drogi dojazdowej. Teren projektowanej działki nr [...] stanowi z kolei częściowo zachwaszczony nieużytek, a częściowo zajęty jest pod parking strzeżony o nawierzchni ziemnej, ogrodzony siatką, któremu brak jest cech trwałej inwestycji, a którego zagospodarowanie ma typowo prowizoryczny charakter. Użytkowany jest on bezumownie. Teren parkingu obejmuje również obszar projektowanej działki nr [...]. Natomiast teren projektowanej działki nr [...] stanowi pobocze jezdni asfaltowej, stanowiącej drogę dojazdową do budynku przy ul. [...]. W świetle powyższych ustaleń stwierdzono, że obszar oznaczony jako projektowane działki: nr [...] o pow. 0,0525 ha, nr [...] o pow. 0,0501 ha, nr [...] o pow. 0,0001 ha, nr [...] o pow. 0,0005 ha, nr [...] o pow. 0,2044 ha, nr [...] o pow. 0,0016 ha i nr [...] o pow. 0,4151 ha stał się zbędny na cel, w związku z realizacją którego nastąpiło jego wywłaszczenie, wobec czego zachodzą przesłanki do orzeczenia o zwrocie nieruchomości na rzecz uprawnionych. Decyzją z dnia 2 października 2013 r., Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L., Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części orzekającej o zwrocie projektowanej działki nr [...] o powierzchni 0,0016 ha, oznaczonej w dokumentacji geodezyjno – prawnej zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. pod nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie. Jednocześnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, orzekając o obowiązku zwrotu przez wnioskodawców odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...]złotych. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił przeprowadzoną przez organ pierwszej instancji ocenę dowodów zgromadzonych w odniesieniu do projektowanych działek o numerach [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Za niepełne uznał natomiast ustalenia poczynione w stosunku do projektowanej działki nr [...] o pow. 0,0016 ha, a co za tym idzie, nie podzielił w tym zakresie oceny prawnej polegającej na zastosowaniu w tak ustalonym stanie faktycznym art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ pierwszej instancji nie ustalił bowiem, czy działka ta wchodzi w obszar drogi publicznej objętej reżimem przepisów ustawy z dnia 21 [...] 1985 r. o drogach publicznych, jako wyłączonej z obrotu na zasadzie art. 2a ustawy, czy też w obszar drogi wewnętrznej. Ustalenie to było konieczne z punktu widzenia orzeczonego zwrotu. Tym niemniej z uwagi na cofnięcie przez wnioskodawczynie wniosku w części dotyczącej zwrotu projektowanej działki nr [...], ustalenie charakteru obszaru, w skład którego wchodzi przedmiotowa działka, nie jest już konieczne, ponieważ postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne i prawne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję wniosła Gmina L., żądając uchylenia jej punktu trzeciego oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącej, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części orzekającej o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, organ odwoławczy naruszył art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca stwierdziła bowiem, że wszystkie części składowe znajdujące się na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot stanowią element infrastruktury osiedla mieszkaniowego, a co za tym idzie, nie można przyjąć, aby cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że w przypadku wywłaszczenia nieruchomości na cele realizacji osiedla mieszkaniowego cel wywłaszczenia uznaje się za zrealizowany nie tylko w przypadku wybudowania na objętych wywłaszczeniem nieruchomościach budynków mieszkalnych, ale również obiektów handlowych, parkingów, ulic i ciągów pieszych, a także infrastruktury towarzyszącej, w szczególności terenów zielonych. Ponadto w ocenie Sądu, organy badając zasadność zwrotu wywłaszczonej nieruchomości prawidłowo sięgnęły do obowiązującego w dacie wywłaszczenia, tj. w dniu 19 października 1983 r. Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego "Lublin O. [...]". Jednakże dla pełnego, nie budzącego wątpliwości wyjaśnienia czy cel wywłaszczenia przedmiotowej działki nie został zrealizowany, niezbędne jest odniesienie się do treści zatwierdzonego w dniu 10 października 1988 r. Ogólnego Planu Realizacyjnego "[...] III", który przewidywał realizację na działce nr [...] parkingu, czyli elementu infrastruktury osiedla mieszkaniowego analogicznego do tego, który tam istnieje. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta L. uznał, że obszar oznaczony jako projektowane działki oznaczone numerami: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], stał się zbędny na cel, w związku z realizacją którego nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości, wobec czego zachodzą przesłanki do orzeczenia o zwrocie nieruchomości na rzecz uprawnionych. Na skutek odwołania Prezydenta Miasta L. Wojewoda uznał to odwołanie za zasadne . Decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie uchylił decyzję organu I instancji (pkt I i III do XI) orzekając o odmowie zwrotu działek numer: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Utrzymał natomiast w mocy decyzję w punkcie II. Wojewoda nie podzielił przeprowadzonej przez organ I instancji oceny dowodów zgromadzonych w odniesieniu do projektowanych działek. Za zasadne uznał natomiast umorzenie postępowania w stosunku do działki nr [...] z uwagi na cofnięcie przez wnioskodawczynie wniosku w tym zakresie. Wskazał, że w jego ocenie cel wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości został zrealizowany, poprzez urządzenie infrastruktury osiedlowej, tj. dróg dojazdowych do budynków mieszkalnych, chodników, trawników, otoczenia altany śmietnikowej (wyłożenia kostką) czy parkingów i zieleni osiedlowej. Jak wynika z obowiązującego w dacie wywłaszczenia Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego L. O. P., teren projektowanych w dokumentacji geodezyjnej działek o numerach [...], [...], [...], [...] przeznaczony był na realizację obiektów bazy [...]. Teren oznaczony jako projektowane działki nr [...] i nr [...] przeznaczony był na budowę wielopoziomowych, trójkondygnacyjnych garaży halowych. Z kolei teren projektowanej działki nr [...] przeznaczony był częściowo pod budowę wielopoziomowych trójkondygnacyjnych garaży halowych, a częściowo na zieleń izolacyjną pomiędzy garażami halowymi. Jednakże zrealizowane po wywłaszczeniu zagospodarowanie przedmiotowego terenu nie odbiega od realizacji głównego celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu – budowy osiedla mieszkaniowego "[...]". Koncepcje zagospodarowania tego osiedla z biegiem lat ulegały doprecyzowaniu, co potwierdza sam zapis w decyzji wywłaszczeniowej oraz ustalenia Ogólnego Planu Realizacyjnego "[...] III", który na obszarze działki nr [...] przewidywał realizację parkingu strzeżonego na 150 stanowisk. Na przedmiotowej działce wprawdzie nie doszło do realizacji bazy [...], co zdaniem organu odwoławczego dodatkowo przemawia za tym, że realizacja na tym terenie infrastruktury osiedla stanowi zamierzony cel wywłaszczenia, bowiem tego typu bazy nie można uznać za element infrastruktury osiedla. Wojewoda przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał także na potrzebę rozróżnienia "zmiany" celu wywłaszczenia od "modyfikacji lokalizacji inwestycji". Zmiana celu wywłaszczenia to jakościowa zmiana lokalizacji, polegająca na zmianie charakteru celu, a o modyfikacji lokalizacji można mówić wtedy, kiedy mieści się ona w celu uzasadniającym wywłaszczenie (w niniejszej sprawie budowa osiedla mieszkaniowego). W ocenie organu odwoławczego nie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zwrot przedmiotowych nieruchomości. W skardze na decyzję Wojewody [...] T. P., [...] R. i E. A. [...] wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w punkcie 1 i 2, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 136 ust. 1 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że zagospodarowanie nieruchomości w ten sposób, że część jej jest zajęta przez prywatny parking płatny, część pokryta jest chodnikiem i trawnikiem, a pozostała część jest niezabudowana i porosła trawą i samosiejkami, odpowiada wskazanemu w decyzji celowi wywłaszczenia w postaci przeznaczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego, podczas gdy w rzeczywistości przesłanka realizacji celu publicznego nie została w tym wypadku spełniona; 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i art. 107 k.p.a. poprzez: a) błędne przyjęcie, że Ogólny Plan Realizacyjny "[...] III" z października 1988 r. może określać cel wywłaszczenia nieruchomości dokonanego w listopadzie 1983 r., podczas gdy cel wywłaszczenia powinien zostać oceniony na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w chwili wywłaszczenia, a w szczególności na podstawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego z 1976 r. oraz innych dokumentów załączonych do wniosku o wywłaszczenie, nie zaś jak to przyjął Wojewoda na podstawie dokumentów powstałych kilka lat po wywłaszczeniu; b) błędne przyjęcie, że zrealizowanie prywatnego parkingu, na którym prowadzona jest działalność zarobkowa, odpowiada celowi publicznemu, zgodnie z którym na nieruchomości tej miał powstać ogólnodostępny parking dla mieszkańców osiedla, podczas gdy prywatna inicjatywa zarobkowa (na dodatek o cechach tymczasowości – teren ogrodzony siatką z nieutwardzoną nawierzchnią) nie spełnia absolutnie celu publicznego, polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą; 3. naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez odmowę zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. ,w sytuacji gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna (czyli od roku 1990), nie rozpoczęto żadnych prac związanych z realizacją celu określonego w decyzji, a teren w całości pozostawał niezagospodarowanym nieużytkiem, która to okoliczność stanowiła samoistną przesłankę do zwrotu nieruchomości; 4. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji polegającą na rozszerzającej interpretacji pojęcia "celu publicznego", o jakim mowa w art. 136 ust. 1 oraz art. 137 u.g.n., podczas gdy przepisy te (jako stanowiące wyjątek od zasady ochrony własności) powinny być interpretowane ściśle i w kierunku ochrony prawa własności przed niezasadnym wywłaszczeniem. W obszernej skardze pełnomocnik skarżących przedstawił szczegółowe uzasadnienie opisanych wyżej zarzutów, przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych. Wniósł także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art.136 ust. 3 i 137 u.g.n. Art. 136 ust. 3 u.g.n. przewiduje żądanie przez poprzedniego właściciela zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stosownie do art. 137 u.g.n., stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Według art.137 ust.1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1/ pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2/ pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z przytoczonych przepisów wynika, że uwzględnienie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest uzależnione od ustalenia, że nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tylko nieruchomość, która spełnia wskazane w przepisie art. 137 ust. 1 u.g.n. warunki może być uznana za zbędną i w konsekwencji zwrócona byłym właścicielom lub ich spadkobiercom. Zasadniczym zadaniem organów orzekających w tym zakresie jest więc ustalenie, czy nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest bowiem jej obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Przy czym, przyjęta w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. konstrukcja materialnoprawnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jednoznacznie przesądza, że podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej. W tym miejscu wskazać także należy, że instytucja zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest instytucją nową, występowała bowiem już w poprzednio obowiązującym ustawodawstwie. Pierwotnie, także w ustawie o gospodarce nieruchomościami, uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości nie wiązało się z żadnymi ograniczeniami czasowymi, przewidzianymi dla realizacji celu wywłaszczenia. Ograniczenia te wprowadził dopiero art. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), który wszedł w życie w dniu 22 września 2004 r. Na skutek powyższej nowelizacji, treść art. 137 ust. 1 u.g.n. (i określone w nim terminy) budziła szereg wątpliwości interpretacyjnych. Aktualnie powyższa kwestia została rozstrzygnięta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 [...] 2014 r. (sygn. akt P [...]), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2014 r. pod poz. 376 z dnia 24 [...] 2014 r. i wszedł w życie z dniem jego publikacji. W uzasadnieniu wyroku, w konkluzji, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zgodnie z jego sentencją, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Taka sytuacja w niniejszej sprawie występuje. Działki wymienione we wniosku o zwrot nieruchomości zostały wywłaszczone celem uzyskania terenu pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", które było budowane etapami. Wbrew stanowisku skarżących organ odwoławczy orzekający w niniejszej sprawie niewadliwie ustalił, że przedmiotowe nieruchomości nie stały się zbędne na cel określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu. Organ II instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy i należycie na jego podstawie ustalił, że nieruchomość nabyto pod realizację budownictwa mieszkaniowego (budowa osiedla mieszkaniowego). Na podstawie zgromadzonych dokumentów oraz protokołów z oględzin prawidłowo ustalono, że na przedmiotowych działkach istnieje infrastruktura związana z wybudowanym osiedlem mieszkaniowym tj. chodnik z kostki brukowej, wyłożone taką kostką otoczenie altany śmietnika oraz dojazd do bloku, fragment jezdni asfaltowej i trawnik przy bloku (działki nr [...], [...], [...], [...] ). Część nieruchomości jest niezagospodarowana, porośnięta trawą i samosiejkami (działki nr [...] i [...] ). Natomiast na działce nr [...] i na części działki nr [...] istnieje prywatny parking strzeżony. Zaznaczyć należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela utrwalony już pogląd, że przy ocenie realizacji celu publicznego za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców - takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki) - zob. m. in. wyrok NSA z 20 stycznia 1999 r., IV S.A. [...], LEX nr 47337 oraz WSA w Poznaniu z dnia 20.12.2007r., sygn. III SA/Po [...],wyrok NSA z: 20.12.1993 r.- SA/Kr [...]; 16.12.1993 r.- SA/Po [...]; 28.9.1993 r.- SA/Po [...]; 24.3.1993 r.- SA/Kr [...]; 21.4.1993 r.- SA/Kr [...]; 20.1.1999 r.- IV SA [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za zasadny pogląd organu II instancji, że na przedmiotowych działkach zrealizowany został cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego i to w terminach określnych w art.137 u.g.n. Organ odwoławczy wykonał także zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu sygn. akt II SA/Lu [...], którymi to zaleceniami był związany na mocy art. 153 p.p.s.a. Zasadnie zatem Wojewoda przeanalizował ustalenia Ogólnego Planu Realizacyjnego "[...] III" z 1988 r. Plan ten przewidywał realizację parkingu strzeżonego na 150 stanowisk. Słusznie zatem organ orzekający uznał, że z biegiem lat koncepcje zagospodarowania tego osiedla ulegały doprecyzowaniu. Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że fakt, iż na działkach [...], [...], [...] i [...] nie doszło do realizacji bazy [...] dodatkowo przemawia za prawidłowością realizacji na tym terenie infrastruktury osiedla , która stanowi zamierzony cel wywłaszczenia. Budowy tego typu bazy nie można byłoby uznać za element infrastruktury. Wskazanie przez skarżących na fakt niezabudowania kilku działek, na których rośnie trawa i samosiejki, a także leżą śmieci - może wskazywać jedynie na niegospodarność i zaniedbania aktualnego właściciela lub zarządcy. Ponadto przedmiotowe nieruchomości położone są między wysokimi budynkami wielorodzinnymi, tak więc istniejąca przestrzeń z częściowo urządzoną zielenią daje poczucie izolowania mieszkańców od uciążliwości związanych z zamieszkiwaniem w mieście. Z tych względów w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących , że organy administracji wadliwie przyjęły, że na przedmiotowych działkach została zrealizowana infrastruktura osiedla mieszkaniowego. Również nie jest zasadny zarzut, że na jednej z działek ( i części drugiej) urządzono parking strzeżony , a zatem jest to działalność komercyjna, sprzeczna z celem wywłaszczenia. Z parkingu tego mogą bowiem korzystać mieszkańcy osiedla. Stwarza on możliwości zabezpieczenia samochodów tych mieszkańców. Biorąc pod uwagę fakt, że osiedle "[...]" oddalone jest od centrum miasta, to wydaje się mało prawdopodobne by z takiego parkingu korzystały inne osoby niż te, które zamieszkują na terenie tego osiedla. Co do zarzutu działalności komercyjnej, to przecież jest nią także prowadzenie sklepów, które budowane są na osiedlach mieszkaniowych i wchodzą w skład infrastruktury osiedli. Nie świadczy to natomiast o nie zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Sąd podziela także pogląd przedstawiony przez Wojewodę, że nastąpiła modyfikacja celu wywłaszczenia, bowiem plan dopuszczał wybudowanie garaży na części tego terenu, natomiast w tym miejscu urządzono parking. Cel wywłaszczenia został zatem zrealizowany, co wynika nie tylko z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, lecz jest także faktem powszechnie znanym ( od wielu lat istniejące osiedle "[...]"). Już w uchwale 7 sędziów z dnia 27.01.1988 r. o sygn. III AZP 11/87- OSNC [...]/149, Sąd Najwyższy wskazał, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu; zmianą celu jest jakościowa zmiana inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości; modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru. Nie stanowią jakościowej zmiany celu takie odstępstwa od zamierzonej inwestycji, przy których charakter inwestycji zamierzonej i zrealizowanej pozostaje taki sam. W doktrynie wskazuje się, że wywody zawarte w uzasadnieniu tej uchwały, zachowały aktualność pod rządem ustawy o gospodarce nieruchomościami (T. Woś "Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości" LexisNexis 2007 s. 264-265). Oczywisty jest także fakt, że nieruchomość wywłaszczona została przed 27 maja 1990r. (co wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 19 listopada 1983 r.), a budowa osiedla mieszkaniowego – czyli realizacja celu wywłaszczenia – nastąpiła w latach 90-tych ubiegłego wieku ( zatem przed 22 września 2004 r.). Zarzut skarżących dotyczący oparcia rozstrzygnięcia organu odwoławczego między innymi o Ogólny Plan Realizacyjny "[...] III" z października 1988 r. jest także niezasadny. Jak już bowiem wyżej wskazano, zarówno organy orzekające w niniejszej sprawie, jak i obecnie orzekający w tej sprawie Sąd są związane zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Lu [...]. W ocenie Sądu bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7, 77 par.1 i 80 k.p.a. Z przytoczonych względów Sąd uznał, iż że cel wywłaszczenia został zrealizowany i to w terminach określonych w art.137 ust.1 u.g.n., co prawidłowo przyjął Wojewoda. Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.