II OZ 1453/17

Dnia 24 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 494/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Prawomocnym postanowieniem z 19 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 494/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] grudnia 2015 r. Następnie postanowieniem z 11 kwietnia 2017 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę M. P. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., odrzucił zażalenie R. P. na zarządzenie wzywające M. P. do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz odrzucił wniosek R. P. o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. W związku z zażaleniem na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 11 kwietnia 2017 r. R. P. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Postanowieniem z 20 czerwca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił R. P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W następstwie wniesionego sprzeciwu Sąd pierwszej instancji odmówił udzielenia R. P. prawa pomocy, wskazując jednocześnie, że z uwagi na fakt, że sprawa została zainicjowana skargą M. P. i R. P. z 16 maja 2015 r., zastosowanie miał przepis art. 260 p.p.s.a. w jego dotychczasowym brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r., co wynika z art. 1 pkt 73 i art. 2 ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). R. P. na to postanowienie wniósł zażalenie, w którym zażądał jego uchylenia zarzucając, że jest ono sprzeczne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w nim podniesione. Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r., tj. do wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), co wynikało z nieprawidłowego ustalenia daty wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, jako 16 maja 2015 r., zamiast 16 maja 2016 r. Tymczasem w sprawie tej zastosowanie powinien mieć art. 260 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., z którego wynika, że "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy" (§1). W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu", a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym". Dlatego też zaskarżone postanowienie z 25 lipca 2017 r., którym Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, stosując art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, w ten sposób, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, jest wadliwe i należało je uchylić. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.