II GZ 723/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 382/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 19 [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. odmówił B. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 19 [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Powyższą decyzją Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia 20 [...] 2015 r. nr [...] nakładającą na B. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "E." w R. karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W skardze sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji motywując go wysokim ryzykiem utraty płynności finansowej przez stronę skarżącą i wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącej. Jako okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżąca wskazała stratę poniesioną w latach 2013 i 214 – odpowiednio [...]zł oraz [...] zł, która zmusiła skarżącą do zawieszenia działalności gospodarczej. Ponadto wskazała, że posiada jedno dziecko obecnie uczące się w klasie maturalnej, które utrzymuje wraz z mężem pobierając wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia wynoszące [...] zł brutto. Egzekucji nałożonej kary pieniężnej może spowodować trudne do odwrócenia skutki, bowiem strona może zostać "pozbawiona środków do życia", zważywszy, że kara ta stanowi około 923 % jej wynagrodzenia. W załączeniu skarżąca przedłożyła odpisy zeznań podatkowych za lata 2013 i 2014 oraz wyciąg z rachunku bankowego skarżącej jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E." za okres [...]-[...] oraz wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej potwierdzający fakt zawieszenia działalności gospodarczej przez skarżącą w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, że na podstawie przedstawionej przez wnioskodawczynię argumentacji jak i dokumentów zalegających w aktach sprawy nie było możliwe ustalenie jakie negatywne skutki z wykonania decyzji, mogą dla niej wyniknąć. Brak pełnych i wiarygodnych danych uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie czy pokrycie należności orzeczonej decyzją wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub doprowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zasadniczo powieliła argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartym w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Powyższy obowiązek wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. Na mocy tego ostatniego przepisu artykuły p.p.s.a dotyczące wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień tychże sądów. W myśl zaś art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Odpowiednie odczytanie ww. przepisu dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając ww. wniosek wojewódzki sąd administracyjny nie może zatem pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Mając na względzie powyższe oraz analizując twierdzenia Skarżącej w oparciu o przedstawioną dokumentację trudno podzielić stanowisko Sądu I instancji, co do braku wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że Skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej w dniu [...] r. W latach 2013 i 2014 poniosła stratę w wysokości odpowiednio – [...] zł. oraz [...] zł. (zeznania podatkowe za 2013 i 2014 r.) i to właśnie z tego powodu została zmuszona do zwieszenia prowadzonej działalności. Obecnie pozostaje zatrudniona w wymiarze [...] etatu, z wynagrodzeniem [...] zł netto, tym samym wymierzona kara pieniężna stanowi około 932% jej wynagrodzenia. Przede wszystkim należy jednak zwrócić uwagę, w kontekście powyższej wskazanej zasady orzekania na podstawie informacji zawartych w aktach sprawy, na pominięcie przez Sąd pisma procesowego z dnia 3 [...] 2015 r. (k. 270 akt sądowych) zawierającego m.in. oświadczenie o chorobach i związanych z tym kosztach oraz kosztach ponoszonych w związku z utrzymaniem W. M. Pomijając oświadczenie z dnia 3 [...] 2015 r. Sąd I instancji nie ocenił jakie znaczenie dla sprawy ma załączone do akt oświadczenie oraz czy i w jakim stopniu występuje powiązanie Skarżącej z W. M. Należy zauważyć, że skoro w aktach sprawy znajdują się dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla sprawy, to Sąd powinien był się do nich odnieść w kontekście przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, biorąc pod uwagę to, że wprawdzie obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy, jednakże nie wynika z niego brak obowiązku Sądu dostrzeżenia innych obiektywnych okoliczności, które mając podstawę w aktach toczącej się sprawy, mogą zostać wzięte pod uwagę przy ocenie możliwości udzielenia ochrony z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.