I FSK 232/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-21

Skład orzekający: Sylwester Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doradca podatkowy, działający na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego, które zostało udzielone w oparciu o pełnomocnictwo pochodzące od poprzednika prawnego strony, jest prawidłowo umocowany do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna obarczona jest brakiem formalnym, jeśli pełnomocnik nie wykazał swojego umocowania. W szczególności, gdy pełnomocnictwo substytucyjne zostało udzielone przez doradcę podatkowego, który sam był umocowany na podstawie pełnomocnictwa pochodzącego od podmiotu niebędącego stroną postępowania (poprzednika prawnego), a dodatkowo granice umocowania w pełnomocnictwie substytucyjnym nie obejmują zaskarżonej decyzji. W takich przypadkach skarga kasacyjna powinna zostać zwrócona w celu uzupełnienia braków formalnych.
Stan faktyczny
Spółka P. sp.k. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie dotyczącego podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł brak formalny w postaci niewykazania umocowania przez doradcę podatkowego, który podpisał skargę. Problem dotyczył pełnomocnictwa substytucyjnego, które zostało udzielone przez doradcę podatkowego A. C., powołującego się na pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2013 r. pochodzące od poprzednika prawnego spółki, który został wykreślony z rejestru przed wszczęciem postępowania. Ponadto, zakres umocowania w pełnomocnictwie substytucyjnym nie obejmował zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Zwrócono skargę kasacyjną Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie w celu usunięcia dostrzeżonych braków formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp.k. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 500/16 w sprawie ze skargi P. sp.k. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. postanawia zwrócić skargę kasacyjną Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie w celu usunięcia dostrzeżonych braków. W wyniku wstępnego badania złożonej przez P. sp.k. w R. (dalej: skarżąca lub spółka) skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 500/16, Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł brak formalny uniemożliwiający nadanie temu pismu biegu, tj. brak pełnomocnictwa, z którego w sposób niewątpliwy wynikałoby, że doradca podatkowy, który w imieniu spółki sporządził i wniósł skargę kasacyjną, jest umocowany do dokonania tych czynności procesowych. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że dołączony do skargi spółki dokument pełnomocnictwa z dnia 6 października 2015 r. (k. 17) jest tzw. pełnomocnictwem substytucyjnym, tj. udzielonym przez pierwotnie umocowanego pełnomocnika, a nie bezpośrednio przez reprezentantów spółki. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego budzi zarówno treść pełnomocnictwa substytucyjnego, jak i dołączony do akt sprawy dokument pełnomocnictwa głównego, który ma służyć jako podstawa udzielenia tegoż pełnomocnictwa substytucyjnego (k. 48). Przede wszystkim w pełnomocnictwie substytucyjnym zakreślono granice umocowania dla pełnomocnika substytucyjnego jako występowanie przed sądami administracyjnymi "w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 1 października 2013 r., nr [...]". Decyzja ta niewątpliwie nie jest decyzją zaskarżoną w sprawie – jest nią decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr [...] – a zatem podpisany pod skargą kasacyjną pełnomocnik, doradca podatkowy M. M., nie wykazał, że może zastępować spółkę w niniejszej sprawie. Ponadto udzielający pełnomocnictwa substytucyjnego doradca podatkowy A. C. jako podstawę do tego działania wskazał pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2013 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwo to upoważnia do działania w imieniu P. S.K.A., a więc poprzednika prawnego skarżącej spółki. Podkreślenia wymaga, że podmiot, do którego zastępowania upoważniony został doradca podatkowy A. C., został wykreślony z rejestru przedsiębiorców KRS-u przed dniem wszczęcia postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie, a nawet przed dniem wydania zaskarżonej w sprawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Powołanie się na pełnomocnictwo pochodzące od innego podmiotu niż spółka będąca stroną w sprawie, i to podmiotu już nieistniejącego w dacie wniesienia skargi, a zatem pozbawionego zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie może świadczyć o skutecznym wyrażeniu przez skarżącą spółkę woli występowania w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego A. C. Stąd nie sposób uznać, że wskazany doradca podatkowy wykazał, że jest pełnomocnikiem strony tego postępowania sądowego, tj. spółki P. sp.k. Skoro zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, a mocodawcą tym – z oczywistych względów – powinna być strona postępowania sądowoadministracyjnego, a nie inny podmiot, nie ulega wątpliwości Sądu, że wymóg ten nie został spełniony w sprawie. Ponieważ dokument z dnia 10 czerwca 2013 r. jest też podstawą udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego, na które powołuje się podpisany pod skargą kasacyjną pełnomocnik, należy uznać, że również z tego względu nie zostało wykazane, że pełnomocnik ten został umocowany do sporządzenia i wniesienia tego środka odwoławczego. W związku z powyższym skarga kasacyjna obarczona jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu. Wskazany brak skargi kasacyjnej należy uzupełnić w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 37 § 1 p.p.s.a. w celu wykazania, czy działający za spółkę pełnomocnik jest umocowany do wykonywania podjętych przez siebie w postępowaniu kasacyjnym czynności procesowych, w tym przede wszystkim do sporządzenia w imieniu spółki skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 180 p.p.s.a., postanowił zwrócić skargę kasacyjną sądowi pierwszej instancji w celu usunięcia dostrzeżonych braków.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło