II FZ 618/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 150/16 w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. I SA/Wr 150/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. oraz odsetek za zwłokę od zaliczek w tym podatku. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 25 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 20 lipca 2016 r., I SA/Wr 150/16, oddalającego skargę M. K. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 14 grudnia 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. oraz odsetek za zwłokę od zaliczek w tym podatku. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca została powiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 6 lipca 2016 r. Jak wynika natomiast z treści protokołu ww. posiedzenia, prawidłowo zawiadomiona skarżąca nie stawiła się. Natomiast po zamknięciu rozprawy sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć je na dzień 20 lipca 2016 r. Wyrokiem z 20 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącej. Na ogłoszeniu orzeczenia skarżąca się nie stawiła. Pismem nadanym 12 lipca 2016 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem. Odmawiając sporządzenia wyroku sąd pierwszej instancji podniósł, że odnosząc się do treści art. 141 § 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a"), wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, może być złożony dopiero po ogłoszeniu wyroku lub doręczeniu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W rozpatrywanej sprawie, w momencie złożenia wniosku przez skarżącą, termin na jego złożenie jeszcze nie rozpoczął biegu, gdyż w sprawie tej nie został jeszcze wydany żaden wyrok, w związku z czym wniosek – jako przedwczesny - nie mógł wywołać skutków prawnych. W związku z powyższym, sąd pierwszej instancji na podstawie art. 141 § 3 p.p.s.a. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Na powyższe postanowienie sądu pierwszej instancji, skarżąca, działająca przez pełnomocnika, złożyła zażalenie, gdzie zaskarżyła je w całości, wnosząc o uchylenie postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że odmowa sporządzenia uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy mogłaby nastąpić w okresie od złożenia wniosku do wydania wyroku w sprawie (w okresie od 11 lipca do 20 lipca 2016 r.) i wtedy wniosek mógł być traktowany jako przedwczesny. Strona podniosła, że w piśmiennictwie i orzecznictwie występuje pogląd, w myśl którego nie wydanie przez Sąd postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku do czasu jego ogłoszenia powoduje, iż wniosek taki przestaje być przedwczesnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Natomiast zgodnie z art. 141 § 3 p.p.s.a. odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2016 r. I SA/Wr 150/16, został wniesiony przedwcześnie. Uwzględniając treść art. 141 § 2 p.p.s.a. należy wskazać, że wniosek skarżącej powinien zostać złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a więc od dnia 20 lipca 2016 r. Jak wynika z akt sprawy, został on wniesiony 12 lipca 2016 r., a więc przed ogłoszeniem wyroku w przedmiotowej sprawie, co sprowadzało się do tego, że należało go uznać jako przedwcześnie złożony. Podkreślić należy, że wniosek o sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem zgłoszony przed ogłoszeniem wyroku jest przedwczesny, nie wywołuje skutków procesowych i jest powodem do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. (por. post. NSA z 30 lipca 2013 r., II GZ 459/13). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela tym samym poglądu prezentowanego przez stronę w zażaleniu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wyd. 4 LexisNexis Warszawa 2010, str. 333). Po pierwsze wskazać należy, że stanowisko skarżącej pozostaje w sprzeczności z wynikami literalnej wykładni przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a., który w sposób wyraźny ustanawia termin do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia. Po drugie podkreślenia wymaga, że przyjęta przez stronę koncepcja mogłaby stanowić źródło komplikacji na tle konkretnych stanów faktycznych. Niejasne bowiem pozostaje, czy nadanie biegu przedwczesnemu wnioskowi o sporządzenie uzasadnienia miałoby nastąpić w sytuacji, gdy sąd w ogóle nie wydał postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku przed jego ogłoszeniem, czy także w przypadku, gdy takie postanowienie wprawdzie wydał ale nie doręczył go stronie przed wydaniem wyroku lub upływem terminu do zgłoszenia żądania w trybie art. 141 § 2 p.p.s.a. Analiza tego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że termin tygodniowy, w którym skarżący może żądać doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem jest terminem ustawowym, którego bieg został wyraźnie określony. Terminy ustawowe charakteryzują się tym, że nie mogą być przedłużane ani skracane; mogą być zaś przywracane na wniosek skarżącego. Z wnioskiem takim pełnomocnik skarżącej jednak nie wystąpił. Należy również wskazać, że strona została prawidłowo pouczona o terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku (por. pouczenie zawarte w zawiadomieniu o rozprawie - k. 28 akt sądowych). W pouczeniu w pkt 3 zawarta została informacja, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie wskazanego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Wniosek zawarty w piśmie z dnia 12 lipca 2016 r. nie mógł być zatem uznany za wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem ten wówczas jeszcze nie został wydany. Na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. Sąd odroczył publikację orzeczenia do dnia 20 lipca 2016 r. Tego dnia nastąpiło ogłoszenie wyroku oddalającego skargę skarżącej. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek strony za przedwczesny i odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu na podstawie art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).