I SA/Sz 751/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-01-22

Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca we współwłasności małżonków, gdzie jeden z małżonków jest przedsiębiorcą, powinna być opodatkowana wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związana z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nieruchomość nie jest faktycznie wykorzystywana do tej działalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość będąca we współwłasności małżonków, gdzie jeden z nich jest przedsiębiorcą, należy uznać za związaną z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zastosowanie wyższej stawki podatkowej jest uzasadnione samym faktem posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, niezależnie od jej faktycznego wykorzystania do działalności gospodarczej, chyba że istnieją techniczne przeszkody uniemożliwiające takie wykorzystanie. W przypadku braku takich przeszkód, związek z działalnością gospodarczą powstaje z mocy prawa.
Stan faktyczny
Skarżący V. Ch. i R. Ch. kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza M. dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r. Organy podatkowe zastosowały stawkę podatku dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, ponieważ jeden ze współwłaścicieli nieruchomości, V. Ch., jest przedsiębiorcą. Skarżący argumentowali, że nieruchomość została zakupiona do majątku wspólnego małżeńskiego, nie była wykorzystywana do działalności gospodarczej i nie stanowiła środka trwałego firmy, w związku z czym nie powinna być opodatkowana wyższą stawką.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi V. Ch. i R. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z 17 maja 2013 r. o nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania V. C. i R. C. od decyzji Burmistrza M. z dnia 8 lutego 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok na kwotę [...] zł, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz M. dokonał wymiaru podatku od nieruchomości należnego w 2013 r. od małżonków V. i R. C. za grunt o powierzchni [...] m2 i budynki (młyn), położone w P. gmina M. Wysokość podatku ustalona została na kwotę [....] zł. Ponieważ jedno z podatników jest przedsiębiorcą (V. C.), organ podatkowy zastosował stawki podatku przewidziane dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy wskazali, że nie zgadzają się z zastosowaniem przy naliczaniu podatku stawki dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą albowiem nieruchomość została zakupiona do małżeńskiego majątku dorobkowego, a nie dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, nigdy też nie była dla tych celów wykorzystywana i nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych prowadzonego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, przy czym podkreślili, że przedsiębiorcą jest tylko V. C. Zdaniem odwołujących się, związek gruntów i budynków z działalnością gospodarczą występuje tylko wtedy, gdy są one faktycznie wykorzystywane do działalności gospodarczej. Na tej podstawie podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie po analizie zgromadzonego materiału dowodowego stanęło na stanowisku, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa podatkowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadanego majątku nieruchomego, a nie od działalności podatnika, czy też sposobu wykorzystywania majątku nieruchomego przez podatnika. O wysokości podatku od nieruchomości oprócz stawki podatkowej decyduje wyłącznie powierzchnia w przypadku gruntów i budynków oraz wartość w przypadku budowli. Stawka podatkowa jest zróżnicowana w zależności od kategorii podatkowej gruntu (pozostały, związany z działalnością gospodarczą) i budynku (mieszkalny, pozostały, związany z działalnością gospodarczą). Związek z działalnością gospodarczą dotyczy tylko majątku przedsiębiorców i majątku podmiotów niebędących przedsiębiorcami ale prowadzących działalność gospodarczą. |Następnie organ wyjaśnił, że dla celów podatkowych związanych z ustaleniem prawidłowej stawki podatkowej, pojęcie "związany z działalnością gospodarczą" zdefiniowane jest w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i oznacza, że budynek, grunt czy budowla jest związana z działalnością gospodarczą wówczas, gdy posiadana jest przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Związek ów powstaje z mocy prawa. Wybierając stawkę podatku od nieruchomości organ podatkowy ma jedynie obowiązek ustalenia czy podatnik jest czy też nie jest przedsiębiorcą (lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą). Jeśli stwierdzi, że podatnik jest przedsiębiorcą (lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą) automatycznie stosuje dla posiadanych przez tego podatnika gruntów, budynków i budowli stawkę jak za grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że V. C., jest osobą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy L., gdzie widnieje jako przedsiębiorca. Okoliczność ta, w ocenie organu, ma decydujący wpływ na stawkę podatkową podatku od nieruchomości, gdyż fakt współposiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę z mocy prawa tworzy związek tej nieruchomości z działalnością gospodarczą. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r. o sygn. akt II FSK 853/07. W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji organ wskazał, że budynki i grunty będące we współwłasności stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a odpowiedzialność za podatek jest solidarna. Dlatego, jeśli tylko jeden z kilku współwłaścicieli odpowiedzialnych solidarnie za podatek jest przedsiębiorcą, cała objęta współwłasnością nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą. Stawka podatkowa za majątek nieruchomy przedsiębiorcy, jak w dalszym ciągu swojego uzasadnienia podkreśliło Kolegium, wynika z faktu posiadania majątku przez podmiot będący przedsiębiorcą. Kwestia ustalania możliwości faktycznego wykorzystywania gruntu, budynku lub budowli do działalności gospodarczej odnosi się tylko do sytuacji, gdy przedsiębiorca podnosi, że dana nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jest to wyjątek od reguły. Ponieważ wyjątek ów prowadzi do zastosowania innej stawki podatku od nieruchomości, niższej, wymaga dowodów i ustaleń faktycznych. Tymczasem, majątek nieruchomy posiadany przez podatników w P/ nie jest dotknięty wadami technicznymi zrywającymi jego związek z działalnością gospodarczą, związek ten istnieje z mocy prawa i wynika z faktu współposiadania gruntów i budynków przez przedsiębiorcę. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organy podatkowe przy wymiarze podatków związane są wyłącznie przepisami ustaw podatkowych i aktów wydanych z ich upoważnienia. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem podatnicy wnieśli skargę do tutejszego Sądu, w której podnieśli zarzuty naruszenia: 1) art. 121 § 1, art. 122 i art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa polegające na braku wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, 2) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej polegające na niewystarczającym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, 3) naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez jego nieprawidłową interpretację i zastosowanie w sprawie w wyniku uznania, że jedynym kryterium opodatkowania stawką związaną z działalnością gospodarczą gruntów, budynków i budowli jest fakt ich posiadania - przez przedsiębiorcę, bez względu na ich faktyczne niewykorzystywanie w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podnieśli, że sporna nieruchomość została zakupiona do majątku osobistego objętego wspólnością małżeńską jako nieprzeznaczona do działalności gospodarczej, nie była nigdy wykorzystywana w prowadzonej przez V. C. działalności gospodarczej, nie była także i nie jest środkiem trwałym firmy i jej składnikiem, nie była też i nie jest amotryzowana w tej działalności gospodarczej. A zatem, w ocenie podatników, jest ona dla działalności gospodarczej całkowicie "neutralna" w związku z czym nie powinna być opodatkowaną najwyższą stawką podatkową. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 17 maja 2013 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M. z dnia 8 lutego 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie [...] zł W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem decyzja ta nie narusza prawa. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.) – dalej w skrócie: "u.p.o.l." - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części oraz 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1), należące do osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej, będących ich właścicielami lub posiadaczami samoistnymi (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2). Podatek od nieruchomości liczony jest od powierzchni użytkowej budynków lub ich części (art. 4 ust. 1), przemnożonej przez stawkę podatku, w wysokości uchwalonej przez radę gminy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, wysokość stawek podatku od nieruchomości ustala rada gminy, w drodze uchwały. W przepisie tym ustawodawca ustalił równocześnie wielkości maksymalnych stawek podatkowych dla określonych kategorii nieruchomości, dając jednocześnie możliwość ich zróżnicowania przez radę gminy. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, rozróżniając przy tym m.in. budynki: "mieszkalne" (ppkt a), "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (...)" (ppkt b) oraz "pozostałe (...)" (ppkt e). W rozpoznawanej sprawie stawki podatku od nieruchomości ustalone zostały uchwałą Rady Miejskiej w M. Nr XXIII/200/2012 z dnia 30 października 2012 r. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2013. Wskazać też należy, że w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w tej ustawie określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza: "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych;". Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.): "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Spór między stronami dotyczy w szczególności kwestii, czy w stanie faktycznym sprawy organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały opisany wyżej budynek po byłym młynie do "budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", stosując do niego przewidzianą dla takich budynków stawkę podatku. Odnosząc się do tej kwestii na wstępie rozważań stwierdzić należy, że przedmiotowy budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy (skarżącej) należy uznać za budynek związany z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i dlatego zasadne było zastosowanie wobec niego podwyższonej stawki podatkowej, wskazanej dla takich budynków w uchwale Rady Miejskiej w M. Podzielając ten pogląd należy też wskazać, że znajduje on też oparcie w ww. przepisie art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stawka podatkowa za majątek nieruchomy przedsiębiorcy wynika bowiem z faktu posiadania majątku przez podmiot będący przedsiębiorcą. Kwestia ustalania możliwości faktycznego wykorzystywania gruntu, budynku lub budowli do działalności gospodarczej odnosi się tylko do sytuacji, gdy przedsiębiorca podnosi, że dana nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jest to wyjątek od reguły. Ponieważ wyjątek ów prowadzi do zastosowania innej stawki podatku od nieruchomości, niższej, wymaga dowodów i ustaleń faktycznych. Tymczasem, majątek nieruchomy posiadany przez podatników w P. nie jest dotknięty wadami technicznymi zrywającymi jego związek z działalnością gospodarczą, związek ten istnieje z mocy prawa i wynika z faktu współposiadania gruntów i budynków przez przedsiębiorcę. Podkreślić należy także, że podatnicy w toku postępowania nie wskazywali także na zamiar innego wykorzystywania tej nieruchomości. W toku prowadzonego postępowania oraz w skardze podnoszono, że sporna nieruchomość została zakupiona do majątku osobistego objętego wspólnością małżeńską jako nieprzeznaczona do działalności gospodarczej, nie była nigdy wykorzystywana w prowadzonej przez V. C. działalności gospodarczej, nie była także i nie jest środkiem trwałym firmy i jej składnikiem, nie była też i nie jest amortyzowana w tej działalności gospodarczej. Powyższe argumenty nie mogą przesądzać o zasadności zarzutów skargi. W przypadku braku rozdzielności majątkowej wszelkie nieruchomości, w tym także wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności małżonkowie kupują w ramach wspólnego majątku dorobkowego. Fakt niewykorzystywania nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej w żaden sposób nie przesądza o sposobie opodatkowania, skoro, jak już wskazano powyżej, stawka podatkowa za majątek nieruchomy przedsiębiorcy wynika z samego faktu posiadania majątku przez podmiot będący przedsiębiorcą. O braku związku przedmiotowej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może także świadczyć fakt niewpisania wskazanego budynku do ewidencji środków trwałych. Kwestia ta może mieć ewentualnie znaczenie dla podatku dochodowego z uwagi na to, że odpisy amortyzacyjne są kosztem uzyskania przychodu. Kwestia ta nie ma natomiast znaczenia dla podatku od nieruchomości. Odnosząc się zatem do zawartych w skardze zarzutów stwierdzić należy zatem, że nie są one zasadne, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) ani wskazywanych przepisów prawa procesowego (art. art. 121 §1 i art. 122, art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej) - przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie i niezebranie całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, organy podatkowe w sposób wszechstronny i prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji spełniającej wymogi wskazane w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższych wywodów, prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, zdaniem Sądu, nie podważają także przytoczone w skardze wyroki sądów administracyjnych, zapadłe w innych sprawach i w odmiennych stanach faktycznych. Z przytoczonych powyżej względów, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z przepisami prawa materialnego względnie wydana została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło