III SA/Wa 1894/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. O. i A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Prezydent Miasta W. (dalej zwany: "Prezydentem") decyzją z [...] stycznia 2013r. ustalił D. O.-O. i A. O. (dalej zwani: "Skarżącymi") wysokość podatku od nieruchomości za 2013r., w tym od miejsca postojowego położonego w W. przy ul. [...], w łącznej wysokości 262zł. 2. W odwołaniu od ww. decyzji Skarżący wnieśli o uchylenie ww. decyzji w zakresie naliczenia podatku dotyczącego udziału w lokalu niemieszkalnym - garażu lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zakwestionowali opodatkowanie pełnej powierzchni udziału w lokalu niemieszkalnym – garażu, z uwagi na niezgodność naliczenia podatku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95. poz. 613 ze zm.; dalej zwana: "u.p.o.l."). Podkreślili, że ich udział we współwłasności garażu wynosi dla jednego miejsca postojowego 25,28 m² (1/80 z powierzchni 2022,1 m²). Dane te znajdują się w rejestrach. Zdaniem Skarżących nie ma możliwości faktycznego wjazdu i korzystania z lokalu, gdy pojazdy przekraczają 2,20 m. Garaż posiada wysokość 2,20 mierzoną od podłoża do powierzchni sufitu, ale ta przestrzeń jest ograniczona elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania z przestrzeni garażu i miejsca postojowego powyżej 2,05 m. Do obliczenia należnego podatku od nieruchomości powinno być zaliczone 50% powierzchni użytkowej miejsca postojowego. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane: "SKO") decyzją z [...] maja 2013r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, iż zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. powierzchnię pomieszczeń lub ich części kondygnacji o wysokości w świetle od 1.40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m powierzchnie te pomija się. Zdaniem SKO zarzuty odwołania są nieuprawnione w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej zwane “rozporządzeniem"), zgodnie z którym garaż do przechowywania i bieżącej obsługi samochodów osobowych, stanowiący samodzielny obiekt budowalny lub część innego obiektu, będący garażem zamkniętym – z pełną obudową zewnętrzną i zamykanymi otworami, bądź garażem otwartym – bez ścian zewnętrznych albo ze ścianami niepełnymi lub ażurowymi, powinien mieć: 1) wysokość w świetle konstrukcji co najmniej 2,2 m i do spodu przewodów i urządzeń instalacyjnych 2 m; 2) wjazdy lub wrota garażowe co najmniej o szerokości 2,3 m i wysokości 2 m w świetle; 3) elektryczną instalację oświetleniową; 4) zapewnioną wymianę powietrza, zgodnie z § 108 rozporządzenia; 5) wpusty podłogowe z syfonem i osadnikami w garażu z instalacją wodociągową łub przeciwpożarową tryskaczową, w garażu podziemnym przed wjazdem do niego oraz w garażu nadziemnym o pojemności powyżej 25 samochodów; 6) instalację przeciwpożarową, wymaganą przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, zabezpieczoną przed zamarzaniem. Jeżeli zatem lokal niemieszkalny, którego współwłaścicielami są Skarżący, uzyskał pozwolenie na użytkowanie przyjąć należy, iż aby takie pozwolenie mogło zostać wydane spełnione musiały być wymogi płynące m.in. z przepisów ww. rozporządzenia, w tym zakresie wysokość garażu w świetle konstrukcji, która wynosić musi co najmniej 2,2 m. Istotne przy tym jest, że podatkowe pojecie "kondygnacji w świetle" nie może być utożsamiane z wysokością samego wjazdu do lokalu garażowego, którego wysokość zgodnie z przepisami musi wynosić 2 m (w świetle) i który to wjazd jest elementem ściany budynku. SKO wskazało, iż pojęcie z ustawy podatkowej "kondygnacji o wysokości w świetle" odpowiada budowlanemu pojęciu "wysokości w świetle konstrukcji", co oznacza, iż każdy lokal niemieszkalny będący garażem wielostanowiskowym z istoty rzeczy musi posiadać wysokość w świetle konstrukcji co najmniej 2.2 m, a więc podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od pełnej powierzchni użytkowej. 4. Skarżący złożyli na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi zwrócili uwagę na brak logicznego uzasadnienia decyzji i rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury. 5. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga jest zasadna. 2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest na mocy kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). 3. W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią jest kwestia ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w związku z tym, że zdaniem Skarżących przedmiot opodatkowania posiada w niektórych miejscach wysokość ("wysokość w świetle") mniejszą niż 2,2 m. Zdaniem Skarżących w takim przypadku należało uwzględnić treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i do opodatkowania przyjąć jedynie 50% powierzchni użytkowej lokalu, przypadającej na jeden udział, czyli 12,64 m². Zdaniem organów podatkowych obu instancji należy wziąć pod uwagę całość powierzchni użytkowej lokalu, przypadającej na jeden udział, czyli 25,28 m², gdyż wysokość kondygnacji nie może być niższa niż 2,2 m. 4. Zdaniem Sądu w sporze należy rację przyznać Skarżącym. Po pierwsze dlatego, że mimo wniesienia odwołania, w toku postępowania podatkowego nie zostało wyjaśnione, czy podnoszone przez Skarżących zarzuty w odwołaniu mają odzwierciedlenie w stanie rzeczywistym. Organy podatkowe, bez zweryfikowania jak wygląda przedmiot opodatkowania, założyły że, skoro budynek został wybudowany zgodnie z wymogami procedury budowlanej, to również miejsce postojowe Skarżących (udział w lokalu niemieszkalnym – garażu) musi odpowiadać wymogom prawa budowlanego. Organy podatkowe w ogóle nie badały czy przestrzeń garażu, jest – jak twierdzili Skarżący – ograniczona elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania z przestrzeni garażu i miejsca postojowego powyżej 2,05 m. Nie doszło w związku z tym do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania ww. spornego przedmiotu – miejsca postojowego w garażu. W toku postępowania podatkowego nie zbadano czy w odniesieniu do konkretnego miejsca postojowego, będącego we władaniu Skarżących, możliwe jest zaliczenie 50% powierzchni użytkowej tegoż miejsca, czy też całości jego powierzchni, mimo, że Skarżący kwestionowali tą ostatnią możliwość. Takie stanowisko organów podatkowych obu instancji nie może się ostać, z uwagi na podstawowe zasady rządzące postępowaniem podatkowym, a przede wszystkim regułę prawdy obiektywnej, która została wyrażona w treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Rolą organów podatkowych jest podejmowanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Są one przede wszystkim zobowiązane do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych w zakresie wątpliwych okoliczności faktycznych obciąża organy podatkowe, które nie mogą odwoływać się przed ustaleniem stanu faktycznego do przepisów ww. rozporządzenia i to w sposób autorytarny. Stanowi to bowiem zaprzeczenie jednej z nadrzędnych zasad, które powinny rządzić postępowaniem podatkowym – reguły budzenia zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w treści art. 121 § 1 O.p. 5. Sąd stwierdza, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe, a w szczególności Prezydent, w związku z podnoszonym przez stronę okolicznościami faktycznymi, które nie zostały w żaden sposób zweryfikowane, powinien, po wcześniejszy dokonaniu oględzin przedmiotu opodatkowania, zająć się dokonaniem prawidłowej wykładni przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., z uwzględnieniem reguł wykładni zarówno językowej, jak i funkcjonalnej. W tym zakresie pomocne będzie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu w Bydgoszczy z 6 maja 2004r. sygn. akt I SA/Bd 63/04 (dostępne w bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), do którego odwoływali się również Skarżący. W wyroku tym stwierdzono między innymi, że z gramatycznego brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega cała powierzchnia kondygnacji budynku jeżeli jej wysokość w świetle przekracza 220 cm zaś jeżeli jej wysokość wynosi od 140 cm do 220 cm opodatkowaniu podlega jedynie 50 % tej powierzchni. Do celów podatkowych istotne znaczenie ma więc nie tyle wysokość kondygnacji, jako takiej, lecz wysokość kondygnacji w "świetle". Prawo podatkowe jest autonomiczne w stosunku do innych gałęzi prawa i w związku z tym nazwy przyjęte przez to prawo z innych dziedzin prawa nie oznaczają najczęściej tych samych pojęć. Skoro ustawodawca w treści cytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 2 użył zwrotu "wysokość kondygnacji w świetle", a nie zwrotu "wysokość kondygnacji", to dla wyjaśnienia zakresu pojęciowego tego zwrotu nie jest uprawnione bezpośrednie sięganie do przepisów innych ustaw w tym do prawa budowlanego i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych. (...) Zastosowany w treści przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. przez ustawodawcę mało precyzyjny zwrot "wysokość kondygnacji w świetle" niewątpliwie został zaczerpnięty z języka potocznego (por. w świetle bramki, w świetle tunelu itp.) i w istocie rzeczy może oznaczać, że chodzi o wysokość prześwitu między dwiema płaszczyznami, co w odniesieniu do kondygnacji budynku może jedynie oznaczać wysokość między podłożem a najniższymi trwałymi elementami konstrukcyjnymi stropu. Tak ustalona treść przepisu art 4 ust. 2 u.p.o.l., w oparciu o reguły wykładni gramatycznej jest zbieżna z treścią ustaloną w oparciu o reguły wykładni funkcjonalnej, albowiem co do zasady podstawą opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, co w przypadku garaży wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem oznacza, że mogą tam wjechać samochody o wysokości nie większej niż najniższy trwały element konstrukcyjny stropu. 6. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 P.p.s.a. uznał, że zasadne jest w sprawie uchylenie decyzji wydanych przez organy podatkowe obu instancji (punkt pierwszy sentencji wyroku), z tym, że prawidłowość decyzji Prezydenta w zakresie innych składników niż miejsce postojowe nie była kwestionowana i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie można w tym zakresie pogorszyć sytuacji Skarżących. Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego stronie (punkt trzeci sentencji) Sąd postanowił na mocy art. 200 oraz art. 209 P.p.s.a.