III SA/Po 363/16

Dnia 20 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 597,- zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] października 2015r. nr [...] Starosta [...] wydał decyzję o cofnięciu T. S. uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wskazano, że w/w został decyzją Starosty [...] skierowany na kontrolne badane kwalifikacji, ale na badania się nie stawił. Wobec powyższego, w oparciu o art. 103 ust.1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011r.- O kierujących pojazdami, starosta cofnął uprawnienia kierowcy. W dniu 1 lutego 2016r. T. S. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie od w/w decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wskazał w nim, że dopiero w dniu 1 lutego 2016r. będąc w Wydziale Ruchu Drogowego dowiedział się o tym, że cofnięto mu uprawnienia. Nie odbierał przedtem żadnej korespondencji. Pod adresem wskazanym w decyzji tj. [...], nie mieszka od roku 2005, a od roku 2010 gospodarstwo jest opuszczone. Wyjaśnił okoliczności kolizji drogowej i podkreślił, że w trakcie postępowania wyjaśniającego przed organem policji drogowej wskazał aktualny adres, a nie wiedział, że będzie toczyć się przeciwko niemu jakiekolwiek postępowanie przed organami samorządowymi. Do kolejnego pisma na dowód aktualnego miejsca pobytu załączył umowę najmu, oświadczenie żony T. S. potwierdzające fakt zamieszkiwania od roku 2005 w [...], przy ul. [...]. W piśmie z dnia 1 marca 2016r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] opisał ponownie i szczegółowo okoliczności kolizji załączając wezwanie do Komisariatu Policji we [...], protokół przesłuchania świadka, opis zdarzenia, zdjęcia i materiał graficzny. Decyzją z dnia [...] marca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 134 Kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Także w dniu [...] marca 2016r., postanowieniem o nr [...] odmówiono T. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 31 marca 2010 roku składając wniosek o wydanie prawa jazdy wskazał jako adres zamieszkania [...], taki adres też podał w oświadczeniu z dnia 30 marca 2010 roku. Ponieważ nie poinformował organu o zmianie adresu, korespondencja wydana na taki adres jest skierowana prawidłowo, a tym samym należy uznać skutki doręczenia zastępczego. T. S. reprezentowany przez pełnomocnika skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zakwestionowano stanowisko organu co do skuteczności kierowanej do skarżącego korespondencji. Podkreślono, że skarżący nie mógł zawiadomić organu o zmianie adresu, bo nie wiedział, że toczy się w jego sprawie jakiekolwiek postępowanie. Sprawa cofnięcia uprawnień była inną sprawą niż kolizji drogowej i to policję poinformował o zmianie adresu. Odbierał też wszelką kierowaną przez policję korespondencję i brał udział w postępowaniu. Przywołując wyrok WSA w Warszawie pełnomocnik podkreślił, że o tym, czy osoba pod wskazanym adresem mieszka i czy można jej doręczyć pismo procesowe decyduje stan faktyczny, a nie to, czy jest ona tam zameldowana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz.1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem oceny sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia T. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) organy administracji publicznej mogą orzec o przywróceniu uchybionego terminu na wniosek strony, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz zainteresowany dopełni czynności, dla której termin był określony, jedocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Z treści art. 58 Kpa wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu organ w sposób niepełny ocenił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a przede wszystkim nie odniósł się do przesłanek jego przywrócenia. Treść uzasadnienia opiera się jedynie na uznaniu prawidłowości doręczenia decyzji o cofnięciu uprawnień i obowiązku strony powiadomienia o zmianie adresu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując w uzasadnieniu, że nie sposób zgodzić się z argumentami T. S. zawartymi we wniosku i kierowanych do organu pismach w istocie nie wyjaśnił z którymi z nich się nie zgadza i dlaczego. Poza oceną organu pozostały okoliczności wskazane przez stronę, że nie mógł mieć wiedzy o tym, że toczy się w jego sprawie jakiekolwiek postępowanie przed starostą. Ograniczenie uzasadnienia do wskazania obowiązku wynikającego z art. 41 § 2 Kpa nie jest wystarczające dla oceny wniosku o przywrócenie terminu, a wiąże się raczej z oceną skuteczności doręczenia, o czym będzie mowa niżej. Analiza akt dowodzi, że w trakcie obsługi zdarzenia drogowego z udziałem kierującego T. S. funkcjonariusz policji sporządził notatkę urzędową. W notatce tej zawarł swoje spostrzeżenia co do kierującego pojazdem. Wpisał w niej również dane kierującego, imię i nazwisko, nr pesel, adres zamieszkania i nr dokumentu prawa jazdy. Ta notatka, jak i dane spisane z prawa jazdy stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego przez Starostę [...] w sprawie skierowania na badania kontrolne. To postanowienie jak i decyzja w tej sprawie skierowane na adres wskazany w notatce urzędowej wróciły z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Podobnie jak postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień i decyzja wydana w wyniku tego postępowania. Żadna okoliczność stanu faktycznego nie wskazuje na to, że T. S. miał jakąkolwiek wiedzę o tym, że toczy się postępowanie administracyjne w związku ze wszczętym postępowaniem karnym, czy też jako następstwo postępowania karnego. Z akt nie wynika też, czy i w jakim trybie został pouczony o tym, że może się toczyć przeciwko niemu postępowanie administracyjne. Lektura akt dowodzi jedynie, że żadne z pism postępowania administracyjnego do niego nie dotarło, nie mógł więc poinformować organu o zmianie miejsca zamieszkania. Fakt, iż w roku 2010 ubiegał się o wydanie duplikatu prawa jazdy nie nakłada na niego takiego obowiązku. Postępowanie w sprawie wydania duplikatu było prowadzone na wniosek strony, natomiast postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień i skierowania na badanie kontrolne są niezależnymi od wydania duplikatu prawa jazdy sprawami administracyjnymi i to wszczynanymi z urzędu. Zarówno treść notatki urzędowej, jak i protokół przesłuchania świadka potwierdzają argumenty skarżącego, że nie miał wiedzy, o tym że wdrożone zostanie przeciwko niemu postępowanie administracyjne. Z notatki wynika jedynie, że funkcjonariusz miał wątpliwości co do znajomości przepisów prawa o ruchu drogowym. Skarżący nie był pod wpływem alkoholu ani innego środka odurzającego, co w pierwszej kolejności mogłoby nasuwać oczywiste wątpliwości co do jego stanu zdrowia i w konsekwencji badania kwalifikacji. Powyższe okoliczności całkowicie pozostały poza kontrolą organu, a mają one istotne znaczenie dla oceny okoliczności uprawdopodabniających uchybienie terminu. Uwzględniając powyższe i rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią też fakt, że strony, ich przedstawiciel i pełnomocnicy są obowiązani do zawiadomienia organu o każdej zmianie swego adresu, ale takiej która zaszła w toku postępowania. Jeżeli natomiast strona zmieniła miejsce zamieszkania przed wszczęciem postępowania administracyjnego, to w razie wszczęcia postępowania na jej wniosek jest obowiązana do wskazania aktualnego adresu. Organ administracji publicznej nie może natomiast powołać się na przepis art. 41 § 2 Kpa, jeżeli strona zmieniła miejsce zamieszkania przed wszczęciem postępowania z urzędu, także wówczas, gdy nie jest to pierwsze postępowanie w sprawie (patrz komentarz do art. 41 Kpa, Andrzej Wróbel, Lex/el.2016). Skoro więc nie można czynić skarżącemu zarzutów niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 41 § 1 Kpa, to nie można też go obciążać skutkami wynikającymi z § 2 tegoż przepisu. W konsekwencji organy winny też ponownie, w trybie przepisów Kpa rozpatrzyć kwestię biegu terminu do złożenia odwołania, jako następstwa skutecznego doręczenia decyzji. O uchyleniu zaskarżonego postanowienia sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. 2016, poz. 718), a o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tejże ustawy.