I GSK 1188/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-03

Skład orzekający: Janusz Zajda, Henryk Wach, Artur Adamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, polegające na braku publikacji zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta, stanowi podstawę do zwrotu dofinansowania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że naruszenie zasady konkurencyjności, wynikające z braku publikacji zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta, stanowiło podstawę do zwrotu dofinansowania. Sąd podkreślił, że nawet drobne uchybienia w procedurach zamówień publicznych, jeśli są objęte wytycznymi dotyczącymi korekt finansowych, mogą skutkować obowiązkiem zwrotu środków. Ustalenie wysokości korekty na podstawie taryfikatora, uwzględniającego wagę i charakter naruszenia, jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca realizowała projekt "B." współfinansowany ze środków unijnych na podstawie umowy z Województwem Kujawsko-Pomorskim. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w stosowaniu zasady konkurencyjności przy zamówieniach, w szczególności brak publikacji zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta. W konsekwencji organy administracji nałożyły na skarżącą obowiązek zwrotu części dofinansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od A. K.-K. na rzecz Ministra Inwestycji i Rozwoju 1.800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K.-K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2482/15 w sprawie ze skargi A. K.-K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K.-K. na rzecz Ministra Inwestycji i Rozwoju 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 21 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K.-K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2015 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Na podstawie umowy z [...] lutego 2011 r. zawartej pomiędzy Województwem Kujawsko-Pomorskim a A. K.-K. (dalej: umowa o dofinansowanie) skarżąca realizowała projekt pt. "B." w ramach Priorytetu IX Rozwój kształcenia i kompetencji w regionach, Działania 9.1. Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty, Poddziałania 9.1.1. Zmniejszenie nierówności w stopniu upowszechniania edukacji przedszkolnej. Okres realizacji projektu został zaplanowany od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2012 r., stronie przyznano dofinansowanie w kwocie 1.499.595,08 zł. W wyniku kontroli planowej w okresie [...] czerwca - [...] lipca 2012 r., kontroli doraźnej w dniach [...]-[...] października 2012 r., a także kontroli dokumentacji trwającej od [...] października 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. przeprowadzonych przez Instytucję Pośredniczącą, stwierdzono nieprawidłowości. Ustalono m.in., że mimo obowiązku wynikającego z umowy Strona nie zastosowała zasady konkurencyjności przy niektórych zamówieniach przekraczających 14.000 €. Pismem z [...] lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do zwrotu wydatków uznanych za niekwalifikowalne w wysokości 10.465,25 zł wraz z odsetkami. Wobec niezwrócenia kwoty, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków. Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Marszałek Województwa zobowiązał skarżącą do zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektu pt. "B.", wykorzystanego z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w kwocie 10.465,25 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Decyzją z [...] marca 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił ww. decyzję organu I instancji w części dotyczącej zwrotu kwoty w wysokości 518,50 zł wraz z należnymi odsetkami i w tym zakresie umorzył postępowanie. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie § 20 umowy o dofinansowanie skarżąca była zobowiązana do stosowania zasady konkurencyjności przy zamówieniach, których wartość przekraczała wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14.000 € netto, polegającej m.in. na wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, zamieszczeniu zapytania na swojej stronie internetowej (o ile beneficjent taką stronę posiada) oraz w siedzibie beneficjenta. W dniu [...] lipca 2010 r. skarżąca zamieściła zapytanie ofertowe w swojej siedzibie, nadto [...] sierpnia 2010 r. wysłała je do trzech potencjalnych wykonawców. Zdaniem organu odwoławczego skarżąca nie dopełniła obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej. Organ przychylił się do wyjaśnień skarżącej, że do 3 sierpnia 2010 r. strona internetowa była w budowie, a co za tym idzie nie było obowiązku opublikowania zapytania ofertowego na tej stronie. Zauważył równocześnie, że zapytanie ofertowe zostało wysłane do trzech potencjalnych wykonawców w dniu 5 sierpnia 2010 r., a więc w momencie, gdy strona internetowa już w pełni funkcjonowała. W ocenie organu skarżąca doprowadziła do sytuacji, w której część potencjalnych wykonawców mogła się dowiedzieć o zapytaniu ofertowym w dniu [...] lipca 2010 r. (zamieszczenie zapytania ofertowego w siedzibie), a część, do której zostały wysłane bezpośrednio zapytania ofertowe, mogła się dowiedzieć po dniu 5 sierpnia 2010 r. Minister stwierdził, że skoro termin składania ofert oznaczono na dzień 13 sierpnia 2010 r., należało zamieścić zapytanie ofertowe na stronie internetowej w dniu 3 sierpnia 2010 r., zwłaszcza, że wykonawcy, którzy złożyli ofertę dowiedzieli się o niej po dniu 5 sierpnia 2010 r. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził naruszenie § 20 umowy o dofinansowanie. Podkreślił, iż zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie "Jeżeli (...) zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez beneficjenta wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych". W celu ustalenia korekty finansowej Minister posłużył się dokumentem - Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS (dalej: taryfikator), który stanowi załącznik nr 10 do Zasad finansowania PO KL z [...] grudnia 2012 r. (obowiązujący na dzień wykrycia nieprawidłowości). Organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko Marszałka Województwa, który nałożył na skarżącą korektę w wysokości 15%, wskazaną w punkcie 13 taryfikatora, czyli zobowiązał do zwrotu kwoty 9.946,75 zł. Stwierdził, iż na podstawie § 23 ust. 1 umowy o dofinansowanie skarżąca zobowiązała się do prowadzenia działań informacyjnych i promocyjnych kierowanych do opinii publicznej, informującej o finansowaniu realizacji projektu przez Unię Europejską. Na podstawie § 23 ww. umowy skarżąca powinna przestrzegać Wytycznych dotyczących oznaczania projektów w ramach PO KL, które szczegółowo odnoszą się m.in. do informowania społeczeństwa o fakcie współfinansowania projektu z EFS. Jak wynika z ustaleń zespołu kontrolującego, skarżąca przedstawiła ulotki informacyjne, reklamy prasowe zamieszczone w lokalnej prasie, płytę CD z nagranym spotem radiowym, plakaty, potykacze reklamowe, stojaki reklamowe, banery reklamowe typu roll-up, balony z uchwytem oraz reklamę emitowaną na telebimie. Stwierdzono, że tylko reklama samochodowa zawierała uchybienie dotyczące właściwego oznakowania. Zdaniem Ministra, drobne uchybienie w postaci braku logotypów UE i POKL na reklamie samochodowej nie przeszkodziło w postrzeganiu przedsięwzięcia skarżącej jako projektu współfinansowanego ze środków europejskich i nie powinno skutkować koniecznością zwrotu środków poniesionych przez skarżącą na działania informacyjno-promocyjne. W związku z tym organ odwoławczy postanowił w części dotyczącej zwrotu kwoty 518,50 zł uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Wyrokiem z 21 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K.-K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2015 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. Stwierdził, że zapytanie ofertowe dotyczące zakupu usługi cateringowej skarżąca zamieściła w swojej siedzibie w dniu [...] lipca 2010 r., a w dniu 5 sierpnia 2010 r. wysłała je do trzech potencjalnych wykonawców. Jednocześnie nie dopełniła obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej, wobec tego, że do 3 sierpnia 2010 r. strona internetowa była w budowie i nie było możliwości i obowiązku opublikowania go na tej stronie. Zapytanie ofertowe zostało wysłane do trzech potencjalnych wykonawców w dniu 5 sierpnia 2010 r., a więc w dniu, gdy strona internetowa była już w pełni funkcjonalna. Na skutek takich działań, w ocenie Sądu I instancji, część potencjalnych wykonawców mogła się dowiedzieć o zapytaniu ofertowym w dniu [...] lipca 2010 r. (zamieszczenie zapytania w siedzibie), a część, do której zostały wysłane bezpośrednio zapytania ofertowe, mogła się dowiedzieć po dniu 5 sierpnia 2010 r. W tych okolicznościach zapytanie ofertowe powinno być zamieszczone na stronie internetowej skarżącej w dniu uruchomienia tej strony, natomiast brak jego zamieszczenia w tej dacie naruszył postanowienia § 20 pkt 1 umowy o dofinansowanie. Przytaczając treść art. 184 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157 poz.1240; dalej: ufp), Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, iż stwierdzone w rozpoznawanej sprawie uchybienia wskazują na wykorzystanie dofinansowania przyznanego na realizację przedmiotowego projektu z naruszeniem zasady konkurencyjności, co wyczerpało przesłankę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich, określoną w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Zapisy regulujące tę kwestię zawiera również § 13 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym w przypadku, gdy dofinansowanie jest przez beneficjenta wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ działał na podstawie przepisów prawa, a wydana decyzja została podjęta po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku A. K.-K. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: ppsa) zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji: I. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj.: 1. art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.Urz. UE.L.210 z 31 lipca 2006 r. ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 7 tego rozporządzenia poprzez błędne uznanie, iż przepis ten pozwala dokonywać w sposób niejako automatyczny korekt państwu członkowskiemu wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości bez względu na charakter, wagę i skutki finansowe tych nieprawidłowości; 2. § 203 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie projektu w ramach programu operacyjnego kapitał ludzki (Nr umowy: [...]) z [...] lutego 2011 roku oraz błędną wykładnię pkt. 2.2.4 Zasady konkurencyjności - Zasad finansowania Programu operacyjnego Kapitał Ludzki z [...] grudnia 2009 roku poprzez błędne uznanie, iż dyspozycja wskazanego powyżej przepisu umowy o dofinansowanie wiąże obowiązek publikacji zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta oraz jego siedzibie z datą wysłania zapytania ofertowego do trzech potencjalnych wykonawców. Ponadto błędna wykładnia § 203 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie polega na uznaniu, iż zapytanie ofertowe powinno być zamieszczone na stronie internetowej skarżącej w dniu uruchomienia tej strony, a brak zamieszczenia zapytania narusza postanowienia ww. przepisu umowy o dofinansowanie. Powyższe uchybienia w ocenie sądu I instancji stanowią o naruszeniu przez skarżącą zasady konkurencyjności. II. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa oraz w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju powyżej wskazanych przepisów kpa; 2. art. 141 § 4 ppsa poprzez nie zawarcie przez Sąd I instancji stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie naruszenia przepisów postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ppsa, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zd. 2 ppsa, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów środka prawnego. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. 1 ppsa. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 ppsa, oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Za podstawę wyroku z 21 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Na podstawie umowy z [...] lutego 2011 r. zawartej pomiędzy Województwem Kujawsko-Pomorskim a A. K.-K., skarżąca realizowała projekt "B". Okres realizacji projektu został zaplanowany od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2012 r. Na podstawie § 20 umowy o dofinansowanie skarżąca była zobowiązana do stosowania zasady konkurencyjności przy zamówieniach, których wartość przekraczała wyrażoną w złotych równowartość 14.000 € netto polegającej na wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, zamieszczeniu zapytania na swojej stronie internetowej (o ile beneficjent posiada taką stronę) oraz w siedzibie beneficjenta. W dniu [...] lipca 2010 r. skarżąca zamieściła zapytanie ofertowe w swojej siedzibie, natomiast 5 sierpnia 2010 r. wysłała je do trzech potencjalnych wykonawców. Do 3 sierpnia 2010 r. strona internetowa była w budowie. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 174 pkt 2 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym, a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; dostępne – tak jak pozostałe http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (v. wyrok NSA z 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa w pkt II 1 petitum środka prawnego zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 151 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w powiązaniu z przepisami kpa "poprzez oddalenie skargi" pomimo naruszenia wskazanych przepisów kpa. Natomiast w pkt II 2 petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 141 § 4 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu (wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r., I OSK 62/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (v. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10). Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (v. wyrok NSA z 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). Przy ocenie skuteczności naruszenia art. 141 § 4 ppsa pamiętać należy, że jest to przepis procesowy, zatem może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeżeli jego naruszenie miało wpływ i to istotny na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa). To obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzuconego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu pierwszej instancji byłby inny. Należy również zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 ppsa przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 ppsa). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku, który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 stwierdził, że: "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia". Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej należy wykazać istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania administracyjnego. Prawidłowe uzasadnienie stwierdzenia zaistnienia omawianej przesłanki musi polegać na wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone z równoczesnym wyraźnym wskazaniem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie oraz nie zastosowanie innego nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 ppsa. Przepis art. 151 ppsa stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 ppsa jest konsekwencją niestwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 ppsa, skutkujących uwzględnieniem skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator nie wskazał, na czym konkretnie polegało naruszenie art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa przez organ administracji publicznej, którego to naruszenia nie stwierdził Sąd I instancji będąc do tego zobowiązany z mocy art. 134 § 1 ppsa. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ta regulacja prawna oznacza, że obowiązkiem organu administracji publicznej, wynikającym z zawartej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władz publicznych. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 kpa wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów albo instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. W sytuacji, kiedy strona kwestionuje ustalenia organu administracji, ale nie przedstawia dowodów potwierdzających jej twierdzenia, na organie administracji nie spoczywa ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez ten organ. Po ustaleniu okoliczności dotyczących zamieszczenia zapytania ofertowego [...] lipca 2010 r. w siedzibie strony oraz że skarżąca wysłała zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców 5 sierpnia 2010 r., oraz że do 3 sierpnia 2010 r. strona internetowa była w budowie organ nie miał obowiązku wzywania strony do przedstawienia dowodów dotyczących faktów już ustalonych. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2 ppsa. Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1 ppsa - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Kasator zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów, cytując ich treść oraz odwołując się wprost do ich treści. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 ppsa może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1 ppsa) wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1 ppsa określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym, ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo - wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ppsa, Sądowi I instancji nie zarzucono naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Natomiast według art. 184 ust. 1 ufp, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Dokonując niepodważonych przez kasatora ustaleń faktycznych w sprawie, Minister Infrastruktury i Rozwoju przed wydaniem decyzji określającej kwotę podlegającą zwrotowi miał obowiązek najpierw ustalenia czy środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich wykorzystane zostały z naruszeniem procedur, a w konsekwencji ustalenia kwoty zwrotu. Dokonując wyliczenia kwoty przypadającej do zwrotu organ administracji publicznej w ramach postępowania dowodowego dokonał wykładni zapisów umowy z [...] lutego 2010 r. o dofinansowanie projektu, Wytycznych dotyczących określenia korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS. Następnie działając w ramach zasady swobodnej oceny dowodów Minister Infrastruktury i Rozwoju ustalił, że zwrotowi podlega kwota 9.946,75 zł. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej w kwestii wysokości korekty finansowej należy wskazać, że z brzmienia art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 wynika, że to państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych i korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. To państwo członkowskie bierze pod uwagę rozmiar nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Wykładnia wskazanego przepisu pozwala zatem uznać, że w zastosowanych przez organ wytycznych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pn. "Wymierzenie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" (w tzw. "Taryfikatorze") zawarta jest ocena wagi i charakteru naruszenia (v. wyrok NSA z 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 173/13). Ustalenie wysokości korekty może następować na dwa sposoby: przez zastosowanie metody dyferencyjnej lub metody wskaźnikowej. Metodę dyferencyjną stosuje się, jeżeli możliwe jest indywidualne oszacowanie rozmiaru szkody spowodowanej ujawnionym naruszeniem. Jeżeli natomiast skutki finansowe określonego naruszenia są pośrednie lub rozproszone, a zatem trudne czy wręcz niemożliwe do oszacowania stosuje się metodę wskaźnikową według wzoru ustalonego w Taryfikatorze. Wskaźnik procentowy przyjmuje się zgodnie z właściwą tabelą Taryfikatora. Wskaźnik ten wyraża abstrakcyjny i uśredniony stopień "szkodliwości" określonego typu naruszenia, przyjmuje się go w wysokości i na warunkach określonych w Taryfikatorze. Sąd podziela stanowisko wyrażone w przywołanym wyżej wyroku NSA z 25 kwietnia 2014 r., że Taryfikator sam w sobie zawiera ocenę charakteru i wagi jaką dla danej nieprawidłowości przypisała Polska jako państwo członkowskie przyporządkowując konkretną stawkę procentową do konkretnego naruszenia prawa zamówień publicznych. W Taryfikatorze przewidziano możliwość braku obowiązku nakładania korekt finansowych za naruszenia, które mają charakter formalny i nie wywołują żadnych skutków finansowych. Stwierdzony w rozpoznawanej sprawie brak zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta nie stanowi tylko uchybienia formalnego, ustalenie to skutkuje zastosowaniem korekty w wysokości 15% opisanej w pkt 13 Taryfikatora. Argumentacja podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ppsa zmierzająca do podważenia stanu faktycznego sprawy nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty podniesione w ramach drugiej podstawy kasacyjnej pozostają w ścisłym związku z niepodważonymi ustaleniami stanu faktycznego. Skoro kasator nie podważył skutecznie tych ustaleń w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa, to w rozumieniu art. 184 ppsa skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c/ w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w zw. § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło