IV SA/Wa 832/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na zasadzie art 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."', utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] (dalej "RDOŚ") z [...] sierpnia 2013 r., którą umorzono postępowanie w sprawie zobowiązania p. Z. C. do przeprowadzenia rekultywacji części terenu składowania "masy plastycznej" - po byłym Z., zlokalizowanym w [...], gmina [...] (działki nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Jako podstawę orzekania przywołano art. 82 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.). W uzasadnieniu skarżonej decyzji opisano przebieg sprawy. Dalej wskazano m.in.: - z uwagi na negatywne oddziaływanie zeskładowanych odpadów, w szczególności na wody podziemne, Wojewoda [...], decyzją z [...] października 1996 r., na podstawie art. 82 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, zobowiązał p. Z. C. (właściciela zakładu) do przeprowadzenia prac rekultywacyjnych terenu składowania odpadów; wskutek odwołania, Minister Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z [...] marca 1997 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] (w części dotyczącej terminów wykonania obowiązku) i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia; decyzje organów obu instancji zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 kwietnia 2002 r. (sygn. akt IV SA 4022/01), a później sprawy ponownie nie rozstrzygano; część przedmiotowego składowiska, znajdująca się na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], stała się własnością S.; ponieważ przedmiotowe składowisko kolidowało z trasą budowanej autostrady [...], G. ([...]) przystąpiła do jego likwidacji w pasie drogowym autostrady; ponieważ generuje to po stronie S. wysokie koszty, a zdaniem strony obowiązek likwidacji składowiska i ciężar związanych z tym wydatków powinien ponieść p. Z. C. jako ich wytwórca), G. wniosła do Wojewody [...] o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, - pismem z 19 września 2011 r. Wojewoda [...] przekazał, z przywołaniem art. 65 K.p.a., sprawę do Wójta Gminy [...], - w piśmie z 28 września 2011 r. Wójt Gminy [...] wykazał, że przedmiotowy odpad był umieszczany w specjalnie do tego wykonanym zagłębieniu, a jego składowanie lub magazynowanie było elementem procesu produkcyjnego; zdaniem Wójta Gminy [...], postępowanie w przedmiotowej sprawie winno być prowadzone przez RDOŚ, w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493, z ze zm.), zwanej dalej "ustawą o szkodach" i przekazał sprawę dalej, na podstawie art. 65 K.p.a. - postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. RDOŚ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych w środowisku, w związku ze zgłoszeniem wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, spowodowanego oddziaływaniem na środowisko odpadów - "masy plastycznej", zdeponowanych na terenie dawnego Z., odnosząc się w jego treści również do wniosku G. z 8 września 2011 r., - Wójt Gminy [...] pismem z 27 stycznia 2012 r. wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie; pismem z 31 stycznia 2012 r. zażalenie od postanowienia wniosła również G., zaś organ odwoławczy w rozstrzygnięciu z [...] czerwca 2012 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał, że organ I. instancji przyjął za zgłoszenie szkody w środowisku wniosek G. z 8 września 2011 r. skierowany do Wojewody [...]; wniosek ten dotyczył jednak kwestii zobowiązania P. Z. C., byłego właściciela Z. [...] do usunięcia szkodliwych odpadów i wykonania rekultywacji terenu składowiska odpadów - tzw. "masy plastycznej"; w jego treści G. wskazała na art. 82 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, obowiązujący w dacie, w której Wojewoda [...] decyzją z [...] października 1996 r., zobowiązał p. Z. C. do przeprowadzenia rekultywacji terenu składowiska, - w toku ponownego rozpatrywania przedmiotowej sprawy ustalono, że po wydaniu wyroku o sygn. akt IV SA 4022/01 Starosta [...], pismem z 22 listopada 2002 r. wystąpił do Ministerstwa Środowiska o przekazanie w całości akt sprawy p. Z. C.; akta zostały przekazane Starostwu [...] przy piśmie z 12 grudnia 2002 r., - pismem z 28 maja 2007 r. Starosta [...] przekazał Wojewodzie [...] akta sprawy dotyczącej rekultywacji zanieczyszczonej gleby, na terenie po byłym Z., na podstawie art. 36 pkt 1 ustawy szkodowej, a po zmianie kompetencji organów w związku ze zmianą art. 7 ust. 1 ustawy szkodowej, akta sprawy zostały przekazane do RDOŚ, - zgodnie z zaleceniem zawartym w postanowieniu Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2012 r. RDOŚ wystąpił do G. o sprecyzowanie wniosku z 8 września 2011 r.; pismem z 8 sierpnia 2012 r. G. podtrzymało żądanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zobowiązania p. Z. C., (byłego właściciela Z.) do usunięcia odpadów i wykonania rekultywacji terenu składowania odpadów poprzez jego likwidację; składowisko odpadów kolidowało z trasą przebiegu autostrady [...], dlatego przystąpiono do likwidacji tego składowiska w pasie drogowym budowanej autostrady, - organ I. instancji ustalił w toku prowadzonego postępowania, że na zlecenie G., przeprowadzono likwidację i rekultywację terenu po składowisku odpadów "masy plastycznej", zlokalizowanym w pasie drogowym autostrady [...] (na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] i [...]); wywóz odpadów nastąpił między lipcem a październikiem 2011 roku; teren po zlikwidowanej części składowiska został objęty monitoringiem wód podziemnych; natomiast odpady "masy plastycznej" pozostały jeszcze na działkach nr ew.: [...] i [...] - należących do osób fizycznych, - zawiadomieniem z 7 stycznia 2013 r. RDOŚ przekazał wniosek GDDKiA, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., w związku z art. 54b ust. 1 pkt 1 oraz art. 54c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, zezm.) do Marszałka Województwa [...]; w odpowiedzi pismem z 29 maja 2013 r. Marszałek Województwa [...] uznał się za niewłaściwego w sprawie i zwrócił wniosek wraz z aktami sprawy do RDOŚ, - w tym stanie rzeczy RDOŚ decyzją z [...] sierpnia 2013 r. umorzył postępowanie, w sprawie zobowiązania p. Z. C. do przeprowadzenia rekultywacji części terenu składowania "masy plastycznej" po byłym Z., z uwagi na jego bezprzedmiotowość; w uzasadnieniu wskazano, że zgodnie ze stanem faktycznym odpady z przedmiotowych działek zostały usunięte tym samym brak jest przedmiotu niniejszego postępowania - winno być ono umorzone jako bezprzedmiotowe, - art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, według brzmienia na dzień wydania decyzji z 1996 roku, określał, że jednostka organizacyjna oraz osoba fizyczna, wykonująca działalność gospodarczą wpływająca szkodliwie na środowisko, jest obowiązana podejmować działania mające na celu usunięcie przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko lub zagrożenia i przywrócenie środowiska do stanu właściwego; natomiast zgodnie z ust. 2 ww. artykułu terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego mógł ustalać w drodze decyzji zakres i sposób wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę interes społeczny, istniejący stan zniszczenia lub zagrożenia środowiska oraz faktyczne możliwości wykonania obowiązku, - w dniu, w którym NSA uchylił decyzję Wojewody [...] z 1996 roku., (8 kwietnia 2002 r.) ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska już nie obowiązywała; została ona uchylona ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085, ze zm.) z dniem 1 października 2001 r. (art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy); art. 3 ust. 1 ustawy wprowadzającej przesądził, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej; w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska takich przepisów odrębnych nie było; w związku z tym postępowanie winno zostać zakończone w trybie art. 82 ustawy o ochronie kształtowaniu środowiska, przy czym ostatnie brzmienie tego artykułu, przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) było następujące: " 1. Jednostka organizacyjna oraz osoba fizyczna, wykonująca działalność wpływającą szkodliwie na środowisko, jest obowiązana podejmować działania mające na celu usunięcie przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko lub zagrożenia i przywrócenie środowiska do stanu właściwego. 2. Z zastrzeżeniem ust. 2a, starosta, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej, może ustalać, w drodze decyzji, zakres i sposób wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę interes społeczny, istniejący stan zniszczenia lub zagrożenia środowiska oraz możliwości wykonania obowiązku. 2a. Jeżeli działalność wpływająca szkodliwie na środowisko stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 30 ust 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, organem właściwym do określenia zakresu obowiązku, o którym mowa w ust. 1, jest wojewoda" - nieuprawnione były wobec tego działania prowadzone w przedmiotowym postępowaniu na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, a w konsekwencji przekazywanie sprawy do kolejnych organów w związku z wejściem w życie ustawy o szkodach, a następnie zmianą kompetencji organów w jej przepisach, - biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, że RDOŚ nie był organem właściwym do rozstrzygnięcia w postępowaniu toczącym się w trybie art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska; mając na względzie jednak, że organ I. instancji faktycznie prowadził postępowanie, zbierając materiały w sprawie, występując do stron i innych organów, należało formalnie umorzyć postępowanie prowadzone przed tym organem, jako organem niewłaściwym; postępowanie prowadzone na postawie art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska powinno być przekazane zgodnie z właściwością do organu wskazanego w art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska; powyższe zasady powinny zostać zastosowane analogicznie do działek o nr ew. [...] i [...], należących do osób fizycznych; organ odwoławczy uznał, że rozdzieleniu sprawy nie sprzeciwia się art. 105 § 1 K.p.a. W skardze na decyzję sformułowano zarzuty naruszenia: - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o ten przepis i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia na tym przepisie, - art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska poprzez brak wyraźnego stwierdzenia o konieczności nałożenia na p. Z. C. obowiązku usunięcia szkodliwych odpadów i wykonania rekultywacji terenu składowiska odpadów tj. "masy plastycznej"; - art. 65 § 1 K.p.a. poprzez brak jego zastosowania - nie przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi właściwemu, - art. 84 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wyraźnego stwierdzenia o konieczności powołania w sprawie biegłego (w sprawie wymagane jest posiadanie wiadomości specjalnych), - art. 7 i 77 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie - brak działań zmierzających do szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, - art. 8 K.p.a. poprzez wykonywania zadań w sposób niemający nic wspólnego z pogłębianiem zaufania obywateli do organów administracji publicznej, - art. 11 K.p.a. poprzez brak przekonywania skarżącego o zasadności przesłanek, które zadecydowały o określonym załatwieniu spraw. Uzasadniając skargę wskazano, że organ nie wyjaśnił wnikliwie, czy co do meritum istniały podstawy umorzenia postępowania w przedmiocie zobowiązania określonego podmiotu do podjęcia działań naprawczych, zaś - o ile organ administracji uznał się za nie właściwy w sprawie - winna być ona przekazana do organu właściwego. Dodatkowo, orzeczenie organu odwoławczego dotyczy przedmiotowo innych kwestii, czym naruszono zasadę instancyjności postępowania. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Na rozprawie Strona skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć tylko niektóre z zawartych w niej zarzutów są zasadne. Trafnie wywodzono w skardze, że organ odwoławczy mylnie utrzymał w mocy decyzję RDOŚ, w sytuacji gdy dostrzegł brak właściwości tego organu do orzekania w sprawie. Sąd miał na uwadze następujące uwarunkowania prawne i faktyczne. Orzekając w spawie organ administracji utrzymał w mocy orzeczenie organu I. instancji, którym umorzono postępowanie prowadzone na podstawie art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Postępowanie to było kontynuowane przez RDOŚ w związku z przekazaniem mu tej sprawy po wyroku o sygn. akt IV SA 4022/01. Organ I. instancji dokonał oceny merytorycznej sprawy, konstatując ze brak jest przesłanek do nałożenia obowiązków na określony podmiot, w myśl art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Dla wydania określonego orzeczenia - rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej w formie władczej - musi istnieć konkretna podstawa prawna wskazująca przesłanki, gdy orzeczenie może być przez organu administracji publicznej wydane i zakres jego kompetencji - tu jakiego rodzaju obowiązki i na kogo mogą być nałożone. W rozpoznawanej sprawie organ procedował w oparciu o materialnoprawną podstawę art. 82 ust. 1 - 2a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, którego mocą zakreślono materialnie zakres obowiązków podmiotów podejmowania działań naprawczych (ust. 1) a jednocześnie przyznano organom administracji publicznej (odpowiednio staroście bądź wojewodzie) określone kompetencje do władczego precyzowania zakresu obowiązku względem konkretnych podmiotów (ust. 2 i 2a). Jest poza sporem (tez przeciwnych nie sformułowano również w skardze), że brak jest przepisów przejściowych, z których wynikałoby, aby kompetencje do orzekania na zasadzie art. 82 ust. 2 lub 2b ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska przeszły na RDOŚ, w szczególności zasada taka nie wynika z art. 35 ustawy o szkodach, w tym z jego ust. 2. W tej sytuacji trafna była konstatacja organu odwoławczego, że organ I. instancji nie był upoważniony do orzekania w myśl art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska (argumentacja prawna organu w tym zakresie jest trafna i ponowne jej powtarzanie byłoby nieuzasadnione z uwagi na uprzednie szczegółowe zreferowanie) a wobec faktu, prowadzenia postępowania w tym zakresie przez organ niższego stopnia, co znalazło wyraz w wydaniu decyzji, w której co meritum dokonał oceny sprawy, orzeczenie takie należało wyeliminować z obrotu prawnego a postępowanie, prowadzone w myśl art. 82 ust. 2 bądź 2a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, umorzyć. Nie ma kluczowego znaczenia w sprawie, że RDOŚ, orzekając co do meritum, wydał decyzję o umorzeniu postępowania. W danym przypadku nie miała ono ściśle procesowego charakteru. Była następstwem dokonania merytorycznej oceny uwarunkowań sprawy i wynikiem określonej konstatacji - o braku przesłanek merytorycznych do nałożenia obowiązku podjęcia działań naprawczych przez określony podmiot. Wobec tego w danym przedmiocie orzekał organ do tego nieupoważniony, natomiast organ odwoławczy, utrzymując to orzeczenie w mocy, sformułował jedynie odmienne uzasadnienie, trafnie tym razem wywodząc, że organ I instancji nie był upoważniony do orzekania w sprawie. Tego rodzaju sytuacja jest nie do zaakceptowania, gdyż prowadzi do niejasności, gdy chodzi o stan prawny - czy w istocie kwestia ewentualnego zobowiązania określonej osoby do podjęcia działań naprawczych na konkretnych działkach została prawomocnie rozstrzygnięta (orzeczeniem takim, kreującym prawa stron, jest każdy ostateczny akt administracyjny, zawierający stwierdzenie o merytorycznym braku przesłanek nałożenia obowiązku). Organ odwoławczy wskazał wprawdzie w uzasadnieniu skażonego aktu, że sprawa powinna zostać przekazana organowi właściwemu, co wskazuje, że w - jego ocenie - istnieją podstawy do wydania kolejnego orzeczenia w danym zakresie (oceny odpowiedzialności danego podmiotu za domniemane szkody w środowisku w myśl danej regulacji) jednak pozostawił równocześnie w obrocie decyzję, w której kwestia odpowiedzialności konkretnej strony zostały już rozstrzygnięte. W tym kontekście trafne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należało wydać orzeczenie w myśl art. 138 § 1 pkt2 miast art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a skutkiem naruszenia tych przepisów jest zaistnienie stanu niepewności prawa, gdy chodzi o zakres spraw ostatecznie rozstrzygniętych. Chybione są natomiast w takiej sytuacji procesowej zarzuty skargi, gdy chodzi o zaniechanie przekazania sprawy właściwemu organowi. Organ II. instancji, obowiązany do rozpatrzenia konkretnych środków odwoławczych, nie miał w tym zakresie żadnych kompetencji - zakres orzekania w danym przypadku zakreśla wyczerpująco art. 138 §. 1 i 2 K.p.a. Kwestia ewentualnego dalszego przekazania sprawy, już po ostatecznym zakończeniu postępowania, prowadzonego przez RDOŚ w myśl art. 82 ust. 2 bądź 2a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, wykracza poza grancie tego postępowania. Wypada tylko odnotować ze wobec nowelizacji art. 65 §. 1 K.p.a. i wyeliminowania regulacji szczególnej, którą przewidywane były środki zaskarżenia na akt w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości, problematyka ta nie pozostaje już bezpośrednio w kognicji sądów administracyjnych z uwagi na treść art. 3 §.2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Nieprawidłowości w tym zakresie mogą być odtąd zwalczane procesowo przez strony jedynie poprzez wnoszenie skarg na bezczynność konkretnych organów, gdy chodzi o wydanie orzeczenia w danej sprawie lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 §.2 pkt 8 w zw. z pkt 1 wskazanej ustawy) bądź w ramach procedury rozstrzygania sporów kompetencyjnych (art. 22 §. 3 pkt 1 K.p.a.). Organ administracji wyraził w uzasadnieniu uchylonego obecnie orzeczenia pogląd, że sprawa powinna zostać przekazana według właściwości. Jednak kwestie czy jest tak w istocie - czy istnieje obecnie nadal możliwość orzekania w myśl art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i jaki organ byłby w tym przedmiocie właściwy - pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, które zakreśla ocena zasadności umorzenia postępowania prowadzonego przez RDOŚ, w myśl art. 82 ust. 2 bądź 2a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Wobec wskazanych uwarunkowań formalnych nie są trafne zarzuty skargi dotyczące braku właściwego wyjaśnienia sprawy (także kwestia zasadności powołania biegłego), w tym dokonania wadliwych ustaleń, czy zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązków na określony podmiot, w myśl art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zagadnienia te wykracza poza granice sprawy - oceny właściwości RDOŚ do prowadzenia postępowania w określonym trybie. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Orzekając w pkt. 2 wyroku, Sąd miał na względzie, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Orzekając ponownie w sprawie, organ administracji będzie miał na uwadze ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania, zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.