II GZ 85/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 853/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie: Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 24 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 853/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. R. (dalej przywoływana również jako: skarżąca, wnioskodawczyni) wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rozwoju (obecnie: Ministra Rozwoju i Finansów) z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca we wniosku o przyznanie ochrony tymczasowej wskazała, że wysokość kwoty orzeczonej decyzją (5.576,97 zł) połączona ze wstrzymaniem dalszego finansowania może spowodować utratę płynności finansowej działalności gospodarczej W. R., polegającej na prowadzeniu przedszkoli prywatnych. W toku sprawy, w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, skarżąca złożyła w Sądzie dokumentację finansową dotyczącą m.in. prowadzonej działalności w postaci 3 placówek niepublicznych przedszkoli obejmującą m.in. wyciągi z kont bankowych, a także zeznania podatkowe. WSA w Warszawie uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji wystąpią skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Na taką ocenę Sądu wpływ miała przede wszystkim wysokość kwoty orzeczonej do zwrotu w zaskarżonej decyzji (5.576,97 zł) w zestawieniu z kwotami rzędu kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie, jakimi skarżąca obraca w związku z prowadzeniem trzech placówek przedszkolnych, które w dalszym ciągu funkcjonują i odnotowywany jest przychód w związku z ich prowadzeniem. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, co najmniej przedwczesne jest twierdzenie, że egzekucja kwoty orzeczonej w decyzji może doprowadzić do skutków, o których mowa w treści art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. i uznanie przez Sad I instancji, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sposób niedostateczny wykazuje możliwość poniesienia przez skarżącą szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. W. R. stwierdziła, że wykonanie decyzji może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki, tj. konieczność zamknięcia prowadzonego przedszkola lub konieczność znacznego ograniczenia jego działalności. Wnioskodawczyni podniosła, że prowadzone przez nią przedszkola mają osobne budżety, a zaskarżona decyzja dotyczy jednego z ich. Zdaniem skarżącej nie jest możliwe z budżetów placówki oświatowej prowadzonej przez nią finansowanie innych placówek. Ponadto, w ocenie skarżącej w następstwie likwidacji przedszkola wystąpią trudne do odwrócenia skutki – utrata źródła utrzymania pracowników, a także utrata możliwości zapewnienia przez rodziców opieki przedszkolnej dla podopiecznych przedszkola. Pośrednio może to również przyczynić się do konieczności rezygnacji z pracy przez rodziców, którzy nie mają opieki dla swoich dzieci. Skarżąca powołała się również na okoliczność, że w stosunku do niej zostały wydane 3 decyzje o zwrocie dofinansowania w łącznej kwocie 25.280,98 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Zgodnie jednak z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości bądź w części aktu lub czynność, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z wnioskowego charakteru instytucji udzielenia ochrony tymczasowej wynika, że to na podmiocie składającym wniosek spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jej zastosowaniem. Oznacza to, że strona powinna uzasadnić wniosek takimi argumentami, aby wykazać, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, na poparcie przedstawionych w tym wniosku okoliczności strona powinna załączyć dokumenty obrazujące wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny wniosku W. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA zasadnie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Sąd I instancji ocenił w tym kontekście nie tylko okoliczności podniesione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (nota bene: gołosłownym i zbyt skrótowo uzasadnionym), lecz również dokumenty złożone do akt sprawy w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Takie działania Sądu świadczą o wszechstronnej i całościowej ocenie sytuacji skarżącej w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a będące efektem tej oceny stanowisko Sądu I instancji zasługuje na aprobatę NSA. Zasadnie bowiem WSA uznał, że w świetle dokumentów finansowych skarżącej, m.in. wyciągów z rachunków bankowych, nie można uznać, że skarżącej grozi wystąpienie znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Za stanowiskiem tym przemawia okoliczność, że wartość dotacji określonej do zwrotu stanowi część miesięcznych obrotów skarżącej, wynikających z wyciągu z rachunku bankowego strony, więc argumenty o konieczności zakończenia działalności i wynikających z tego skutkach są przedwczesne i nie mogą odnieść oczekiwanych przez skarżącą skutków. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższej oceny nie mogą zmienić argumenty podniesione w zażaleniu, z uwagi na to, że zadaniem NSA nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz li tylko kontrola postanowienia wydanego przez WSA. Wobec tego nie było podstaw, aby odnieść się do nowych okoliczności, powołanych w zażaleniu i uwzględnić je przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, uwzględniając przy tym podniesione w toku postępowania okoliczności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji