VII SA/Wa 1928/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. E. prowadzącego działalność pod firmą [...] w [...] na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...]czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie uznania praktyk jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów oddala skargę VII SA/Wa 1928/15 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Rzecznik Praw Pacjenta, działając na postawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 3 i 4, art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012r., poz. 159 ze zm. - dalej jako: ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta), uznał praktyki stosowane w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. przez L. E. prowadzącego działalność leczniczą pod firmą [...], polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowanym zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku niezawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem placówki w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...], przez co pacjenci nie mogli złożyć wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej - za naruszające zbiorowe prawa pacjentów i stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki w dniu 7 stycznia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem wszczęcia z urzędu przedmiotowego postępowania były informacje uzyskane za pośrednictwem bezpłatnej ogólnopolskiej infolinii, które uprawdopodabniały naruszenie zbiorowych praw pacjentów przez podmiot leczniczy L. E. [...] (zwanym dalej "podmiotem leczniczym"). Pismem z dnia 14 stycznia 2015 r. Rzecznik Praw Pacjenta, działając na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, wystąpił do podmiotu leczniczego z prośbą o przesłanie pisemnych informacji i wyjaśnień : czy podmiot leczniczy zaprzestał udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom w okresie od 1 stycznia 2015 r. w związku z prowadzonym protestem skutkującym odmową zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r ? czy podmiot poinformował pacjentów o sposobie udostępniania dokumentacji medycznej pacjentom w związku z zamknięciem jego placówek od dnia 1 stycznia 2015 r. jak podmiot leczniczy zorganizował udostępnianie dokumentacji medycznej pacjentom po 1 stycznia 2015 r. Dodatkowo w powyższym piśmie, Rzecznik Praw Pacjenta działając w trybie art. 61 ust. 1 ww. ustawy poprosił o przesłanie poświadczonego za zgodność z oryginałem dokumentu ustanawiającego procedurę wewnętrzną obowiązującą w Przychodni w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej oraz kopie regulaminu organizacyjnego. W odpowiedzi, podmiot leczniczy pismem z dnia 26 stycznia 2015 r. wskazał, iż w związku z brakiem umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, nie udzielał świadczeń opieki zdrowotnej od dnia 1 stycznia 2015 r. W dniu 2 stycznia 2015r. na zewnątrz budynku Przychodni została umieszczona stosowna informacja z numerem kontaktowym telefonu, pod którym pacjenci mogli uzyskać informację na temat sposobu udostępniania dokumentacji medycznej. Natomiast w dniu 5 stycznia 2015r. dwie rejestratorki medyczne wraz z L. E. udzielały pacjentom informacji telefonicznie i osobiście w Przychodni gdzie mogą uzyskać pomoc medyczną. Dokumentacja medyczna była kserowana nieodpłatnie (zainteresowane dokumentacją były 3 lub 4 osoby). Od dnia 7 stycznia 2015 r. podmiot leczniczy świadczył usługi w oparciu o umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, a dokumentacja medyczna była dostępna i wydawana pacjentom w postaci poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii tego samego dnia. Do powyższych wyjaśnień została dołączona kopia Regulaminu Organizacyjnego [...] oraz "Zasady postępowania z dokumentacją medyczną w [...]". Po przeprowadzeniu postępowania, Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że w ww. Przychodni doszło do stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W jego ocenie, w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. Przychodnia stosowała praktyki polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowanym zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciu podmiotu leczniczego, przez co pacjenci byli pozbawieni możliwości złożenia wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej. Twierdzenia podmiotu leczniczego, że na zewnątrz budynku Przychodni została wywieszona stosowna informacja z numerem kontaktowym telefonu pod którym były udzielane informacje w przedmiocie udostępniania dokumentacji medycznej jedynie potwierdziły, że pacjenci nie mogli skorzystać ze swojego prawa do udostępnienia dokumentacji medycznej, gdyż wszelkie informacje o sposobie złożenia stosownego wniosku były udzielane telefonicznie. Tym samym przychodnia dopuściła się naruszenia prawa pacjenta do udostępnienia dokumentacji bez zbędnej zwłoki. Z informacji przekazanych przez pacjenta wynikało, że Przychodnia w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. była zamknięta. Następnie w dniu 7 stycznia 2015 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy lekarzami zrzeszonymi w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...], a Ministrem Zdrowia, w wyniku którego protest lekarzy zakończył się, co jest faktem powszechnie znanym. W ocenie Rzecznika Praw Pacjenta doszło zatem do stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Organ wyjaśnił, że dostęp do dokumentacji medycznej jest prawem pacjenta, a jego realizacja regulowana jest przez przepisy rozdziału 7 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W celu realizacji tego prawa pacjent powinien złożyć stosowne żądanie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o udostępnienie dokumentacji medycznej w wybranej przez siebie formie określonej w art. 27 ww. ustawy. Przepisy prawa nie określają jednak w jaki sposób pacjent ma skierować powyższe żądanie. Uznać zatem należy, że może być to dowolny sposób, w szczególności pacjent może udać się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych i ustnie zażądać udostępnienia dokumentacji medycznej. Przy tym podmiot leczniczy udzielający świadczeń zdrowotnych nie może ograniczać sposobu przyjmowania wniosków o udostępnienie tej dokumentacji. W niniejszej sprawie bezsporne było, że podmiot leczniczy uczestniczył w proteście lekarzy rodzinnych zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...] do dnia 7 stycznia 2015 r. Ze zgłoszenia dokonanego w dniu 5 stycznia 2015 r. przekazanego do Biura Rzecznika Praw Pacjenta za pośrednictwem bezpłatnej, ogólnopolskiej infolinii wynikało, że Przychodnia w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. była zamknięta i nie udostępniała dokumentacji medycznej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Biorąc pod uwagę całość wskazanych okoliczności, Rzecznik Praw Pacjenta dał wiarę informacjom przekazanym przez pacjenta. Stosowana przez podmiot leczniczy w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. praktyka była bezprawna, gdyż uniemożliwiła pacjentom składanie wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej. Ponadto zamknięcie placówki podmiotu w sytuacji w której istniała pilna potrzeba uzyskania dokumentacji medycznej (np.: dla wystawienia recepty uprawniającej do nabycia leku, przeprowadzenia zabiegu operacyjnego) celem skorzystania ze świadczeń udzielanych przez inny podmiot, stanowiło naruszenie dyspozycji § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawne rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania zgodnie z którą udostępnienie dokumentacji następuje bez zbędnej zwłoki. Rzecznik Praw Pacjenta wskazał również, ze stosowanie w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. przez Przychodnię ww. praktyk nie było adresowane do konkretnej osoby lecz wymierzone w każdego potencjalnego pacjenta. Ponadto miało zorganizowany charakter. Zamknięcie podmiotu leczniczego nastąpiło w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...], a Przychodnia przewidywała, że zachowanie to spowoduje, że pacjent nie uzyska dostępu do dokumentacji medycznej w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych. Zdaniem Rzecznika, w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, co obligowało organ do uznania rzeczonej praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjentów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł L. E., prowadzący działalność leczniczą pod firmą [...] . Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż wywieszenie kartki z numerem telefonu, pod którym można uzyskać informację, stanowiło ograniczenie prawa pacjenta do udostępniania dokumentacji medycznej, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (tekst jednolity z dnia 6 czerwca 2013 r. - Dz.U. z 2014r. poz. 177 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż przepis ten odnosi się do pacjentów, a nadto przyjęcie, iż było to "uniemożliwienie pacjentom składanie wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej", naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, oraz art. 8 kpa, poprzez brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i wadliwe ustalenie stanu faktycznego, naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 89 § 2 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego, naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 kpa, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. art. 64 ust. 3 i 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i nakazującej jej zaniechanie, jeżeli podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizator strajku zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 59 ust. 1 ww. ustawy. W omawianym przypadku wydaje się decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Definicję praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów zawiera przepis art. 59 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się dwa rodzaje zachowań: bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych oraz stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu zorganizowanie wbrew przepisom o rozwiązywaniu sporów zbiorowych akcji protestacyjnej lub strajku przez organizatora strajku - mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych. W świetle powyższego, nie jest ważny skutek, tylko sam fakt określonego zachowania, zatem podjęte zachowania nie muszą w istocie doprowadzić do pozbawienia lub ograniczenia praw pacjenta. W powyższym przepisie chodzi o zapewnienie szczególnej ochrony w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom jako zbiorowości, grupie, niezależnie od podstawy prawnej świadczenia zdrowotnego. Aby praktyka została zakwalifikowana jako naruszająca zbiorowe prawa pacjentów, konieczne jest wykazanie, że dochodzi do naruszenia praw nieoznaczonej z góry większej liczby pacjentów. Naruszenie zbiorowych praw pacjentów wymaga powtarzalności zachowania, wskazującej na stałość postępowania. Praktyka określona w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy ma polegać na zachowaniu bezprawnym oraz zorganizowanym. Co istotne, nie tylko działania, lecz także zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych mogą wywoływać skutki w postaci naruszenia zbiorowych praw pacjenta. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ przeprowadził postępowanie dowodowe stosownie do treści art. 7 i 77 k.p.a. W postępowaniu wyjaśniającym Rzecznik Praw Pacjenta zastosował instrument wynikający z przepisu art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o prawach pacjenta. Organ pouczył skarżącego o obowiązku udzielenia informacji, jak również o sankcji wynikającej z nieudzielenia żądanych dokumentów zgodnie z art. 69 ustawy o prawach pacjenta. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że działanie strony skarżącej w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r., polegało na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej i stanowiło praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów. Faktem powszechnie znanym, niewymagającym dowodu, była okoliczność, że w związku z brakiem porozumienia resortu zdrowia z Federacją Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...] (skupiającą lekarzy rodzinnych) w sprawie kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia na 2015 r., część lekarzy nie otworzyła swoich przychodni i gabinetów po dniu 1 stycznia 2015r., tj. w dniach 2 (piątek) i 5 (poniedziałek) stycznia 2015 r. Dzień 6 stycznia 2015 r. (wtorek) był dniem wolnym od pracy. W dniu 7 stycznia 2015 r. (środa) zostało zawarte porozumienie pomiędzy lekarzami zrzeszonymi w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...] a Ministrem Zdrowia, w wyniku którego protest lekarzy zakończył się. W rozpoznawanej sprawie uczestnictwo skarżącego podmiotu leczniczego w proteście lekarzy rodzinnych zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...] do dnia 7 stycznia 2015r. było bezsporne. Ze zgłoszenia dokonanego w dniu 2 stycznia 2015r., przekazanego do Biura Rzecznika Praw Pacjenta za pośrednictwem ogólnopolskiej infolinii, wynikało, że przychodnia w dniu 2 stycznia 2015r. była zamknięta i nie udostępniała dokumentacji medycznej. Koresponduje to z wyjaśnieniami przychodni zawartymi w piśmie z dnia 26 stycznia 2015 r., które było odpowiedzią na wystąpienie organu na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Wątpliwości Sądu nie budzi, że naruszenie prawa pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej - będące przedmiotem rozpoznawanej sprawy, może być rozpatrywane w kategorii naruszenia zbiorowych praw pacjentów. Prawo to zostało szczegółowo uregulowane w rozdziale 7 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Po śmierci pacjenta, prawo wglądu w dokumentację medyczną ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia (art. 26 ust. 2). Jak stanowi przepis art. 27 cyt. ustawy, dokumentacja medyczna jest udostępniana: do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych; poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii; poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji. Zastosowanie przez organ przepisów art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z art. 26 i art. 27 tej ustawy, uznać należy za prawidłowe. Sąd w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że praktyka stosowana podmiot leczniczy prowadzony przez stronę skarżącą w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. była bezprawna. Podmiot wskutek zamknięcia placówki medycznej, uniemożliwił przyjmowanie od pacjentów oraz realizację wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej w prawem dopuszczonych formach. Skarżący nie dopuścili tym samym możliwości przyjmowania wniosków zgłaszanych przez pacjentów osobiście w przychodni - w formie ustnej, nie było również możliwe udostępnienie dokumentacji do wglądu, co zapewnia art. 27 pkt 1 ustawy. Działanie takie stanowiło też naruszenie dyspozycji § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, zgodnie z którą udostępnienie dokumentacji następuje bez zbędnej zwłoki. Organ zasadnie wskazał, że zamknięcie przychodni w sytuacji, w której istniała pilna potrzeba uzyskania dokumentacji medycznej (np.: dla wystawienia recepty uprawniającej do nabycia leku, przeprowadzenia zabiegu operacyjnego) w istocie mogło uniemożliwić skorzystanie ze świadczeń udzielanych przez inny podmiot. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na przepis art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną również podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, jeżeli dokumentacja ta jest niezbędna do zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych. Działanie skarżącego wypełnia również drugą przesłankę z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - było to zachowanie zorganizowane. Zamknięcie podmiotu leczniczego nastąpiło w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia [...]. Działanie to było celowe, bowiem podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych co najmniej przewidywał, że jego zachowanie doprowadzi do naruszenia praw pacjentów i mimo tego godził się na to W tym miejscu wyjaśnić należy, że dla uznania przedmiotowej praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nie mają znaczenia motywy, które kierowały skarżącymi przy podjęciu decyzji o zamknięciu przychodni. W wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 61/13 (CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że odpowiedzialność na podstawie przywołanego przepisu zachodzi również w przypadku działania w innym celu i przewidywania możliwości pozbawienia pacjenta prawa lub ich ograniczania. Dokonując wykładni art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta na gruncie niniejszej sprawy, nie jest istotne kto był inicjatorem zorganizowanych działań, lecz to, na ile podmiot odpowiedzialny przedsięwziął odpowiednie środki celem przeciwdziałania planowanym i w konsekwencji zaistniałym naruszeniom zbiorowych praw pacjenta. Jak zostało wykazane przez Rzecznika Praw Pacjenta, strona skarżąca nie podjęła żadnych działań, które zapobiegłyby naruszeniu praw pacjentów do dostępu do dokumentacji medycznej w sytuacji zamknięcia przychodni w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. Stosowanie przez przychodnię w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. opisanych praktyk nie było adresowane do konkretnej osoby, lecz było wymierzone w każdego potencjalnego pacjenta. W ocenie Sądu, wszystkie przywołane wyżej okoliczności pozwalały Rzecznikowi Praw Pacjenta na uznanie praktyk stosowanych w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. przez [...],- polegających na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów oraz stwierdzenie zaniechania stosowania tej praktyki w dniu 7 stycznia 2015r. Sąd podzielił ocenę Rzecznika Praw Pacjenta, że w celu realizacji prawa udostępnienia dokumentacji medycznej, pacjent może złożyć stosowne żądanie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, w wybranej przez siebie formie, określonej w art. 27 ww. ustawy, a zatem przez udostępnienie dokumentacji do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii, czy poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru. Wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej może zostać złożony w dowolny sposób; w szczególności pacjent może udać się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych i osobiście złożyć wskazane podanie. Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych nie może ograniczać sposobu przyjmowania wniosków o udostępnienie tej dokumentacji jedynie do formy pisemnej, telefonicznej bądź elektronicznej. Zważywszy, że udostępnienie dokumentacji nie jest z reguły czynnością wymagającą skomplikowanych procedur, pacjent w opisanym stanie faktycznym nie mógł zrealizować swojego prawa "bez zbędnej zwłoki", co w standardowych warunkach może oznaczać niezwłocznie, w myśl § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. Zamknięcie przychodni - niezależnie z jakiego powodu (protest, strajk), w tym nawet w sytuacji zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia - nie ma znaczenia w kontekście stwierdzonego w sprawie naruszenia zbiorowych praw pacjentów. Działanie polegające na zamknięciu podmiotu leczniczego było działaniem celowym, a jego konsekwencją było świadome naruszenie zbiorowych praw pacjentów polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej, czy też zaniechaniu jej udostępnienia w prawem przewidzianej formie. Dostrzec należy, że podmiot leczniczy nie jest typowym podmiotem gospodarczym o charakterze biznesowym, który w dowolnym momencie można zamknąć. W czasie gdy jest zamknięty nadal ma obowiązek przestrzegać praw pacjentów w zakresie prawa do dokumentacji medycznej. Winien tak organizować działalność a także jej zakończenie, aby pacjenci mogli mieć dostęp do swojej dokumentacji medycznej, a wniosek o jej udostępnienie mogli złożyć w dowolny sposób. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podzielił zarzutów w niej podniesionych, tak dotyczących prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów procesowych. Podzielając ocenę dokonaną przez Rzecznika Praw Pacjenta, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.