I SA/Gd 232/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-11-23
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który wydzierżawił część swoich gruntów rolnych, może ubiegać się o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na całą powierzchnię gruntów, w tym na te wydzierżawione, jeśli nie dołączył oświadczenia współposiadacza o zgodzie na przyznanie płatności?Ratio decidendi
Rolnik, który wydzierżawił część swoich gruntów rolnych, nie może ubiegać się o pomoc finansową ONW na całą powierzchnię, w tym na grunty wydzierżawione, jeśli nie dołączył oświadczenia współposiadacza o zgodzie na przyznanie płatności. Kluczowe jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych w rozumieniu przepisów wspólnotowych, a nie tylko posiadanie ich w sensie cywilnoprawnym. W przypadku braku takiego oświadczenia, płatność dla wydzierżawionej części gruntów nie może zostać przyznana.Stan faktyczny
Rolnik H. Cz. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013. Organ I instancji pierwotnie przyznał pomoc, jednak po ponownym postępowaniu uchylił poprzednią decyzję i przyznał niższą kwotę, wykluczając z płatności działkę ewidencyjną nr [...], którą skarżący wydzierżawił W. Cz. na 15 lat. Organ ustalił, że faktycznym użytkownikiem tej działki był dzierżawca, a nie skarżący. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę posiadania i użytkowania gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi H. Cz. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 oddala skargę.
H.C., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 13 maja 2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2013. We wniosku strona wniosła o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do działek rolnych o łącznej powierzchni 174,52 ha, w tym m.in. do działki ewidencyjnej nr [...], położonej w [...]. Do wniosku strona załączyła materiał graficzny, na którym zaznaczyła położenie działek rolnych zadeklarowanych we wniosku.
Decyzją z dnia 11 października 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 w wysokości 16.648,37 zł do powierzchni 173,36 ha.
Decyzja została doręczona dnia 14 października 2013 r., a wobec braku jej zaskarżenia stała się ostateczna.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania (poprzednia decyzja została uchylona decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 9 lipca 2015 r.), decyzją z dnia 9 października 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję dotychczasową z dnia 11 października 2013 r. oraz przyznał stronie pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 w wysokości 14.696,97 zł do powierzchni 167,36 ha.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie, podtrzymuje stanowisko, że H.C. nie prowadził działalności rolniczej w 2013 roku na działce ewidencyjnej [...], wydzierżawionej w dniu 15 stycznia 2001 r. i zadeklarowanej we wniosku o przyznanie pomocy na rok 2013. Jako dowód, któremu organ dał wiarę, wskazano pismo przekazane przez Placówkę Terenową Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolników [...], z którego wynika, że H.C. wydzierżawił w dniu 15 stycznia 2001 r. m.in. działkę ewidencyjną [...] o powierzchni 6,2524 ha. Na potwierdzenie powyższego do pisma dołączono kserokopie umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r. zawartej na okres 15 lat pomiędzy H. D.C. a W.C. (umowa wpłynęła do biura w dniu 11 grudnia 2014r.). Do pisma dołączono kserokopię oświadczenia H.C. z dnia 28 września 2014 r., z którego wynika, że działki [...] i [...] użytkuje i pobiera z nich pożytki W.C., zaś dotacje z działki [...] pobiera H.C., a potem wspólnie się z tego rozliczają.
W dniu 22 października 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał W.C. w charakterze świadka do złożenia wyjaśnień kto użytkował działki ewidencyjne [...] i [...] w latach 2004-2013. W dniu 12 listopada 2014 r. W.C. złożył wyjaśnienia, z których wynika, że to on użytkował ww. działki. W odpowiedzi na pytanie o szczegóły tego użytkowania, podał, że grunty rolne były obrabiane, siane i orane. Świadek oświadczył, że to H.C. kupował nawozy a decyzje o tym co siać bracia podejmowali wspólnie, podatki płacą wspólnie (jednak dokumenty i potwierdzenia są wystawione na H.C.). W.C. był świadomy tego, że jego brat, H.C. składa wnioski o dopłaty do ARiMR. W.C. oświadczył, że pieniądze z dotacji były zainwestowane w działki. W innym oświadczeniu, z dnia 13 stycznia 2015 r., H.C. oświadczył: "Pan W, któremu wydzierżawiłem 5,80 ha gruntów, podejmuje decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie wspólnie wykonujemy".
Organ rozpatrując ponownie materiał zgromadzony w sprawie nie dał wiary oświadczeniom złożonym przez stronę na okoliczność wznowienia postępowania. Owe oświadczenia strony zostały złożone w celu uniknięcia konsekwencji błędnie zadeklarowanej działki [...] - zwrot nienależnie pobranych płatności do tej działki. W ocenie organu złożone przez H.C. i W.C. oświadczenia jednoznacznie wskazują, że to W.C. był faktycznym użytkownikiem działki [...].
W związku z powyższym organ uznał, że H.C. we wniosku o przyznanie płatności nieprawidłowo zadeklarował powierzchnię działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej [...]. Wnioskodawca nie był bowiem faktycznym posiadaczem i użytkownikiem tych gruntów. Nadto organ wskazał, że H.C. składając wniosek o przyznanie płatności nie dołączył oświadczenia współposiadacza działki [...] o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności, co automatycznie wyklucza go z przyznania płatności dla tej działki. Jednocześnie organ podkreślił, że H.C. podpisał na wniosku oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz skutki składania fałszywych oświadczeń. Tym samym, przedkładając w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności, strona przyjęła pełną odpowiedzialność za całość zawartych w nim deklaracji, jak również dała podstawę do uznania, że znane są jej warunki udzielania określonych płatności.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 2 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Dyrektor, weryfikując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdził, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji jest słuszne i odpowiada przepisom prawa, zatem organ I instancji prawidłowo wykluczył działkę ewidencyjną nr [...], którą H.C. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności. Przywołując stan faktyczny sprawy Dyrektor uznał, że faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr [...], a także osobą, która utrzymywała grunty zgodnie z normami i przestrzegała wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek był W.C. a nie skarżący. Końcowo organ odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania uznając je za niezasadne.
W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając:
1. obrazę przepisów prawa materialnego tj. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – poprzez przyjęcie za podstawę wydanej decyzji kryteriów innych niż opisane we wskazanych wyżej przepisach, pomimo powołania ich jako podstawy prawnej wydanego orzeczenia podczas gdy strona postępowania była posiadaczem gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność; skarżący prowadził działalność rolniczą na działce nr [...], a nadto strona postępowania oraz W.C. współkorzystali, a zatem byli współposiadaczami gruntów rolnych, na które przysługuje płatność;
2. obrazę przepisów o postępowaniu mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie przepisów:
- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wybiórcze i niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę prowadzącą do poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy;
- art. 8 i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób niebudzący zaufania jej uczestników do władzy publicznej, w szczególności zaś poprzez brak wyjaśnienia uczestnikom postępowania przyczyn nieuwzględnienia wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania;
- art. 80 k.p.a. polegające na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował, zastosował oraz czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
W konsekwencji powyższej kontroli sąd uchyla zaskarżoną decyzję jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola sprowadzała się w pierwszej kolejności do przesądzenia dwóch podstawowych kwestii, tj. 1) zasadności wznowienia postępowania przez organy administracji rolnej; 2) oceny wydania przez te organy we wznowionym postępowaniu decyzji zgodnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Dokonując oceny w tak zakreślonych granicach, skład orzekający nie dopatrzył się naruszeń prawa mających lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do niekwestionowanego w sprawie faktu wydzierżawienia przez skarżącego - przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie pierwotnej, ostatecznej decyzji - na mocy umowy z dnia 15 stycznia 2001 r. działki o nr ewidencyjnym [...] objętej wnioskiem strony o płatności, o którym to fakcie organ I instancji nie miał wiedzy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności, uznać należało, że ziściła się przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., tj. ujawniona została istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, a zarazem nowy dowód w postaci umowy dzierżawy, który co prawda istniał w dniu wydania decyzji, lecz nie był znany organowi. Jakakolwiek zmiana areału gruntów znajdujących się w posiadaniu skarżącego jest bowiem istotną okolicznością w rozumieniu przywołanego przepisu, którą organ musi mieć na uwadze przy podejmowaniu decyzji, niezależnie od brzmienia przepisu formułującego wymóg posiadania nieruchomości rolnych przez wnioskodawcę, deklarującego grunty do płatności. Ujawnienie tej okoliczności uprawniało Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do wznowienia postępowania w sprawie płatności, o które ubiegał się skarżący. Zaistnienie przedstawionej przesłanki wznowienia postępowania przesądzało z kolei o konieczności uchylenia pierwotnej decyzji i wydania nowego orzeczenia rozstrzygającego o istocie sprawy, stosownie do dyspozycji przepisu art. 151 § 1 pkt 2 Kpa.
W dalszej kolejności podnieść trzeba, że wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu w skardze, nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego. Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w postaci płatności ONW na rok 2013 reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 - określana dalej jako ustawa PROW). Stosownie do treści art. 10 ust . 1 tej ustawy, pomoc jest przyznawana:
1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.
W oparciu o wskazaną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Stosownie do treści jego § 2 płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.L 30 z 31.01.2009, str. 16 - zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009):
1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:
a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo
b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005;
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L 316 z 02.12.2009, str. 654), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005. Z przytoczonych regulacji wynika, że warunkiem koniecznym uzyskania płatności ONW jest posiadanie na dzień 31 maja danego roku przez podmiot ubiegający się o nie działek rolnych o minimalnym areale wynoszącym 1 ha i prowadzenie na nich "działalności rolniczej".
"Rolnikiem" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 jest osoba fizyczna lub prawna lub grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.
"Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.
W świetle treści powyższych przepisów płatności ONW przysługują temu, kto użytkuje rolniczo grunt i zobowiązuje się go użytkować przestrzegając na obszarze całego gospodarstwa rolnego zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z przepisami dotyczącymi wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Prawodawca wspólnotowy wprowadzając przesłanki uprawniające do otrzymania pomocy powiązał je z faktycznym użytkowaniem gruntu. Pomoc finansowa w formie płatności ONW udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, tzn. rolnikom, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy). W ocenie Sądu, prawidłowe jest zatem stanowisko organów administracji w zakresie w jakim wywodziły one, że warunkiem przyznania płatności na dany rok kalendarzowy jest ich faktyczne użytkowanie. Posiadanie na gruncie prawa cywilnego polega na faktycznym władztwie nad rzeczą, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą, a efektywne korzystanie z rzeczy (nieruchomości) w sensie gospodarczym nie jest konieczną przesłanką posiadania. W związku z powyższym, na gruncie prawa cywilnego, o istnieniu posiadania nie przesądza rzeczywiste, faktyczne korzystanie z rzeczy, lecz sama możność takiego korzystania. Stąd posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (art. 337 k.c.), ani też nie przerywa posiadania niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą (art. 340 k.c.). Tego rodzaju posiadanie nie jest równoznaczne z posiadaniem istotnym na gruncie przepisów dotyczących płatności ONW. Posiadanie jako warunek przyznania płatności do gruntów rolnych przewidziany w § 2 rozporządzenia ONW ściśle wiąże się bowiem z produkcją rolną, a więc konieczne jest faktyczne, rolnicze użytkowanie gruntów rolnych. Przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym danego gospodarstwa rolnego przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego.
Wobec dokonania przez organy prawidłowej wykładni § 2 rozporządzenia ONW i zawartej w nim przesłanki posiadania gruntów rolnych, należy również zgodzić się z organami administracji, że istotą niniejszej sprawy było ustalenie, czy skarżący wnioskujący o płatności ONW do spornej działki, był jej faktycznym posiadaczem w powyżej zaprezentowanym znaczeniu, a więc czy faktycznie ją użytkował.
Jak wynika z niekwestionowanego w tym zakresie stanu faktycznego sprawy, działkę ewidencyjną nr [...] objętą wnioskiem o płatności, skarżący wydzierżawił W.C. na okres 15 lat na podstawie umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r. Zgodnie z § 5 ww. umowy dzierżawca, tj. W.C. z dniem 15 stycznia 2001 r. przystępuje do użytkowania gruntów wymienionych w niniejszej umowie, w tym działki ewidencyjnej nr [...]. Powyższe zostało potwierdzone w aneksie do umowy dzierżawy zawartym w dniu 7 kwietnia 2014 r., w którym wskazano, że strony zgodnie potwierdzają, że grunt nieprzerwanie i w sposób niezakłócony od dnia zawarcia umowy jest w posiadaniu dzierżawcy i wykorzystywany na cele rolnicze.
Ponadto z oświadczenia H.C. z dnia 28 września 2014 r. złożonego do Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolników [...] wynika, że m.in. działkę ewidencyjną nr [...] użytkuje W.C. i pobiera pożytki z tych działek. Powyższe potwierdził w dniu 12 listopada 2014 r. W.C., który stwierdził, iż to on w latach 2004-2013 użytkował działkę ewidencyjną nr [...]. Jednocześnie W.C. na pytanie pracownika Biura Powiatowego ARiMR kto podejmował decyzję co zasiać, zeznał, że decyzję podejmowali wspólnie, tj. W.C. i H.C..
Równocześnie z pisma H.C. z dnia 5 stycznia 2015 r. wynika, że na działkach ewidencyjnych nr [...] i H.C. oraz jego brat W. dokonują wszelkich zabiegów agrotechnicznych, by utrzymać działki w dobrej kulturze rolnej. W ww. piśmie H.C. wskazał, że jego brat, któremu wydzierżawił ok. 5,80 ha gruntów podejmuje decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie on i jego brat wykonują. Rolnik poinformował także, że pracują wspólnie wykorzystując jego sprzęt rolniczy, korzystają z nabytych doświadczeń w rolnictwie oraz że ustalił z bratem, że to on będzie składać wnioski obszarowe jako właściciel gruntów, a brat jako posiadacz będzie pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych.
Ponadto w piśmie z dnia 18 lutego 2015 r. H.C. wskazał, że działka ewidencyjna nr [...] użytkowana była wspólnie przez niego i jego brata W.C.. Ich współpraca przebiegała następująco: W.C. podejmował decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie wspólnie, H.C. i W.C., wykonywali wykorzystując sprzęt rolniczy H.C.. H.C. ustalił z bratem, że to on będzie składać wnioski obszarowe jako właściciel gruntów, a brat jako posiadacz będzie pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych. Z otrzymanych dopłat bezpośrednich rozliczali się niezwłocznie po ich wpływie na konto bankowe H.C..
W ocenie Sądu przedstawione wyżej i ustalone w trakcie postępowania okoliczności potwierdzają, że stan wynikający z faktu zawarcia umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r., odpowiada rzeczywistości tj. że W.C. od dnia zawarcia umowy dzierżawy był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych (działki o nr ew. [...]) zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Nie można bowiem odmówić słuszności stanowisku organu odwoławczego, który w rezultacie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego przypisał walor wiarygodności zeznaniom i oświadczeniom strony oraz świadków, tym bardziej, jeśli się zważy, że treść tychże zeznań i oświadczeń znajduje swoje odzwierciedlenie w fakcie zawarcia i treści umowy dzierżawy.
W odniesieniu do zarzutu pełnomocnika, że strona postępowania wraz z bratem W.C. wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne, a zatem wspólnie korzystali z działki, na którą przyznano płatność, a w konsekwencji obaj byli jej posiadaczami dzieląc się obowiązkami związanymi z prowadzonymi uprawami oraz że brak jest jakiegokolwiek dowodu przemawiającego za tezą, że strona postępowania nie jest posiadaczem działki, na którą przyznana została płatność, słusznie wskazał Dyrektor, że zgodnie z oświadczeniami H.C. z dnia 5 stycznia 2015 r. i z dnia 18 lutego 2015 r. to W.C. podejmował decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, a także jako posiadacz pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych. A zatem sam skarżący potwierdził, że W.C. jest posiadaczem działki ewidencyjnej nr [...], miał swobodę podejmowania decyzji - co i kiedy uprawiać na tej działce oraz jakie zabiegi agrotechniczne należy przeprowadzić, a także zbierał z niej plony i je sprzedawał, pomimo że dnia 12 listopada 2014 r. W.C. zeznał, że wspólnie podejmują decyzję co zasiać.
Reasumując uznać należało, iż brak było podstaw do przyjęcia, jak domagał się tego pełnomocnik strony skarżącej, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy ARiMR naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 K.p.a. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie składu orzekającego, zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie. Zgodzić się należy z organem, że przymiot wiarygodności posiadają zeznania i oświadczenia świadków i skarżącego a większość dowodów przemawia za przyjętym w sprawie stanowiskiem organu.
Nadto podkreślenia wymaga, że nawet uznanie twierdzenia skarżącego o współposiadaniu spornej działki nie mogłoby wpłynąć na przyznanie płatności w odmiennej wysokości, gdyż strona do złożonego wniosku nie załączyła oświadczenia współposiadacza o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 ze zm.), co automatycznie wyklucza możliwość przyznania płatności dla tej działki.
W konsekwencji powyższego uznać należało, że zasadnie pomniejszono kwotę płatności (w odniesieniu do pierwotnej decyzji) o kwotę przypadającą na areał wydzierżawionego gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło