II SA/Go 444/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-07-27

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla działki, która w części składa się z gruntów rolnych klas I-III, wymagających zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, nawet jeśli część działki nie wymaga takiej zgody?
Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy nie może zostać wydana dla działki, która w części składa się z gruntów rolnych klas I-III, wymagających zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, jeśli wniosek obejmuje całą działkę. Niespełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczącego braku wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych, skutkuje odmową wydania decyzji, nawet jeśli część działki nie podlega tym ograniczeniom. Organ nie może samodzielnie modyfikować wniosku strony.
Stan faktyczny
J.G. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy pięciu budynków mieszkalnych na działce, która częściowo stanowiła grunty rolne klasy IIIb. Organy administracji odmawiały wydania decyzji, powołując się na niespełnienie warunku dotyczącego zmiany przeznaczenia gruntów rolnych. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO, kolegium ponownie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę. 1. Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. J.G. zwrócił się do Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, ewentualnie z wbudowanymi garażami, położonych na terenie gminy [...], na działce oznaczonej numerem [...]. Rozpoznając wniosek Wójt Gminy przekazał Staroście projekt decyzji o warunkach zabudowy celem jego uzgodnienia. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Starosta pozytywnie uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych, wskazując w jego uzasadnieniu, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. nr 16, poz. 78 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U z 2015 r. poz. 909; dalej: u.o.g.r.l) zachodzi potrzeba wydania decyzji na wyłączenie gruntów strony z produkcji rolnej i ustalenia z tego tytułu stosownych warunków wyłączenia, ponieważ użytki rolne zaliczone do klasy III podlegają ochronie i przeznaczenie ich na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na ich wyłączenie. Taką decyzję inwestor powinien uzyskać przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę. 2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Wójt Gminy odmówił ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy z uwagi na szerokość drogi dojazdowej - działki nr [...], która zdaniem organu przez to, że jest zbyt wąska, nie spełnia wymogów technicznych. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 25 maja 2013 r. weszła w życie zmiana u.o.g.r.l i obecnie, zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne użytków rolnych klas l-ill wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpoznaniu odwołania J.G. od ww. decyzji, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji, Starosta postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wskazując, że projekt decyzji nie może być uzgodniony w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p, ponieważ w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy I-III dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. SKO po rozpoznaniu zażalenia J.G. na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę Staroście do ponownego rozpatrzenia, wskazując m.in., że projekt decyzji o warunkach zabudowy nie został podpisany ani opieczętowany przez profesjonalistę a w związku z tym nie można ustalić czy sporządziła go osoba uprawniona. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, powołując argumentację wskazaną w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. W takim stanie faktycznym Wójt Gminy decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] - na podstawie art. 60 ust. 1, art. 61 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U z 2012 r., poz. 647 ze zm.; dalej u.p.z.p) oraz art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej k.p.a) - odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, ewentualnie z wbudowanymi garażami, położonych na terenie gminy, na działce oznaczonej numerem [...], ze względu na niespełnienie art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. 4. Po rozpatrzeniu odwołania J.G. SKO decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a - uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wójta Gminy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów materialnych, w tym art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p w zw. z § 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588; dalej rozp. Ml) oraz procedury administracyjnej. SKO wskazało, że niedopuszczalne i naruszające zasady jest wydawanie przez organ decyzji i ustalanie w analizie urbanistycznej - cz. opisowa, że cyt. "Istniejące lub projektowane uzbrojenie jest wystarczające dla zamierzenia inwestycyjnego - promesy zarządców sieci i dróg", podczas gdy warunki dotyczące energii elektrycznej udzielone przez E sp. z o. o (pismo z [...].11.2012 r.) - utraciły już ważność (pkt 1 pisma). Zatem zdaniem SKO organ ponownie rozpatrując sprawę powinien wezwać inwestora o uzupełnienie wniosku w ww. zakresie i dostarczenie aktualnych warunków od zarządcy sieci. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego spełnienie przez autora projektu mgr inż. Z.A.A. ww. przesłanki tj. potwierdzającego uprawnienia tej osoby do sporządzenia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Załączone do akt sprawy zaświadczenie straciło bowiem ważność 30 czerwca 2013 r. Odnosząc się do zarzutu odwołującego, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Starosty z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] pozytywnie uzgadniające projekt decyzji, które nie zostało przez inwestora zaskarżone, SKO wyjaśniło, że dotyczyło ono decyzji Wójta Gminy poprzednio wydanej w sprawie i wyeliminowanej z obrotu prawnego (w następstwie wniesienia odwołania) decyzją kasacyjną SKO z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę zobligowany był sporządzony projekt decyzji ponownie przesłać do uzgodnienia właściwemu Staroście. Postanowienie Starosty z dnia [...] lipca 2014 r. wydane zostało już w innym stanie prawnym, tj. po zmianie przepisów u.o.g.r.l. Obecnie przepis art. 7 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: gruntów stanowiących użytki rolne klas I-III-wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. W ocenie SKO okoliczność tę organ pierwszej instancji powinien szczegółowo wyjaśnić stronie (inwestorowi) w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zgodnie z zasadą wyrażoną w art.11 K.p.a. 5. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.G. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżący wyjaśnił, że złożył pełny komplet dokumentów wymaganych przez organ pierwszej instancji. Po uzupełnieniu zaś dokumentów nie było przeszkód do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącego główna winę w sprawie ponosi organ pierwszej instancji z powodu niekompetencji jego urzędników. 6. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 29 października 2015r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]. Sąd podzielił pogląd, że wytknięte przez organ odwoławczy niejasności i błędy analizy urbanistycznej nie były możliwe do wyjaśnienia na etapie postępowania odwoławczego. Podkreślił, że przyczyną odmowy przez organ pierwszej instancji ustalenia warunków zabudowy dla objętej wnioskiem inwestycji, nie były powyższe kwestie, lecz niespełnienie przesłanki z pkt 4 art. 61 ust. 1 u.p.z.p, który wymaga, by teren objęty zamierzeniem inwestycyjnym nie wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, aktóre utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd Wojewódzki wskazał, że warunek o którym stanowi art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p nie jest spełniony, gdy dla danego terenu jest tylko zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze wyrażona przez właściwy organ na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.o.g.r.l. Zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze udzielona na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.o.g.r.l jest skuteczna, o ile na jej podstawie w ustaleniach planu rada gminy postanowi o zmianie przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i tylko w takim zakresie, w jakim w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmującym dany teren dojdzie do zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Sąd zgodził się również, ze stanowiskiem, że postanowienie Starosty z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] pozytywnie uzgadniające projekt decyzji, które nie zostało przez inwestora zaskarżone, dotyczyło decyzji Wójta Gminy poprzednio wydanej w sprawie i wyeliminowanej z obrotu prawnego (w następstwie wniesienia odwołania) decyzją kasacyjną SKO z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Zatem organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę zobligowany był sporządzony projekt decyzji ponownie przesłać do uzgodnienia właściwemu Staroście, który postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] (powołując się na treść art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l) odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W konkluzji Sąd uznał, że organ odwoławczy sam powinien rozstrzygnąć sprawę bez konieczności jej uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania. 7. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymało decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanej przez inwestora inwestycji wymaga spełnienia szeregu kryteriów i warunków określonych obowiązującymi przepisami. Wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy jest możliwe przy łącznym spełnieniu przesłanek tam określonych, w tym tego, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Tymczasem, jak podkreślił organ, w rozpoznawanej sprawie, wnioskowana przez inwestora działka pod zamierzenie inwestycyjne - dz. nr [...], zgodnie z wypisem z rejestru ewidencji gruntów o pow całkowitej 0,74 ha stanowi między innymi grunty rolne klasy lllb o pow. 0,34 ha. Starosta postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. 2015, poz. 909) odmówił uzgodnienia projektu o warunkach zabudowy. Mocą art. 7 ust. 1 tej ustawy, przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagające zgody, o której mowa w ust 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne m.in. gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Zatem w niniejszej sprawie nie został spełniony jeden z łącznych warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy, a mianowicie warunek określony w pkt 4. Dla danego terenu brak obowiązującego planu miejscowego zawierającego postanowienie o zmianie przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (danego terenu), Niespełnienie powyższego warunku skutkuje i przesądza o wydaniu decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Jednocześnie organ stwierdził, że pozostałe uchybienia organu I instancji w prowadzonym postępowaniu, w szczególności dotyczące niejasności i błędów w sporządzonej analizie urbanistycznej, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy z powodu wskazanych ustaleń. 8. Zaskarżając powyższe orzeczenie SKO J.G. zarzucił mu naruszenie: - art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niepodjęciu niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebraniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym poprzez niezbadanie sprawy w sposób wnikliwy, a także poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji słusznego mojego interesu jako inwestora oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przyjęciu, że skarżący planuje uzyskać decyzję o warunkach zabudowy na gruntach rolnych stanowiących jedynie użytki rolne klasy l-lll, podczas gdy teren planowanego zamierzenia obejmuje również grunty rolne oznaczone symbolem klasy IV i V; - art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania przez organ II Instancji w sposób niebudzący zaufania jego uczestników, w tym mojej osoby do władzy publicznej, co przejawiło się w utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy, która jest sprzeczna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy; - art. 11 k.p.a., poprzez wyjaśnienie przez organ II Instancji jedynie przesłanek do wydania decyzji wynikających z literalnego brzmienia przepisów, a nie wyjaśnienie powodów, z jakich odmówiono wydania decyzji, która uwzględniałaby wniosek o ustalenie zabudowy z dnia [...] września 2012 r.; - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które w toku postępowania zostały udowodnione oraz którym odmówiono waloru wiarygodności. Organ wskazał jedynie literalne brzmienie przepisów przyjmując, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ II Instancji wadliwej decyzji organu I instancji; - art. 6 k.p.a., poprzez popełnienie przez organ II Instancji szeregu uchybień proceduralnych w toku postępowania, o których mowa powyżej, w sytuacji gdy organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 7 ust. 2 pkt 2 u.o.g.r.l., przez błędną jego wykładnię i uznanie, że dotyczy również gruntów, w których tylko część gruntu należy do klasy III podczas gdy brzmienie przepisu wyraźnie wskazuje, że dotyczy on gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, a nie gruntów, w których tylko dana część należy do jednej z tych klas; w stanie faktycznym niniejszej sprawy zachodzi konieczność zmiany przeznaczenia gruntów rolnych, na których zostanie posadowiona planowana inwestycja, na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdy teren inwestycji obejmuje również grunty nie wymagające takiej zmiany; - art 61 ust 1 pkt 4 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że grunt wymaga zgody na przeznaczenie go na cele nierolnicze, podczas gdy zgody takiej wymaga jedynie grunt orny klasy I-III, decyzja o warunkach zabudowy odnosić się może tylko i wyłącznie do całej działki o określonym numerze ewidencyjnym, a nie jedynie jej części (obejmującej grunty orne klasy I-III). Skarżący wniósł o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., a także rozważenie zastosowania przepisu art. 135 p.p.s.a. i uchylenie również decyzji Wójta Gminy Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 9. Zgodnie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. 10. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją związania sądu wcześniej wyrażoną oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wynika to z faktu, że tutejszy Sąd zajmował się już tą sprawą administracyjną i wyrokiem z dnia 29 października 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Tymczasem jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może także dotyczyć poprawności skorzystania przez organ administracji z uznania administracyjnego. W świetle art. 153 p.p.s.a. przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Podmiotami związania są zarówno organ rozpatrujący sprawę, jak również sąd, który ponownie orzeka w ramach tej samej sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie oznacza to, że zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i tutejszy Sąd ponownie rozpoznający sprawę na skutek wniesienia skargi były związane oceną prawną zawartą w przywołanym wyżej wyroku. 11. W konsekwencji przedstawionego związania należy wskazać, że Sąd Wojewódzki w uprzednio wydanym wyroku przesądził już, że przyczyną odmowy przez organ pierwszej instancji ustalenia warunków zabudowy dla objętej wnioskiem inwestycji, było nie spełnienie przesłanki z pkt 4 art. 61 ust. 1 u.p.z.p, który wymaga, by teren objęty zamierzeniem inwestycyjnym nie wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r, o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie Sąd przesądził poprawność tej oceny prawnej, która przesądza o materialnej bezzasadności wniosku o ustalenie warunków zabudowy i która czyniła bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie pozostałych wskazań zawartych w uchylonej przez Sąd Wojewódzki decyzji kasacyjnej SKO. Powyższe wymaga szczególnego podkreślenia, bowiem z treści art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p. wynika, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: - co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; - teren ma dostęp do drogi publicznej; - istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; - teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; - decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Niespełnienie choćby jednego warunku wymienionego w art. 61 ust. 1 pkt 1- 5 u.p.z.p. rodzi obowiązek wydania przez organ właściwy decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Takim koniecznym warunkiem w myśl art. 61 ust. 1 pkt to, aby teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie - co jest niesporne i wynika ze zgromadzonych dokumentów - działka objęta wnioskiem inwestora w części składa się z gruntów rolnych zakwalifikowanych do kategorii lll b. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 maja 2013 r., zmieniony przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013, poz. 503 ), przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl zaś art. 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.o.g.r.l, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas l-lll - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, a wyrażenie takiej zgody następuje na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Także z treści art. 7 ust. 4-5 u.o.g.r.l. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że określona w nich procedura związana z wyrażeniem zgody, o której mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 5 na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), dotyczy tylko przypadku przypadków uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie nie ulega wątpliwości, że objęty wnioskiem teren nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., bowiem wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne i nie jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy. 12. Wskazać także należy, że postępowanie w sprawie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne jest postępowaniem samodzielnym i uruchamianym wyłącznie dla ukształtowania przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosowanie tych przepisów poprzez analogię do wydawania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest niedopuszczalne skoro ani przepisy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na to nie pozwalają. Powyższe stałoby w sprzeczności z zasadą praworządności statuowaną w art. 6 k.p.a. Jej dopełnieniem jedynie jest zasada prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a., której stosowanie nie pozwala na podejmowanie działań niezgodnych z prawem w interesie społecznym albo w słusznym interesie obywateli. 13. Jeśli chodzi o kwestie intertemporalne w sprawie zastosowanie znalazł art. 7 u.o.g.r.l. w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 maja 2013 r., zmieniony przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013, poz. 503 ). Artykuł 2 ustawy zmieniającej stanowi, że wchodzi ona w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Taka regulacja opiera się na zasadzie bezpośredniego działania nowej ustawy, przy czym ustawodawca nowelizując dotychczasowe rozwiązania przewidział stosowne vacatio legis. Z tych względów brak przepisów intertemporalnych dotyczących dalszego stosowania przepisów dotychczasowych do toczących się postępowań o ustalenie warunków zabudowy, nie może zostać uznany ani za naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP - w szczególności, zasady niedziałania prawa wstecz, czy zasady ochrony interesów w toku, ani też naruszenie zasad gwarantujących poszanowanie prawa własności. Konsekwencją braku przepisów intertemporalnych jest natomiast to, że nowe przepisy znajdują zastosowanie do spraw wszczętych, lecz nie zakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Organy zaś zgodnie z zasada praworządności obowiązane były stosować obowiązujące w dacie orzekania wskazane przepisy. Sam zaś fakt długiego procedowania i ewentualnej przewlekłości pozostaje poza kontrolą w niniejszej sprawie, gdyż nie ma on wpływu na materialną kwalifikację rozstrzygnięcia. 14. Odnosząc się do zarzutów skargi, w tym do ich zasadniczego trzonu, to jest poglądu jakoby treść art. 7 ust. 2 pkt 2 u.o.g.r.l. odnosiła się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, a nie gruntów, w których tylko dana część należy do jednej z tych kategorii, oraz że w świetle art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy odnosić się może do części działki, wyjaśnić zatem należy, że wniosek skarżącego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy obejmował całą działkę oznaczoną nr. ew. [...]. Bowiem działka ta w całości składa się z gruntów rolnych, które zaliczone zostały do różnych kategorii, w tym również do lasy lllb gruntów rolnych. W przypadku działki, która w części składa się z gruntów rolnych, których zmiana przeznaczenia wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nie jest objęta zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1, zaś w części z gruntów, które takiej zgody nie wymagają, wydanie decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do wniosku obejmującego całą działkę nie jest dopuszczalne. Na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę inwestor mógłby bowiem zlokalizować te obiekty na części rolnej działki co prowadziłoby do naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Doszłoby wówczas do sprzecznego z prawem zagospodarowania gruntu rolnego. Organ administracji właściwy do wydania pozwolenia na budowę nie mógłby w tym inwestorowi przeszkodzić, gdyż decyzja o warunkach zabudowy dotyczyłaby całej działki, a prawem inwestora jest wskazanie konkretnego miejsca lokalizacji obiektu na terenie działki. Wprawdzie w decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest bliższe określenie miejsca lokalizacji inwestycji na nieruchomości, które to określenie będzie wiążące dla organu administracji wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę. Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. do decyzji o warunkach zabudowy odpowiednie zastosowanie ma art. 54 tejże ustawy. Do decyzji o warunkach zabudowy zastosowanie mieć będzie więc także punkt trzeci tego artykułu. Oznacza to, że w decyzji o warunkach zabudowy należy określić linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali. Zazwyczaj są to granice działki ewidencyjnej, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by za pomocą linii rozgraniczeniowych inwestycji wskazać konkretną część działki, na której może być realizowana inwestycja. Jednakowoż, w niniejszej sprawie, inwestor wskazał, jako teren inwestycji całą działkę o nr ew. [...], nie zaś jej określoną część – o czym mowa była już wcześniej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z wniosku inwestora nie wynika jakoby obejmował on jedynie część nieruchomości. Pamiętać przy tym należy, że organ orzekający w sprawie związany jest treścią wniosku strony i nie może go samodzielnie modyfikować i za inwestora decydować o kwestiach tak istotnych jak posadowienie poszczególnych obiektów na terenie inwestycji. Podkreślić należy, że zarzut ten choć szeroko eksponowany nie został skonkretyzowany. Sam skarżący nie wskazuje bowiem w jaki sposób na części działki (z wyłączeniem gruntów klas I-III) mogłoby zostać zlokalizowanych (posadowionych) 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z wbudowanymi garażami wraz z towarzysząca im infrastrukturą, skoro wyłączone grunty stanowią około 46 % powierzchni całej działki. Wskazać należy, że odmowa wydania decyzji nie pozbawia skarżącego prawa do wystąpienia o nowe warunki zabudowy po spełnieniu warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p., w tym możliwości dokonania podziału działki na część obejmującą grunty rolne klas I-III oraz część pozostałą. 15. W sprawie brak jest również uchybień o charakterze proceduralnym. Stan faktyczny sprawy jest klarowny i nie wymaga jakiegokolwiek uzupełnienia. W sprawie nie doszło też do naruszenia gwarancji proceduralnych skarżącego, motywy decyzji są jasne i zrozumiałe, choć niekorzystne dla skarżącego. Zarzuty w tej mierze, poza ich sformułowaniem w skardze, nie zostały skonkretyzowane, a tym bardziej wykazane. Kwestia długotrwałości postępowania, co wyżej zaznaczono, nie ma znaczenia dla kwalifikacji istoty sprawy. Zasadnie w tej sytuacji organy administracji uznały, że teren wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne. Zasadnie też organy administracji uznały, że działki skarżącego nie są objęte zgodą na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec braku uchybień o charakterze materialnym i procesowym skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło