II FZ 428/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Rz 5/16 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J.M. na bezczynność Prezydenta Miasta M. w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Wyrokiem z 15 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.M. na bezczynność Prezydenta Miasta M. w zakresie postępowań podatkowych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2008-2016. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik z urzędu złożył w WSA w Rzeszowie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia ta, wraz z wymaganym przez ustawę pouczeniem, została ona doręczona Skarżącemu 17 lutego 2017 r. Z uwagi na wniosek Skarżącego o zmianę wyznaczonego pełnomocnika z urzędu Okręgowa Rada Adwokacka pismem z 23 lutego 2017 r. (które wypłynęło do Sądu w dniu 1 marca 2017 r.) poinformowała o wyznaczeniu dla Skarżącego nowego pełnomocnika. 5 kwietnia 2017 r. nowy pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 15 listopada 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że odpis zaskarżonego wyroku został mu doręczony w dniu 7 marca i wtedy fizycznie zapoznał się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie – postanowieniem z 10 kwietnia 2017 r. – odrzucił wniosek. Sąd wskazał, że bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którego przywrócenie wnosił pełnomocnik Skarżącego należało obliczyć wedle reguł wyznaczonych w art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Termin ten rozpoczął swój bieg 17 lutego 2017r., kiedy to doręczono Skarżącemu opinię), a w konsekwencji upłynął w dniu 20 marca 2017 r. To na Stronie spoczywa obowiązek dochowania terminu, bez względu na to, czy Skarżący zdecyduje się na skorzystanie z pełnomocnika z wyboru, czy też nowego pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu, w sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegł od dnia zawiadomienia kolejnego pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji, skoro termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 20 marca 2017 r. to należało przyjąć, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 27 marca 2017r. Tymczasem pełnomocnik Skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia wniósł w dniu 5 kwietnia 2017r., a więc po terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Art. 177 P.p.s.a. zawiera normy procesowe określające termin do wniesienia skargi kasacyjnej oraz kształtujące bieg tego terminu. W § 1 wskazanej jednostki redakcyjnej ustawy P.p.s.a. przewidziano generalną zasadę, w myśl której, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W § 2 – 6 ustawa statuuje szereg wyjątków od powyższej zasady. Jak stanowi art. 177 § 3 P.p.s.a., w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei zgodnie z 177 § 4 P.p.s.a., jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Podkreślić należy, że przewidziane w kolejnych paragrafach art. 177 różne warianty wyznaczania początku biegu terminu pozostają w relacji alternatwy rozłącznej, tj. w konkretnej sytuacji procesowej zaktualizować może się tylko jedna z tych norm procesowych. Sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie przyjął, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajdował wariant procesowych określony w art. 177 § 4 P.p.s.a., tj. termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia jej odpisu opinii. Fakt, iż dla Skarżącego wyznaczono kolejnego pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu określonego w ostatnim z powołanych przepisów. Proponowana przez Skarżacego interpretacja omawianych przepisów prowadziłaby do – kłócącego się z logiką wniosku – że różne zdarzenia procesowe mogłby inicjować bieg dwóch równoległych terminów. Tymczasem, jak wskazano powyżej, konstrukcja tego przepisu przewiduje alternatywne sytuacje procesowe, z których tylko jedna może wywołać skutek procesowy w zakresie zainicjowania biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, WSA w Rzeszowie trafnie przyjął, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej – liczony według zasad określonych w art. 177 § 4 P.p.s.a. - upływał w dniu 20 marca 2017 r., a w konsekwencji termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 27 marca 2017 r. Ponieważ pełnomocnik Skarżącego wniosek o przywrócenie terminu wniósł dopiero w dniu 5 kwietnia 2017r., sąd pierwszej instancji zasadnie wniosek odrzucił, przyjmując, że nastąpiło to już po upływie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.