II GZ 1111/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-03

Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA, a tym samym czy możliwe jest jego wstrzymanie?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, jako decyzja odmowna, nie nakłada na stronę żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w rozumieniu przepisów PPSA. W związku z tym, wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji jest bezzasadny, a sąd nie może go uwzględnić.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę do WSA na decyzję Prezesa ARiMR o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych. Wnieśli również o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. WSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że skarżący nie wykazali istnienia przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie WSA, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji majątkowej i zobowiązań, argumentując, że wykonanie decyzji spowoduje niepowetowaną szkodę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1704/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych przez wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw postanawia: oddalić zażalenie. M. K., K. C., S. C., J. R. (dalej: skarżący), w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji im Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. WSA postanowieniem z 27 lipca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1704/16 na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnienie Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący nie wykazali istnienia przesłanek "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających ich sytuację majątkową, jak również umożliwiających ocenę ich sytuacji, oraz wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na ich sytuację majątkową. Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. domagali się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przedmiotem wniosku złożonego do WSA było wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa ARiMR z [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Według skarżących wyegzekwowanie kwoty 982.057,02 zł w sytuacji gdy prowadzą oni gospodarstwa rolne, które aby były dochodowe muszą być modernizowane, spowoduje niepowetowaną szkodę. Skarżący podali, że "J. R. prowadzi gospodarstwo rolne (roślinne) o powierzchni 250 ha. Ma 3 stałych pracowników, których pensje wynoszą 3 x 2.500 zł. W sezonie zatrudnia na umowę zlecenie 10 osób, których wynagrodzenie to 10 x 1850 zł. W 2015 r. wybudował przechowalnię o powierzchni 680 m2 i o wysokości 6 m. Przechowalnia jest wyposażona w wentylację z sondami sterowaną komputerowo co zapewnia lepsze parametry ziemniaka. W trakcie żniw ponosi ogromne koszty paliwa - rocznie [...] tysięcy litrów. Wiosną bardzo dużym wydatkiem jest zakup materiału siewnego za kwotę 100 - 120 tysięcy złotych. W tym roku rozpoczął budowę budynku gospodarczego na środki chemiczne, części pomocnicze do działalności rolniczej - przewidywany koszt to ok. 400.000 zł, która to budowa zaawansowana jest w 60 %." Na potwierdzenie zobowiązań przedłożono faktury na zakup materiałów potrzebnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego, fakturę za energię, zaświadczenie z A. P. sp. z o.o. o kwocie zobowiązań, zaświadczenie z Banku Spółdzielczego o pełnym zadłużeniu oraz zaświadczenie z Gospodarstwa Produkcji Rolnej "C. N." z informacją o terminach i wysokości kwot do zapłaty. S. C. "(...) prowadzi wraz z żoną gospodarstwo rolne o powierzchni 160 ha. Na modernizację i rozwój gospodarstwa rolnego skarżący wziął kredyt inwestycyjny na zakup ciągnika rolniczego, rozsiewacza nawozów, pługa obracalnego w wysokości [...] zł. W 2015 roku zawarł umowę kredytu na kwotę [...] zł z przeznaczeniem na bieżącą działalność. W grudniu 2015 roku zaciągnął kredyt w kwocie 2.703.360 zł z przeznaczeniem na zakup gruntów rolnych o łącznej powierzchni 121,6772 ha za cenę [...] zł." Skarżący K. C. " (...) prowadzi gospodarstwo rolne wraz z żoną o powierzchni 150 ha. Na utrzymaniu mają roczną córkę (...). Zatrudniają 1 pracownika na stałe. Miesięczne zobowiązania z tytułu kredytów to ok. 10.000 zł. Ponadto ma zobowiązanie z tytułu 2 kredytów, które spłaca rocznie - łącznie 50.000 zł. Skarżący ponadto zawarł umowę na wykonanie hali magazynowej, która jest mu niezbędna dla podniesienia jakości swojej produkcji, gdzie wartość zlecenia wynosi [...] zł." K. C. przedłożył zaświadczenie z BGŻ BNP PARIBAS o wysokości kredytów inwestycyjnych, umowę przedwstępną kupna maszyn rolniczych i umowę pożyczki na ten cel wraz z harmonogramem spłat oraz zaświadczenie z Banku Spółdzielczego w Olsztynie z tytułu zadłużenia kredytów inwestycyjnych. Przedstawiono również, że "M. K. spłaca kredyt w wysokości miesięcznie 820,80 zł, do spłaty pozostało 33.020,71 zł. ponadto kredyt zaciągnięty na budowę domu - miesięcznie [...] CHF, pozostało do zapłaty [...] CHF do 15 maja 2030 r. Jest zobowiązany do spłaty leasingu za samochód miesięcznie 1657,38 zł. Pozostało do spłaty [...]. Skarżący ma zobowiązanie z tytułu spłaty leasingu, który zawarł na myjnię ręczną w wysokości [...] miesięcznie. Do końca umowy pozostało [...] zł." W podsumowaniu skarżący stwierdzili, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby niepowetowaną szkodę, ponieważ doprowadziłoby do wypowiedzenia umów przez banki, które zażądałyby natychmiastowych spłat zaciągniętych kredytów, pożyczek, umów leasingowych. Zostałyby również wstrzymane inwestycje, które skarżący rozpoczęli. Prowadzone obecnie gospodarstwa, które są w dobrej kondycji pomimo wielu zobowiązań, mogą poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji upaść. Skarżący zwrócili uwagę, że wiele lat ciężkiej pracy, poświęcenia i zaangażowania może zostać zniweczone gdyż nawet późniejszy zwrot spełnionego świadczenia nie zapobiegnie szkodzie, która będzie już nie do naprawienia. Do zażalenia skarżący załączyli szereg dokumentów oraz zaświadczeń obrazujących ich zobowiązania i sytuację majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi sąd, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Użyte w wymienionym przepisie prawa wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki od zaistnienia, których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają, więc skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji skarżącej, względnie, gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Z omówionym wyżej obowiązkiem powiązany jest odpowiadający mu obowiązek sądu, do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku (załączonych dokumentach) okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że powołane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć także należy, że w swojej ocenie sąd nie może pominąć kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady cechy wykonalności nie mają decyzje odmowne. Wykonaniu w podanym wyżej znaczeniu, nie podlega także decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. W świetle dotychczasowych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja z [...] kwietnia 2016 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, a więc nie podlega wykonaniu, a co za tym idzie nie jest możliwe wstrzymanie wykonania tej decyzji. W związku z powyższym okoliczności podane przez skarżących w zażaleniu nie podlegały badaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny i nie miały wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia, które mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło