II SA/Wa 653/16
WyrokWSA w Warszawie2016-07-27
Skład orzekający: Ewa Grochowska - Jung, Janusz Walawski, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego, powołując się na tożsamość sprawy z wcześniej rozstrzygniętą decyzją ostateczną, mimo że wnioskodawca podnosi nowe okoliczności dotyczące jego sytuacji zdrowotnej i represji politycznych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy sprawa, o którą wnosi strona, została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją, a strona nie przedstawiła nowych, istotnych okoliczności uzasadniających ponowne rozpatrzenie sprawy. Odmowa wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym, i nie może zawierać ocen co do meritum żądania.Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył kolejny wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego (renty specjalnej) w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach FUS, powołując się na trudną sytuację materialną, zdrowotną oraz represje polityczne. Prezes Rady Ministrów odmówił wszczęcia postępowania, uznając sprawę za tożsamą z wcześniej rozstrzygniętą ostateczną decyzją z 2007 r. i stwierdzając brak nowych istotnych okoliczności. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia i ponownego rozpatrzenia sprawy, podtrzymując dotychczasową argumentację.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Danuta Kania (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego – oddala skargę –
Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2016r. znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku J. C. z dnia [...] stycznia 2016 r. o przyznanie świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.).
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. J. C. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie renty specjalnej.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów, powołując w podstawie prawnej art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówił przyznania wyżej wymienionemu wnioskowanego świadczenia.
Na skutek wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r.
W jej uzasadnieniu organ podał, iż art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. W związku z powyższym wniosek jest rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności uzasadniających potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Jednakże, zdaniem organu, poczynione w sprawie ustalenia nie uzasadniają jej szczególnego charakteru. J. C. wskazał na okoliczność prześladowań i represji wobec jego osoby z powodów politycznych. Posiada status osoby pokrzywdzonej (zaświadczenie Instytutu Pamięci Narodowej nr [...]) oraz jest uznany za osobę niepełnosprawną (inwalidztwo II grupy). Wnioskodawca podał również, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości 627,43 zł, z czego musi płacić alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie. Organ podkreślił, iż poza szeroką krytyką wobec burmistrza miasta, sądów i innych osób oraz instytucji, wnioskodawca nie przedstawił żadnych informacji i danych świadczących o jego szczególnej sytuacji, zasługach na rzecz kraju i społeczeństwa oraz trudnych warunkach życiowych i zdrowotnych, a także nie umożliwił przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2069/07 oddalił skargę.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, iż art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych upoważnia Prezesa Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach do przyznania emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej, niż określone w ustawie. Konstrukcja tego przepisu wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na jego podstawie. Co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru właściwego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, oraz czy przeprowadził prawidłową ocenę dowodów i użył trafnych argumentów, uzasadniających decyzję.
Sąd stwierdził, iż organ zbadał wszystkie aspekty sprawy, zwłaszcza sytuację bytową i szczególne okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, uzasadniające - w jego ocenie - przyznanie świadczenia. Prezes Rady Ministrów wyjaśnił w sposób wyczerpujący powody podjęcia decyzji odmownej oraz wskazał na materiał dowodowy jako podstawę rozstrzygnięcia. Decyzja została prawidłowo uzasadniona, jak również, zdaniem Sądu, organ nie podjął jej w sposób dowolny. Także przeprowadzone postępowanie administracyjne nie zawiera uchybień, które skutkowałyby uchyleniem decyzji. Dokonując wykładni "szczególnie uzasadnionego przypadku", orzecznictwo łączy znaczenie użytego określenia z wybitnymi zasługami na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, czy też politycznej, a nadto ze zdarzeniami losowymi, które w przedmiotowej sprawie nie występują.
Sąd zaznaczył również, że świadczenia przyznawane na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie stanowią odszkodowania, czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia i represje, na co powołuje się skarżący.
Końcowo Sąd stwierdził, iż w toku przeprowadzonego postępowania organ ustalił wszystkie istotne okoliczności sprawy i prawidłowo przyjął, iż brak jest podstaw do przyznania świadczenia specjalnego.
Powyższy wyrok Sądu stał się prawomocny od dnia 2 kwietnia 2009 r.
Pismem z dnia [...] października 2008 r. J. C. ponownie wystąpił o przyznanie mu renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskodawca nie wskazał nowych, istotnych okoliczności sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz z dnia [...] października 2007r. Jednocześnie wnioskodawca nie wskazał i nie udokumentował żadnych innych okoliczności stanowiących przesłankę do uchylenia i zmiany decyzji ostatecznej oraz żadnych okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie jego wystąpienia jako nowego podania o przyznanie świadczenia specjalnego.
Na skutek wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyniku złożenia skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 665/11 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2010 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Na skutek skargi kasacyjnej Prezesa Rady Ministrów Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1385/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 155/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2011 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem
z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 790/14 oddalił skargę kasacyjną J. C. od ww. wyroku Sądu I instancji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. J. C. wniósł kolejny wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego akcentując ponownie swą trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz okoliczność prześladowań i represji wobec jego osoby z powodów politycznych.
Mając powyższe na względzie, postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] Prezes Rady Ministrów, powołując w podstawie prawnej art. 61 a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą rozstrzygniętą decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2007 r. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem żadnych nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie mu wnioskowanego świadczenia.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. J. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się przyznania mu renty specjalnej. W uzasadnieniu ponownie przytoczył argumentację prezentowaną w swych wcześniejszych wystąpieniach.
Prezes Rady Ministrów nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Motywując powołane na wstępie rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w myśl art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Organ zaznaczył, iż pomiędzy sprawą zakończoną ostateczną decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2007 r. nr [...], a aktualnie rozpoznawaną sprawą, zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa oparta na tej samej podstawie prawnej i faktycznej oraz na tożsamych żądaniach wnioskodawcy. Wszystkie swe wystąpienia o przyznanie renty specjalnej J. C. argumentuje bowiem trudną sytuacją zdrowotną i materialną oraz przedstawia swoje krytyczne stanowisko wobec sądów i prokuratury. Złożony przez wnioskodawcę wniosek z dnia [...] stycznia 2016 r., chociaż przy użyciu innych sformułowań, to jednak wskazuje okoliczności wymienione przez niego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną. Zatem wydanie decyzji w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. C. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż jest prześladowany oraz represjonowany z powodów politycznych i społecznych.
Podniósł, iż w 1993 r. został niesłusznie uznany za osobę psychicznie chorą i niepoczytalną, zaś obecnie sądy i prokuratura odmawiają poddania go badaniom psychiatrycznym na okoliczność, iż jest on osobą zdrową psychicznie.
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Skarżący złożył do akt sądowych kolejne pisma procesowe z dnia: [...] maja 2016 r., [...] maja 2016 r. oraz [...] maja 2016 r., w których podtrzymał zarzuty i wnioski podniesione w skardze. Skarżący wystąpił z wnioskiem dowodowym o przeprowadzenie badań psychiatryczno-sądowych na okoliczność, iż jest osobą psychicznie zdrową i nigdy nie leczył się u lekarza psychiatry.
Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2016 r. Prezes Rady Ministrów wniósł o oddalenie wniosku dowodowego skarżącego jako zgłoszonego dla wykazania okoliczności nie mających związku ze sprawą bądź dostatecznie wyjaśnionych na podstawie pozostałych dokumentów złożonych do akt sprawy. Jednocześnie organ podkreślił, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności i argumenty nie wypełniają żadnej z przesłanek, które uzasadniałyby przyznanie mu świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W kolejnych pismach procesowych z dnia: 1 czerwca 2016 r., 22 czerwca 2016r. oraz 14 lipca 2014 r. skarżący ponowił dotychczasową argumentację wnosząc o pilne rozpoznanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku J. C. z dnia [...] stycznia 2016 r. o przyznanie świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.).
W podstawie prawnej kontrolowanego postanowienia organ powołał art. 61 a §1 k.p.a., który stanowi, iż w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt III UK 16/15, publ. LEX nr 1814918).
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku. Pogląd taki zaprezentował m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1771/12 (publ. LEX nr 1321646), stwierdził, iż zastosowanie instytucji określonej w art. 61 a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Zaznaczyć również należy, iż na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, publ. LEX nr 1989306).
W rozpoznawanej sprawie jako przesłankę zastosowania art. 61 a § 1 k.p.a. organ powołał okoliczność uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego poprzez wydanie ostatecznej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2007 r.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmówił przyznania J. C. renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W następstwie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2069/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. C. wniesioną na powyższą decyzję. Wyrok Sądu stał się prawomocny od dnia 2 kwietnia 2009 r.
Z powyższego wynika, iż decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2007 r. uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. zawiera ustawową definicję decyzji ostatecznej, jako decyzji, od której nie służy środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Wydanie przez organ ostatecznej decyzji powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie w tzw. trybie podstawowym bez uprzedniego usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Wydanie decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata).
Okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej i faktycznej oraz treści żądania strony.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zaistniała zarówno tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa, a w konsekwencji, że należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. Stosownie bowiem do treści do art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Z kolei zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dwukrotne orzekanie w tej samej sprawie stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Wcześniejsze rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia specjalnego w oparciu o tożsamą podstawę prawną, zawartą w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wraz ze wspierającą argumentacją, powoduje, że na obecnym etapie brak było podstaw do ponownego przeprowadzenia przez organ postępowania z kolejnego wniosku skarżącego i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Zaznaczyć należy, iż niniejsza sprawa zainicjowana została wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2016 r. o przyznanie świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Motywując swe żądanie skarżący powołał się na trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz przedstawił krytyczne stanowisko wobec organów, sądów oraz instytucji publicznych. Okoliczności te - powołane we wcześniejszym wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia specjalnego - były już przedmiotem oceny Prezesa Rady Ministrów przy wydawaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz z dnia [...] października 2007 r. Skarżący we wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r., jak i na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, nie powołał jakichkolwiek nowych, istotnych okoliczności i merytorycznych argumentów w stosunku do tych, które powoływał w sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2007 r.
Trafnie zatem organ orzekający uznał, że w sprawie zachodzi nie tylko tożsamość podmiotowa, lecz również tożsamość przedmiotowa sprawy w zakresie podstawy prawnej i treści żądania strony. Zasadnie przy tym organ stwierdził, że okoliczności, na które powołuje się skarżący w swym żądaniu zostały wzięte pod uwagę w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną. Nie stanowią one nowych, istotnych okoliczności, które należałoby wyjaśnić i które mogłyby spowodować wydanie innej w swej istocie decyzji niż ww. decyzja ostateczna z dnia [...] października 2007 r.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Prezesa Rady Ministrów odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący w skardze jak w i późniejszych pismach procesowych, wymienionych w części sprawozdawczej uzasadnienia, nie wskazał jakichkolwiek argumentów prawnych, które wskazywałyby na nieprawidłowe zastosowanie przez organ art. 61 a § 1 k.p.a.
Końcowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie badań psychiatryczno-sądowych na okoliczność, iż jest osobą psychicznie zdrową i nigdy nie leczył się u lekarza psychiatry zauważyć należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego przepisu wynika, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego do dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. Wobec powyższego, brak było podstaw prawnych do uwzględnienia przez Sąd ww. wniosku skarżącego.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło